Students’ Motivational Sources when Preparing for Centralized Exams in Turkey - A Longitudinal Research / Türkiye’de Öğrencilerin Ulusal Merkezi Sınavlara Hazırlanma Sürecindeki Motivasyon Kaynakları - Boylamsal Bir Araştırma

The aim of this research is to examine the positive and negative motivational sources of students with internal and external characteristics during the preparation process for national centralized exams in Turkey in the light of longitudinal data. The research is important in terms of revealing the sources of motivation for the national centralized exams, which have an important place regarding both the education system and shaping the future of the youth in Turkey. It is clear that an educational process with high-quality carried out throughout the country has an undeniable role in future elections and school placements. The study was carried out using a longitudinal research design. In order to collect longitudinal data, the study group of the research consists of 43 eighth grade students studying in a secondary school in a province in the Aegean Region of Turkey in the 2013-2014 academic year. The data of the research were collected through an interview form with open-ended questions. By conducting focus group interviews with the students in the study group, the same 43 students who continued their education in different high schools in the 2017-2018 academic year were reached, in order to collect longitudinal data in the process of preparing for the high school entrance exam and in the following process, this time the motivation sources in the process of preparing for the university entrance exam were revealed. In order to reveal what the students thought as a source of motivation during the preparation process for the national centralized exams, the data obtained after the focus group interviews with the students were handled in comparative, thematic and classified forms and analyzed according to mixed content analysis and reflected in the findings. In the focus group interviews conducted in the research, six different themes emerged as "Family", "Teacher", "School, Lessons and Exams", "Friends and Social Life", "Career and Future" and "Psychological Factors". For each theme, the results of the quantitative analysis of internal-external weighted and positive-negative motivational sources and the results of qualitative analysis within the framework of categories and codes are included. Various suggestions have been developed with the discussion made within the scope of the results obtained in the research. The suggestions reflect that, along with the learning and studying processes for the needs of the students, they expect behaviors that will enrich their motivational sources from the people who can support them (families, teachers, school administrators, friends, etc.).

Bu araştırmanın amacı Türkiye’de öğrencilerin ulusal merkezi sınavlara hazırlanma sürecindeki içsel ve dışsal özelliklere sahip, olumlu ve olumsuz motivasyon kaynaklarının boylamsal veriler ışığında incelenmesidir. Araştırma Türkiye’de hem eğitim sistemi açısından hem de gençlerin geleceklerini şekillendirmesi bakımından önemli bir yeri olan ulusal merkezi sınavlara ilişkin motivasyon kaynaklarının ortaya çıkarılması dolayısıyla önemlidir. Ülke çapında gerçekleştirilen nitelikli bir eğitim sürecinin geleceğe yönelik seçimlerde ve okul yerleştirmelerinde yadsınamaz bir rolü olduğu açıktır. Çalışma, boylamsal araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Boylamsal verilerin toplanması amacıyla araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Türkiye’nin Ege Bölgesi’nden bir ilde bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 43 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri açık uçlu sorular bulunan bir görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma grubundaki öğrencilerle odak grup görüşmeleri yapılarak liseye giriş sınavına hazırlanma sürecindeki ve daha sonraki süreçte boylamsal verilerin toplanması amacıyla, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, farklı liselerde öğrenimlerini devam ettiren aynı 43 öğrenciye ulaşılarak, bu kez üniversiteye giriş sınavına hazırlanma sürecindeki motivasyon kaynakları ortaya konmuştur. Öğrencilerin ulusal merkezi sınavlara hazırlanma sürecinde motivasyon kaynağı olarak düşündüklerini ortaya çıkarmak için öğrencilerle yapılan odak grup görüşmeleri sonrasında elde edilen veriler karşılaştırmalı, tematik ve sınıflandırılmış biçimlerde ele alınmış ve karma içerik analizine göre çözümlenerek bulgulara yansıtılmıştır. Araştırmada yapılan odak grup görüşmelerinde, “Aile”, “Öğretmen”, “Okul, Dersler ve Sınavlar”, “Arkadaş Çevresi ve Sosyal Yaşam”, “Kariyer ve Gelecek” ve “Psikolojik Faktörler” şeklinde altı farklı tema ortaya çıkmıştır. Her bir temaya ilişkin olarak içsel-dışsal ağırlıklı ve olumlu-olumsuz motivasyon kaynaklarının nicel analiz sonuçları ile kategori ve kodlar çerçevesinde nitel analiz sonuçlarına yer verilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlar kapsamında yapılan tartışma ile çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Geliştirilen öneriler öğrencilerin ihtiyaçlarına yönelik öğrenme ve ders çalışma süreçleriyle birlikte, onlara destek sağlayabilecek kişilerden (aile, öğretmen, okul yöneticisi, arkadaş vb.) motivasyon kaynaklarını zenginleştirici davranışlar beklediklerini yansıtmaktadır.