Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve Öğretmenlik Mesleğini Seçimlerinden Duydukları Memnuniyetin Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzularını Yordaması / Predictions of Pre-service Teachers' Lifelong Learning Tendency and their Satisfaction with their Choice of Teaching Profession on their Professional Orientation and Career Development Desires

Özlem Karakış; Zeynep Demirtaş

doi:10.19160/e-ijer.1121973

EN TR

Predictions of Pre-service Teachers' Lifelong Learning Tendency and their Satisfaction with their Choice of Teaching Profession on their Professional Orientation and Career Development Desires / Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve Öğretmenlik Mesleğini Seçimlerinden Duydukları Memnuniyetin Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzularını Yordaması

Abstract

The aim of this research is to examine how the lifelong learning tendencies of teacher candidates and their satisfaction with the choice of teaching profession predict their desire for career orientation and career development. The research was carried out by descriptive and relational scanning methods. The sample of the study consisted of 471 teacher candidates. In the study, data were obtained from Demographic Information Form, Lifelong Learning Tendencies Scale, the Scale of Satisfaction with the Choice, and Professional Orientation and Career Development Desires Scales. According to the results of the research, it was concluded that the lifelong learning tendencies of the teacher candidates are at a moderate level, while their satisfaction with the choice of teaching profession and their desire for professional orientation and career development are at a high level. At these levels, differences were found according to the variables of gender and grade level. In addition, in the study, it was concluded that the lifelong learning tendencies of the teacher candidates and their satisfaction with the choice statistically significantly predicted their professional orientation and career development desires.

Keywords

Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve Öğretmenlik Mesleğini Seçimlerinden Duydukları Memnuniyetin Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzularını Yordaması / Predictions of Pre-service Teachers' Lifelong Learning Tendency and their Satisfaction with their Choice of Teaching Profession on their Professional Orientation and Career Development Desires

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile öğretmenlik mesleğini seçimden duyulan memnuniyetlerinin mesleki yönelim ve kariyer geliştirme arzularını nasıl yordadığının incelenmesidir. Araştırma, betimsel ve ilişkisel tarama yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 471 öğretmen adayı oluşturmuştur. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği, Seçimden Duyulan Memnuniyet Ölçeği ve Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzuları Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin orta düzeyde, öğretmenlik mesleğini seçimden duyulan memnuniyet ile mesleki yönelim ve kariyer geliştirme arzularının yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu düzeylerde cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca araştırmada öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin ve seçimden duyulan memnuniyetlerinin, mesleki yönelim ve kariyer geliştirme arzularını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akbaş O., & Özdemir S.M. (2002). Avrupa Birliğinde yaşam boyu öğrenme. Milli Eğitim Dergisi, Yaz-Güz, 155-156.
Akkoyunlu, B., & Kurbanoğlu, S., (2002). Bilgi okuyazarlığı. TBD Bilişim-Bilişim Kültürü Dergisi, 83, 20-40.
Akkuş, N. (2008). Yaşam Boyu Öğrenme Becerilerinin Göstergesi Olarak 2006 Pısa Sonuçlarının Türkiye Açısından Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Al-Bahrani, M. A., Allawati, S. M., Shindi, Y. A. A., & Bakkar, B. S. (2020). Career aspiration and related contextual variables. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 703-711. http://dx.doi.org/10.1080/02673843.2020.1730201
Arslan, A. (2019). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. VIII. Eurasian Conference on Language & Social Studies. October 18-20, Proceedings Book, 337-335. Antalya, Turkey. http://dx.doi.org/10.35578/eclss.52775.
Aydın, B. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleriyle kariyer geliştirme arzuları arasındaki ilişki (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
Barutçugil, İ. (2004). Stratejik insan kaynakları yönetimi. İstanbul: Kariyer Yayınları.
Bergmark, U., Lundström, S., Manderstedt, L., & Palo, A. (2018). Why become a teacher? Student teachers’ perceptions of the teaching profession and motives for career choice. European Journal of Teacher Education, 41(3), 266-281. http://dx.doi.org/10.1080/02619768.2018.1448784

Bilici, O., & Bağcı, H. (2020). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile e-öğrenmeye hazır bulunuşlukları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 205-219.
Boztepe, Ö., & Demirtaş, Z. (2017). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme ve iletişim memnuniyet düzeylerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 8(2), 327-335.
Bruinsma, M., & Jansen, E. P. W. A. (2010). Is the motivation to become a teacher related to pre-service teachers’ intentions to remain in the profession?. European Journal of Teacher Education, 33(2), 185-200.
Bulaç, E., & Kurt, M. (2019). Öğretmen adaylarinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 125-161.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Chen, Z., Pavlova, M., & Ramons, C. (2021). A systematic approach to adult educators’ professional development in Singapore: challenges and future developments. International Journal of Lifelong Education, 40(5-6), 455-470. http://dx.doi.org/10.1080/02601370.2021.1978006
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. New York: Routledge.
Çötok, N. A. (2006). Sanayi Toplumundan Bilgi Toplumuna Geçiş Sürecinde Eğitim Olgusu (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Demir, A. H., & Arabacı, İ. B. (2021). The relationship between proactive personality traits and engagements towards the profession and career development desires of classroom teachers. Journal of Education and Humanities, 12(23), 1-22.
Demiralay, R., & Karadeniz, Ş. (2008). İlköğretimde yaşam boyu öğrenme için bilgi okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi. Cypriot Journal of Educational Sciences, 2(6), 89-119.
Demirel, M. (2010). İlköğretim programlarına yaşam boyu öğrenme becerileri açısından eleştirel bir bakış. http://oc.eab.org.tr/egtconf/pdfkitap/pdf/583.pdf (Erişim tarihi: 17.04. 2022)
Diker-Coşkun, Y. (2009). Üniversite öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmes. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
Dunlap, J.C. (2005). Changes in students’ use of lifelong learning skill during a problem-based learning project. Performance Improvement Quarterly, 18(1), 5-33.
Dunn, E. (2003). Life Through Learning; Learning Through Life, The Lifelong Learning Strategy for Scotland: Summary (p.3). The Scottish Government. http://www.scotland.gov.uk/Resource/Doc/47032/0028820.pdf
Du Preez, M. (2018). The factors influencing mathematics students to choose teaching as a career. South African Journal of Education, 38(2). http://dx.doi.org/10.15700/saje.v38n2a1465
Dută, N., & Rafailă, E. (2013). Importance of the lifelong learning for Professional development of university teachers - needs and practical implications. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 127, 801-806. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.03.358
Edokpolor, J. E., & Omuinu, S. E. (2017). Role of career development services in developing students lifelong learning selfefficacy: Vocational and adult education lecturers’ perceptions. Baltic Journal of Career Education and Management, 5(1), 30-45.
Ekinci, N. (2017). Pre-service teachers’ motivational factors affecting their teaching profession and field choices. Elementary Education Online, 16(2), 394-405. http://dx.doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304706
Eren, A., & Tezel K. V. (2010). Factors influencing teaching choice, professional plans about teaching, and future time perspective: A mediational analysis. Teaching and Teacher Education, 26, 1416-1428.
Eren, A. (2012). Öğretmen adaylarının mesleki yönelimi, kariyer geliştirme arzuları ve kariyer seçim memnuniyeti. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 807-826.
Ersoy, A., & Yılmaz, B. (2010). Yaşam boyu öğrenme ve halk kütüphaneleri: kuramsal bir yaklaşım. A. Aydın. ve K. Ateş (Yay. Haz.) Bilgi Okuryazarlığı’ndan ‘Yaşam Boyu Öğrenme’ye içinde (s. 48-73). İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
Feng, L., & Ha, J. L. (2016). Effects of teachers’ information literacy on lifelong learning and school effectiveness. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 12(6), 1653-1663 http://dx.doi.org/10.12973/eurasia.2016.1575a
Fındıkçı, İ. (2004). Yaşadıkça eğitim. İstanbul: Hayat Yayıncılık. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. London: Sage Publications.
Gay, L., & Airasian, P. (2000) Educational research competencies for analysis and experience. 6th Edition, Prentice-Hall, Upper Saddle River.
Gezer, U. (2015). Sosyal bilgiler dersinde kariyer bilinci geliştirme: öğretmen görüş ve uygulamalar. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Güçlü, S., Bostan, N., & Tabak, R., S. (2013). Dumlupınar Üniversitesi hemşirelik bölümü son sınıf öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme davranışlarının belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 459-468.
Gür Erdoğan, D., & Arsal, Z. (2015). Öğretmen adaylarının akademik branş memnuniyetleri ile öğretmenlik mesleğine yönelme ve kariyer geliştirme arzuları arasındaki ilişki. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 147-171.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage Learning.
Hennessy, J., & Lynch, R. (2016). I chose to become a teacher because. Exploring the factors influencing teaching choice amongst pre-service teachers in Ireland. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 45(2), 106-125. http://dx.doi.org/10.1080/1359866X.2016.1183188
Hitendra P., Wilss, L., & Boulton-Lewis G. (2008). Work and learning. In Lifelong learning: Concepts and contexts., eds. Peter Sutherland, Jim Crowther, 218-229. London: Routledge.
Karakış, Ö. (2021). Relationship between professional engagement, career development aspirations and motivation towards the teaching profession of prospective teachers. Participatory Educational Research (PER), 8(2), 308-329. http://dx.doi.org/10.17275/per.21.41.8.2
Karakış, Ö. (2022). The relation between future time perspective, online learning self-efficacy and lifelong learning tendency: a mediation analysis. International Journal of Curriculum and Instruction, 14(1), 404-423.
Kaur, J. (2017). Lifelong learning and professional development. International Journal of Research in Social Sciences and Humanities, 7(3), 125-133.
Kılınç, A., Watt, H. M. G., & Richardson, P. W. (2012). Factors influencing teaching choice in Turkey. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 40(3), 199-226. http://dx.doi.org/10.1080/1359866X.2012.700048
Kim, H. Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: Assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry Endodontics, 38(1), 52–54.
Knapper, K. C., & Cropley, A. J. (2000). Lifelong learning in higher education. London: Great Britain. Koç-Erdamar, G. (2007). Yaşam boyu öğrenme eğitimde yeni yönelimler. Demirel, Ö. (Ed.) Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Kordon, E. (2006). Yetkinliklere dayalı kariyer planlama ve endüstri mühendisliği öğrencileri için bir uygulama (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Kurt, İ. (2000). Yetişkin eğitimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Lynch, J. (1977). Lifelong education and the preparation of educational personnel. Hamburg: Unesco Institute for Education.
Merter, F., & Koç, S. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin bilgi eğitimi tutumu konusundaki tutumları. IX. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu, 20-22 Mayıs, Elazığ.
Nadeem, F., & Khalid, R. (2018). The relationship of gender role attitudes with career aspirations and career choices among young adults. Pakistan Journal of Psychological Research, 33(2), 455. link.gale.com/apps/doc/A676633852/HRCA?u=anon~77c9f669&sid=googleScholar&xid=9fbc3ed8.
Niles, S. G., & Harris-Bowlsbey, J. (2013). Career development interventions in the 21st century. Pearson Education.
OECD (2005). Teachers matter: Attracting, developing and retaining effective teachers. Paris: OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/school/34990905.pdf
Patten, E., & Parker, K. (2012). A gender reversal on career aspirations: young women now top young men in valuing a high-paying career. Pew Social & Demographic Trends Report. Washington, District of Columbia: Pew Research Center. http://www.pewsocialtrends.org/2012/04/19/a-gender-reversal-on-career-aspirations/
Polat, C., & Odabaş, H. (2008). Bilgi toplumunda yaşam boyu öğrenmenin anahtarı: Bilgi okuryazarlığı. İçinde Küreselleşme, Demokratikleşme ve Türkiye Uluslararası Sempozyumu Bildiri Kitabı, Antalya (Türkiye), 27-30 Mart.
Richardson, P. W., & Watt, H. M. G. (2010). Current and future directions in teacher motivation research. In T. C. Urdan ve S. A. Karabenick (Eds.), The decade ahead: applications and contexts of motivation and achievement (pp. 139-173). London: Emerald.
Saiti, A., & Papadopoulos, Y. (2015). School teachers’ job satisfaction and personal characteristics: A quantitative research study in Greece. International Journal of Educational Management, 29(1), 73-97. http://dx.doi.org/10.1108/IJEM-05-2013-0081
Salifu, I., Alagbela, A. A., & Ofori, C. G. (2018). Factors influencing teaching as a career choice (FIT-Choice) in Ghana. Teaching Education, 29(2), 111-134. http://dx.doi.org/10.1080/10476210.2017.1365360
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston, MA: Pearson.
Taimalu, M., Luik, P., Kantelinen, R., & Kukkonen, J. (2021). Why they choose a teaching career? factors motivating career choice among Estonian and Finnish student teachers. TRAMES, 25(1), 19-35. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=937726 (Erişim tarihi: 17.03.2022)
Tamášová, V. (2015). Professional and career development of vocational subject teachers as a trend in the lifelong learning of teachers. Acta Technologica Dubnicae, 5(1), 1-20. http://dx.doi.org/10.1515/atd-2015-0029.
Tight, M, (2003). Key concepts in adult education and training. London: RoutledgeFalmer.
Toprak, M., & Erdoğan, A. (2012). Yaşam boyu öğrenme: Kavram, politika, araçlar ve uygulama (Lifelong learning: Concept, policy, instruments and implementation). Journal of Higher Education and Science, 2(2), 69-91.
Tovkanets, H. (2018). Lifelong learning in enhancing professional teacher training in the European countries. Comparative Professional Pedagogy, 8(2), 23-27. https://eric.ed.gov/?id=EJ1184132
Tunca, N., Alkın Şahin, S., & Aydın, Ö. (2015). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 433-446.
Wang, S. (2018). Patterns and strategies on professional development for college English teacher in lifelong education perspective. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 294, 415-419. http://dx.doi.org/10.2991/ieesasm-18.2019.77
Wang, W., & Houston, M. (2021). Teaching as a career choice: the motivations and expectations of students at one Scottish University. Educational Studies, 1-18. http://dx.doi.org/10.1080/03055698.2021.1921703
Watt, H. M. G., & Richardson, P. W. (2008). Motivations, perceptions, and aspirations concerning teaching as a career for different types of beginning teachers. Learning and Instruction, 18(5), 408-428.
Yılmaz, M. (2018). Lifelong learning tendencies of prospective teachers receiving pedagogical formation education. Universal Journal of Educational Research 6(8), 1684-1691. http://dx.doi.org/10.13189/ujer.2018.060808
YÖK (2007). Bologna Süreci Durum Değerlendirme Raporu 2005-2007. http://www.yok.gov.tr/bologna_07.pdf (Erişim tarihi:16.04.2022)
Yüce, K., Şahin, E. Y., Koçer, Ö., & Kana, F. (2013). Motivations for choosing teaching as a career: a perspective of pre-service teachers from a Turkish context. Asia Pacific Educ. Rev., 14, 295-306. http://dx.doi.org/10.1007/s12564-013-9258-9
Zhou, H., & Tu, C. C. (2021). Influential factors of university teachers' lifelong learning in professional development. Australian Journal of Adult Learning, 61(2), 267-297. http://dx.doi.org/10.3316/informit.074470318555343 http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/263.pdf (Erişim tarihi:16.01.2022)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Karakış ^*
0000-0001-8934-3912
Türkiye

Zeynep Demirtaş
0000-0002-0403-7199
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

19 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 13 Sayı: 5

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1121973

IZ

https://izlik.org/JA99NL47ZB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakış, Ö., & Demirtaş, Z. (2022). Öğretmen Adaylarının Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve Öğretmenlik Mesleğini Seçimlerinden Duydukları Memnuniyetin Mesleki Yönelim ve Kariyer Geliştirme Arzularını Yordaması / Predictions of Pre-service Teachers’ Lifelong Learning Tendency and their Satisfaction with their Choice of Teaching Profession on their Professional Orientation and Career Development Desires. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(5), 77-92. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1121973