İlkokul Öğrencilerinin “Öğretmen” Kavramına İlişkin Metaforik Algıları / Metaphorical Perceptions of Primary School Students about “Teacher” Concept

Ramazan Ertürk

doi:10.19160/ijer.285232

TR EN

İlkokul Öğrencilerinin “Öğretmen” Kavramına İlişkin Metaforik Algıları / Metaphorical Perceptions of Primary School Students about “Teacher” Concept

Öz

Araştırmada ilkokul öğrencilerinin öğretmen kavramına yönelik metaforik algılarını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma grubunu Yeniçağa'da eğitim öğretim gören 80 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak açık uçlu sorulardan anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğrenciler öğretmen kavramını ifade etmek için 33 metafor üretmişlerdir. Öğrenciler öğretmen kavramını en çok anne baba, bilgisayar, fırıncı, ayaklı sözlük ve güneş metaforlarına benzetmişlerdir. Öğrencilerin oluşturduğu metaforların 5 kavramsal kategoride toplandığı görülmektedir. Öğrenciler tarafından oluşturulan metaforlar bilgi kaynağı olan öğretmen, yol gösterici öğretmen, şefkat göstergesi öğretmen, yetiştirici-şekillendirici öğretmen, ve lider olan öğretmen kategorileri altında toplanmıştır. Öğrencilerin oluşturduğu metaforlar sonucunda oluşturulan kategorilere göre öğretmen kavramı öğrenciler tarafından en çok bilgi kaynağı olan öğretmen, yol gösterici öğretmen, şefkat göstergesi öğretmen, yetiştirici-şekillendirici öğretmen olarak algılanmıştır. Araştırma sonucuna göre, ilkokul öğrencilerinin öğretmen kavramına ilişkin ürettiği metaforlar ve oluşturulan kategoriler öğretmeni nasıl algıladıklarını ortaya koymaktadır. Bu anlamda araştırma sonuçları öğretmen öğrenci iletişimi açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Metaphorical Perceptions of Primary School Students about “Teacher” Concept / İlkokul Öğrencilerinin “Öğretmen” Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Abstract

The aim of this study was to determine the metaphorical perceptions of elementary school students towards the concept of teacher. The working group is composed of 80 students who are studying in Yeniçağa. Questionnaires from open-ended questions were used as data collection tools. Descriptive analysis technique which is a qualitative research method were used to analyze the data. According to research findings, students produced 33 metaphors to express the concept of teacher. Students mostly compared the concept of teacher to the parents, computers, bakers, footsteps and sun metaphors. Metaphors created by students appear to be collected in 5 categories. The metaphores created by the students are grouped under the categories of teacher, guiding teacher, compassionate teacher, breeder-shaping teacher, and leader who are sources of information. As a result of the metaphores formed by the students, the concept of teacher was perceived as the most informative teacher, guiding teacher, compassion indicator teacher, breeder-shaping teacher by the students. According to the results of the research, the metaphors produced by the elementary school students on the concept of teacher and the categories created reveal how they perceive the teacher. In this sense, research results are important for teacher student communication..

Keywords

Kaynakça

Altan, M. Z. (2014). Türkiye’nin eğitim çıkmazı: Girişimci öğretim girişimci öğretmen. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Akgöl, H. (1994). Eğitim fakültelerindeki öğretim elemanları ve öğrencilerin ideal bir öğretim elemanının nitelikleri hakkındaki görüşleri ile kendi kurumlarındaki öğretim elemanlarının bu niteliklere uygunluklarının karşılaştırılması, Yayımlanmamış doktora tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Aslan, S. (2013). Birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenlerin “öğretmen” kavramı ile ilgili algılarının metaforik incelenmesi (Metaphoric examination of perception of teachers working ın multigrade classrooms about “teacher” concept). Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literatureand History of Turkish or Turkic, 8(6), 43-59. www.turkishstudies.net.
Aydın, İ. S. ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic , 5(3). www.turkishstudies.net.
Aydın, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin “çevre” kavramına ilişkin metaforik algıları. Doğu Coğrafya Dergisi, 26, 25-44.
Cerit,Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (4), 693-712.
Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 1-7.
Ekiz, D. ve Koçyiğit, Z. Sınıf öğretmenlerinin öğretmen kavramına ilişkin metaforlarının belirlenmesi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 2013.

Eraslan, L. (2011). Sosyolojik metaforlar. Akademik Bakış Dergisi, 27, 1-22.
Gillis, C. ve Johnson, C. L. (2002). Metaphor as renewal: re-imagining our professional selves. The English Journal, 91 (6), 37-43.
Guerrero, M. C. M. ve Villamil, O. S. (2002). Metaphorical conceptualizations of ESL teaching and learning. Language Teaching Research, 6 (2), 95–120.
Günay, R. (2015). Eğitim Fakültesinde Görev Yapan Öğretim Elemanlarının Yapılandırmacı Öğretmen Algıları. İlköğretim Online, 1 (14), 845-861.
Gür, H. (2012). Öğretmen adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleği ile ilgili metaforları: Kosova örneği, e-Journal of New World Sciences Academy (NWSA), 7(3), 885-897.
Koç, S. E. (2014). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmen ve Öğretmenlik Mesleği Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(15), 47-72.
Kövecses, Z. (2002). Metaphor a practical introduction. New York: Oxford University.
Mahlios, M. ve Maxson, M. (1998). Metaphors as structures for elementary and secondary preservice teachers’ thinking. International Journal of Educational Research, 29, 227-240.
Marshall, J. (2010). Five ways to Integrate: Using strategies from contemporary art. Art Education, 63(3), 13-19.
Martinez, M. A., Sauleda, N., & Huber, G. L. (2001). Metaphors as blueprints of thinking about teaching and learning. Teaching and Teacher Education, 17(8), 965-977.
McEwan, A. E. (2007). Do metaphors matter in higher education? Journal of College & Character, 8 (2), 1-8.
Morgan, G. (1998). Yönetim ve örgüt teorilerinde metafor. G, Bulut (Çev). İstanbul: Mü-Ka.
Nikitina, L. ve Furuoka, F. (2008). “A language teacher is like.”: examining Malaysian students’ perceptions of language teachers through metaphor analysis. Electronic Journal of Foreign Language Teaching, 5(2), 192-205.
Patchen, T. ve Crawford, T. (2011). From gardeners to tour guides: The epistemological struggle revealed in teacher-generated metaphors of teaching. Journal of Teacher Education, 62(3), 286-298.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods. California: Sage Publication.
Pektaş, M.,& Kıldan, A. O. (2009). Farklı Branşlardaki Öğretmen Adaylarının “Öğretmen” Kavramı İle İlgili Geliştirdikleri Metaforların Karşılaştırılması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 271-287.
Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (2), 131-155.
Saban, A. (2008). İlköğretim I. kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7 (2), 421-455.
Saban, A. Koçbeker, B.N. ve Saban, A. (2006). Öğretme Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522.
Salman, Y. (2003). Dilin düş evreni: Eğretileme. Kitaplık, 65, 53-54.
Seferoğlu, G., Korkmazgil, S. ve Ölçü, Z. (2009). Gaining insights into teachers' ways of thinking via metaphors. Educational Studies, 35(3), 323-335.
Semerci, Ç. (2007). “Program geliştirme” kavramına ilişkin metaforlarla yeni ilköğretim programlarına farklı bir bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31 (1), 139-154.
Silman, F., ve Şimşek, H. (2006). Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri okulları ve merkezi eğitim kurumlarına mecazlar yoluyla bir bakış. Eğitim Araştırmaları, (23), 177-187.
Strenski, E. (1989). Disciplines and communities, armies and aonasteries and the teaching of composition. Rhetoric Review, 8(1), 137-146.
Tompkins, P., ve Lawley, J. (2002). The magic of metaphor. The Caroline Newsletter, March.
Toprakci, E. (2012) Rethinking Classroom Management: A new perspective, a new horizon. e-international journal of educational research (e-uluslararası eğitim araştırmaları dergisi) 3(3), 84-110. at [http://dergipark.gov.tr/download/article-file/89768]
Turan, M., Yıldırım, E. ve Tıkman, (2016). Öğretmen adaylarının eğitim ve bazı temel kavramlara ilişkin metaforik algıları, M.Education Sciences (NWSAES), 11(4), 217-242.
Turhan, M. ve Yaraş Z. (2013). Öğretmen ve öğrencilerin öğretmen, disiplin, müdür, sınıf kuralları, ödül ve ceza kavramlarına ilişkin metafor algıları, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(23), 129- 145.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, (5.bs.), Ankara: Seçkin Yayınları.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
Yıldırım, A., Ünal, A. ve Çelik, M., (2011). Öğretmen Kavramına İlişkin Öğretmen, Yönetici ve Müfettiş Algılarının Analizi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 2 (8), 92-109.
Yılmaz, F., Göçen, S. ve Yılmaz, F. (2013). Öğretmen Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin Algıları: Bir Metaforik Çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (9), 161-164
Quine, W. V. (2003). Eğretileme üzerine son düşünceler. Kitaplık, 65, 75.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ramazan Ertürk
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2017

Kabul Tarihi

7 Kasım 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 8 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.19160/ijer.285232

IZ

https://izlik.org/JA67AY38YN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ertürk, R. (2017). İlkokul Öğrencilerinin “Öğretmen” Kavramına İlişkin Metaforik Algıları / Metaphorical Perceptions of Primary School Students about “Teacher” Concept. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1-15. https://doi.org/10.19160/ijer.285232