Araştırma Makalesi

Okul Yöneticilerinin Genel Öz Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre Meta-Analizi / Meta-Analysis of School Managers’ Self-Efficacy Perceptions According to Various Variables

Cilt: 15 Sayı: 1 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Okul Yöneticilerinin Genel Öz Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre Meta-Analizi / Meta-Analysis of School Managers’ Self-Efficacy Perceptions According to Various Variables

Öz

Bu araştırmanın temel amacı meta-analiz yoluyla okul yöneticilerinin öz yeterlik algısı üzerinde cinsiyet, lisansüstü eğitim durumu, mesleki kıdem ve yöneticilik kıdemi değişkenlerin hangi düzeyde etkili olduğunun belirlenmesidir. Ayrıca, araştırmada öz yeterlik algısı ile cinsiyet, lisansüstü eğitim durumu, mesleki kıdem ve yöneticilik kıdemi ilişkisine etkisi olabilecek düzenleyici (moderatör) değişkenlere de (çalışmanın; ölçeği, yılı, türü, uygulamasının yapıldığı okul türü ve bölgesi) bakılmıştır. Bu amaçla ilk olarak kapsamlı bir alanyazın taraması gerçekleştirilmiş ve 65 adet makale ve teze ulaşılmıştır. Ardından dâhil etme kriterlerine göre çalışmalar elemeye tabi tutulmuş ve kriterleri karşılayan cinsiyet değişkeni için 17, lisansüstü eğitim durumu değişkeni için 14, mesleki kıdem değişkeni için 8, yöneticilik kıdemi değişkeni için 14 çalışmaya dair etki büyükleri ile meta-analiz gerçekleştirilmiştir. Meta-analizde; cinsiyet değişkeni için 771 kadın ve 2.714 erkek olmak üzere toplam 3.485 örneklem sayısına, lisansüstü eğitim durumu değişkeni için 1.627 lisansüstü eğitimi almamış, 463 lisansüstü eğitimi almış olmak üzere toplam 2.090 örneklem sayısına, mesleki kıdem değişken için 1-10 yıllık kıdemi olan 303, 11 yıl ve üstü kıdemi olan 481 olmak üzere toplam 784 örneklem sayısına ve yöneticilik kıdemi değişkeni için 1-10 yıllık yöneticilik kıdemi olan 764, 11 yıl ve üstü yöneticilik kıdemi olan 451 olmak üzere toplam 1215 örneklem sayısına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda; öz yeterliğin cinsiyet, mesleki kıdem ve yöneticilik kıdemine göre anlamlı farklılaşmadığı ancak lisansüstü eğitim durumu değişkenine göre anlamlı farklılaştığı ve bu farklılaşmanın lisansüstü eğitim yapanların lehine olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar temelinde araştırmacılara başka ülkelerde yapılmış öz yeterlik ile cinsiyet, lisansüstü eğitim durumu ve kıdem ilişkisi içeren çalışmaların da katılarak daha kapsamlı bir meta-analiz çalışması yapmaları ve lisansüstü eğitim almış olmanın öz yeterliği arttırdığı sonucundan yola çıkarak okul yöneticilerinin lisansüstü eğitim almalarının teşvik edilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıkalın, A. (1998) Toplumsal, Kurumsal ve Teknik Yönleriyle Okul Yöneticiliği. Ankara. Önder Matbaacılık.
  2. Akın, U. (2014). Okul müdürlerinin inisiyatif alma düzeyleri ile öz-yeterlikleri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 20(2), 125-149. doi: 10.14527/kuey.2014.006
  3. Aktünal, T. (2018). Örgüt kültürü ve işe cezp olma ilişkisi: Bir meslek yüksekokulunda uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi
  4. Açıkgöz, H. (2022). Okul yöneticilerinin psikolojik sözleşme algısı ile özyeterlikleri arasındaki ilişki. Tezsiz Yüksek Lisans Projesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli
  5. Akyürek, M. İ. (2020). Okul yöneticilerinin öz-yeterlik algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (38), 72-83
  6. Arıkan, P.A. (2019) Okul yöneticilerinin özyeterlik inançları ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla
  7. Ata, E. (2015). Okul yöneticilerinin öz yeterlik inançları ile etkili okul liderliği arasındaki ilişki. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  8. Atalay, R., Kızılay, E. & Öner Armağan, F. (2021). Türkiye’de fen eğitimi alanındaki öz yeterlik araştırmalarının analizi: bir meta sentez çalışması. Anadolu Öğretmen Dergisi, 5 (2), 226-248

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

22 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Keskin, O., & Toprakcı, E. (2024). Okul Yöneticilerinin Genel Öz Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenlere Göre Meta-Analizi / Meta-Analysis of School Managers’ Self-Efficacy Perceptions According to Various Variables. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(1), 81-107. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1485986

Cited By

This journal uses a CC BY-NC-SA license.
 

[email protected]        http://www.e-ijer.com       

Posta Adres: Erzene Mahallesi, İstanbul Caddesi, Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 35040, Bornova/İzmir