Yılın Öğretmenleri: Çalışmaları, Motivasyon Unsurları, Kişisel ve Mesleki Özellikleri

Serkan Ünsal; Hasan İğde

doi:10.19160/ijer.818654

TR EN

Yılın Öğretmenleri: Çalışmaları, Motivasyon Unsurları, Kişisel ve Mesleki Özellikleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, yılın öğretmenlerinin yaptıkları çalışmaları, motivasyon unsurlarını, kişisel ve mesleki özelliklerini, yılın öğretmeni seçilmelerinin mesleki ve sosyal hayatlarına yansımalarını belirlemektir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen araştırmada fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu, Anadolu’nun bir ilinde yılın öğretmeni olarak seçilen sekiz öğretmen oluşturmuştur. Çalışma grubu ölçüt örnekleme yöntemine uygun olarak belirlenmiştir. Ölçüt olarak yılın öğretmeni seçilme alınmıştır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada, yılın öğretmenlerinin toplumsal sorunlara duyarlı olma, empâti yapabilme, samimiyete önem verme, çocukları sevme, hoşgörülü olma, meraklı olma gibi kişisel özelliklere sahip olduğu; öğrencinin hayatına dokunma, fedâkar olma, mesleğini sevme, öğrenciye okul dışı zaman ayırma, dersi sevdirme, liderlik yapma, mesleki özerklik, mesleki gelişimine önem verme gibi mesleki özelliklere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmada, yılın öğretmenlerinin akademik, sosyal, kültürel ve sportif birçok faaliyet yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teachers of the Year: Their Studies, Motivation Elements, Personal and Professional Features

Abstract

This study aims to identify the studies, motivational factors, personal and professional characteristics of the teachers of the year, and the reflection of their choice as the teacher of the year on their professional and social lives within the framework of their own experiences. Having a qualitative research pattern, this study used a phenomenological design. The working group of the study consisted of eight teachers who were selected as the teacher of the year in a province of TURKEY. These teachers were determined in accordance with the criterion sampling method. The criterion was to be chosen as the teacher of the year. The data were gathered through use of a semi-structured interview form. Content and descriptive analyzes were used during data analysis. In the research, it was found that the teachers of the year had personal characteristics such as being sensitive to social problems, empathy, giving importance to sincerity, loving children, being tolerant and curious; It has been concluded that the student has professional characteristics such as touching her life, being altruistic, loving his / her profession, sparing time outside of school, loving the lesson, leading, professional autonomy, and giving importance to professional development. Also, in the research, it was concluded that the teachers of the year did many academic, social, cultural and sportive activities.

Keywords

Kaynakça

Akcan, E., & Polat, S. (2016). Eğitim konulu Türk filmlerinde öğretmen imajı: Öğretmen imajına tarihi bakış. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 22(3), 293-320. doi: 10.14527/kuey.2016.012
Akçadağ, T. (2017). Köyde bir öğretim lideri: Dilek Livaneli. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Der¬gisi, 7(2), 263-292. doi: 10.23863/kalem.2018.87
Aldan-Karademir, Ç., & Akgül, A. (2019). Öğretmenlerin “Etkili sosyal bilgiler öğretmeni” algısı: Nitel bir araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(3), 186-207. doi: 10.18026/cbayarsos.532411
Arslantaş, H. İ.,Tösten, R., & Beştaş-Marakçı, D. (2018). Lise öğretmenlerinde mesleki motivasyon unsurları: Karma yöntemli bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), 880-895. doi: 10.17860/mersinefd.485161
Aslanargun, E. (2007). Okul - aile birliği ve öğrenci başarısı üzerine bir tarama çalışma. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 119–135.
Aypay, A. (2011). İlk ve ortaöğretim öğretmenlerinin davranış alışkanlıkları ve iyi öğretmen özelliklerine ilişkin algıları. İlköğretim Online, 10(2), 620-645.
Balyer, A. (2016). Öğretmen liderler: Öğretmen algıları üzerine nitel bir araştırma. ElementaryEducation Online, 15(2), 391-407. doi: http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.81764
Başaran, A. R., & Baysal, S. (2016). Öğretmen adaylarının ideal bir öğretmen hakkındaki görüşleri. Ö. Demirel ve S. Dinçer (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Yenilikler ve Nitelik Arayışı içinde (s.29-44). Ankara: Pegem Akademi. doi: http://dx.doi.org/10.14527/9786053183563.003

Berg, L. B., & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (4. Baskı, Çev. H. Aydın). Ankara: Eğitim Yayınevi.
Bozak, A., Özdemir, T., & Seraslan, D. (2016). Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin eğitim fakültelerinde almış oldukları öğretmenlik eğitimine ilişkin görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(36), 100-113.
Bozbayındır, F. (2019). Öğretmenlik mesleğinin statüsünü etkileyen unsurların öğretmen görüşleri temelinde incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 2076-2104. doi: 10.17755/esosder.583274
Bright, N. H. (2011). Fivehabits of highly effective teachers. School Administrator, 9(68), 33-35. Erişim adresi: https://www.aasa.org/SchoolAdministratorArticle.aspx?id=20462
Bümen, N. T. (2019). Türkiye’de merkeziyetçiliğe karşı özerklik kıskacında eğitim programları: Sorunlar ve öneriler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 175-185.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (26. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Caena, F. (2014). Teacher competence frameworks in Europe: Policy-as-discourse and policy-as-practice. European Journal of Education, 49(3), 311-331.
Can, E. (2019). Öğretmenlerin mesleki gelişimleri: Engeller ve öneriler. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(4), 1618-1650. doi: 10.14689/Issn.2148-2624.1.7c.4s.14m
Can, N., Yıldırım, N., Bedir, G., & Atalmış, E. H. (2019). İdealist öğretmen ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 405-418. doi: 10.18026/cbayarsos.628634
Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.
Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. ( 5. baskı, Çev. M. Bütün, ve S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi
Çeküç, S. (2008). Lider öğretmen yeterliliklerinin incelenmesi üzerine empirik bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Çelikten, M., & Can, N. (2003). Yönetici, öğretmen ve veli gözüyle ideal öğretmen. Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 253-267.
Çelikten, M., Şanal, M., & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 207-237.
Çetin, A., & Aydın, S. (2019). Liselerin pansiyonunda nöbetçi öğretmen olmak: Sorunlar ve çözüm önerileri. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 1797-1825.
Çetin, A., & Sadık, F. (2020). Özel dershanelerden resmi okullara atanan fen bilimleri öğretmenlerinin mesleki yeterlik algıları ve davranışlarının incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 456- 503.
Çetin, A., & Ünsal, S. (2020). Öğretmen algılarına göre fark oluşturan öğretmen. İnsan ve Toplum Dergisi, 10(2). 35-64. doi: 10.12658/M0331
Çolak, İ., & Altınkurt, Y. (2017). Okul iklimi ile öğretmenlerin özerklik davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 23(1), 33-71. doi: 10.14527/kuey.2017.002
Dekker-Groen, A. M., van der Schaaf, M. F., & Stokking, K. M. (2013). A teacher competence development programme for supporting students’ reflection skills. Teachers andTeaching: Theory and Practice, 19(2), 150-171. doi: 10.1080/13540602.2013.741837
Demir, M. K., & Arı, E. (2013). Öğretmen sorunları - Çanakkale ili örneği. On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 107-126.
Ekinci, N. (2017). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği ve alan seçiminde etkili olan motivasyonel etkenler. ElementaryEducation Online, 16(2), 394-405. doi: 10.17051/ilkonline.2017.304706
Elçiçek, Z., & Yaşar, M. (2016). Türkiye’de ve dünyada öğretmenlerin mesleki gelişimi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 12-19.
Eroğlu, M., & Özbek, R. (2020). Etkili öğretmenlerin mesleki gelişimi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 73-92. doi: http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.2020.142
Ertürk, R. (2016). Öğretmenlerin iş motivasyonları. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2(3), 1-15.
Erzen, Z., & Epçaçan, C. (2018). Öğretmen görüşlerine göre öğretmenlerin toplumdaki saygınlığının incelenmesi. Journal of Institute of Economic Development and Social Researches, 4(9), 331-345.
Gençtürk, E., Akbaş, Y., & Kaymakçı, S. (2012). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bakış açısıyla ideal öğretmenin özellikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1559-1572.
Goleman, D. (2011). Duygusal zekâ, EQ neden IQ’dan daha önemlidir? (Çev. B. S. Yüksel). İstanbul: Varlık Yayınları.
Göker, S. D., & Gündüz, Y. (2017). Dünya ölçeğinde öğretmenlerin saygınlık statüsü ve özlük hakları. Milli Eğitim Dergisi, 46(213), 177-196. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/441217
Gönülaçar, Ş. (2016). Türkiye’de öğretmen imajı ve itibarı üzerine bir inceleme. Erişim adresi: https://www.academia.edu/20607351/T%C3%BCrkiye_de_%C3%96%C4%9Fretmen_%C4%B0maj%C4%B1_ve_%C4%B0tibar%C4%B1_%C3%9Czerine_Bir_%C4%B0nceleme
Gültekin, M. (2015). İlköğretim öğrencilerinin ideal öğretmen algısı. Electronic Turkish Studies, 10(11), 725-756. doi: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8624
Hargreaves, L. (2009). The status and prestige of teacher sand teaching. In L. J. Saha, & A. G. Dworkin (Eds.), International handbook of research on teacher sand teaching 21(1), 217–229. New York: Springer
Hatipoğlu, A., & Kavas, E. (2016). Veli yaklaşımlarının öğretmen performansına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(4), 1012-1034.
Hoyle, E. (2001). Teaching: Prestige, status and esteem. Educational Management and Administration, 29(2), 139-152.
Işıktaş, S. (2015). Öğretmen adaylarının iyi öğretmen olma ile ilgili görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(4), 119-131.
İlğan, A., & Ceviz, H. (2019). There lation ship between the perception of the society related to teaching profession and teachers’ Professional motivation according to teachers view. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(2), 285-338. doi: 10.14527/kuey.2019.008.
İsmayılov, Ü. (2019). Öğretmenlerin duygusal zekâlarının örgütsel güvene etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Kahyaoğlu, R. B., & Karataş, S. (2019). Mesleki gelişim eğitim seminerlerine ilişkin öğretmen görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 191-220. doi: 10.30794/pausbed.536050
Karadoğan, A. (2019). Z kuşağı ve öğretmenlik mesleği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 9-42. doi: 10.31463/aicusbed.597636
Karaman, M., Acar, A., Kılıç, O., Buluş, U., & Erdoğan, Ö. (2013). Sakarya ilinde görev yapan öğretmenlerin gözüyle öğretmenlik mesleğinin statüsü ve saygınlığı. VI. Ulusal Lisansüstü Eğitim Sempozyumu Bildiriler Kitabı(ss. 104-110). Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
Kızıltepe, Z. (2002). İyi ve etkili öğretmen. Eğitim ve Bilim Dergisi, 27(126), 10-14.
Koşar, D. (2019). Öğretmenlerin mesleki deneyimlerinin incelenmesi: Öğretmen olmanın anlamına ilişkin fenomenolojik bir çalışma. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi 8(2), 333-346. doi: 10.7596/taksad.v8i2.2122
Kozikoğlu, İ., & Özcanlı, N. (2020). Öğretmenlerin 21. yüzyıl öğreten becerileri ile mesleğe adanmışlıkları arasındaki ilişki. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(1), 270-290. doi: http://dx.doi.org/10.30703/cije.579925
Kozikoğlu, İ., & Senemoğlu, N. (2018). Mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükler: Nitel bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(3), 341-371. doi:10.14689/issn.2148-2624.1.6c3s16m
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalisticinquiry. California: SAGE.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (Çev. S. Turan). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
Milli Eğitim Bakanlığı, (2017). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. Ankara Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü, (2019). Genelge (27.05.2019). Sayı: 2019/8.
Özdemir Şerbet, T. O. (2012). Okul müdürleri ve öğretmenlerin etkili öğretmen niteliklerine ilişkin algıları (Zeytinburnu-Bakırköy örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Özkan, Y. (2017). Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
Özkan, M., & Arslantaş, İ. (2013). Etkili öğretmen özellikleri üzerine sıralama yöntemiyle bir ölçekleme çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 311-330.
Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Çev. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem Akademi.
Sakız, G. (2016). Etkili öğretmenlik ve öğretmen niteliğinin geliştirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(2), 214-244. doi: http://dx.doi.org/10.5578/keg.10451
Sarıbaş, S., & Babadağ, G. (2015). Temel eğitimin temel sorunları. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 3(1), 18-34.
Sarıtaş, S. (2013). Ortaöğretim öğrencilerine göre ideal öğretmen özellikleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Sezer, Ş. (2018). Öğretmenlerin sınıf yönetimi tutumlarının öğrencilerin gelişimi üzerindeki etkileri: Fenomenolojik bir çözümleme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 534-549. doi: 10.16986/HUJE.2017031319
Söylemez, R. (2018). Yüksek lisans düzeyindeki sosyal bilgiler eğitimcilerinin ideal öğretmen algısı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
Şahin, A. (2011). Öğretmen algılarına göre etkili öğretmen davranışları. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 239-259.
Şimşek, C., & Tuzluca, S. (2015). Yetişkinlerin düşünce hayatında olumlu iz bırakan öğretmenlerin ortak kişilik ve davranış özellikleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3), 131-141.
Şişman, M. (2011). Eğitimde mükemmellik arayışı, Etkili okullar. Ankara: Pegem Akademi.
Taşkaya, S. M. (2012). Nitelikli bir öğretmende bulunması gereken özelliklerin öğretmen adaylarının görüşlerine göre incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(33), 283-298.
Tatlı, Z. (2016). Proje geliştirme sürecine dair öğretmen görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 631-656.
TEDMEM, (2014). Öğretmen gözüyle öğretmenlik mesleği. Ankara: Rapor dizisi 3.
Toprakçı, Erdal (2009) Öğretmenlerin Suç Karnesi- Yargı Kararlı Gazete Haberleri Ölçütünde Karşılaştırmalı Bir Analiz Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, IV.Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi, Bildiri Kitabı, 14-15 Mayıs 2009 (ss.475-487) Erişim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2020/05/suc-karnesi.pdf
Toprakçı, E., E.Bozpolat ve S.Buldur (2010) Öğretmen Davranışlarının Kamu Meslek Etiği İlkelerine Uygunluğu e international journal of educational research Volume: 1 Issue: 2 Autumn 2010 pp..35 50. Erişim: http://static.dergipark.org.tr/article-download/imported/1073000034/1073000025.pdf?
Turhan, M., Demirli, C., & Nazik, G. (2012). Sınıf öğretmenlerinin mesleğe adanmışlık düzeyine etki eden faktörler: Elazığ örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 179-192.
Ulusoy, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının ideal öğretmen ve mesleki yeterliklerle ilgili değerlendirmeleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(4), 324-341.
Ulutaş, P. (2017). Öğretmenlerin bakış açısından öğretmenlik mesleğinin toplumsal statüsü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
Ünsal, S., & Bağçeci, B. (2016). Öğretmenlerin mesleki imajlarına ilişkin görüşleri ve mesleki imaja etki eden faktörler. Journal of Human Sciences, 13(3), 3905-3926. doi: 10.14687/jhs.v13i3.3908
Yıldırım, N., & Öner, S. (2016). Etkili/başarılı sınıf öğretmenleri üzerine nitel bir analiz. Ahi Ev¬ran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(3), 135-155.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldız, A., & Ünlü, D. (2013). Metaforlarla öğretmenliğin dönüşümü: "Dün heybetli bir şelaleydik, bugün ise kurumaya yüz tutmuş dere". III. Uluslararası Eleştirel Eğitim Konferansı'nda sunulmuş sözlü bildiri. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Yirci, R. (2017). Öğretmen profesyonelliğinin önündeki engeller ve çözüm önerileri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 503-522.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Serkan Ünsal ^*
0000-0003-0367-0723
Türkiye

Hasan İğde
0000-0001-8857-6319
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

30 Ekim 2020

Kabul Tarihi

16 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 12 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.19160/ijer.818654

IZ

https://izlik.org/JA98AH26MM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ünsal, S., & İğde, H. (2021). Yılın Öğretmenleri: Çalışmaları, Motivasyon Unsurları, Kişisel ve Mesleki Özellikleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 68-88. https://doi.org/10.19160/ijer.818654

Cited By

Eğitim Bilimleri Alanında 2005-2020 Yılları Arasında Yürütülen Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Anadolu Journal of Educational Sciences International

https://doi.org/10.18039/ajesi.970639

Öğretmenlerin İdealistlik Düzeylerinin ve İdealist Öğretmen Algılarının İncelenmesi

Cumhuriyet International Journal of Education

https://doi.org/10.30703/cije.841171

SINIF ÖĞRETMENLERİNİN OKUMA VE MESLEKİ MOTİVASYONLARI İLE OKURYAZARLIK ÖĞRETİMİ ÖZ YETERLİK ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.19171/uefad.948076