Araştırma Makalesi

Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretiminde “in” Yerel Edatı: Derlem Dilbilimsel Bir İnceleme / The Local Preposition “in” in Teaching German as a Foreign Language: A Corpus Linguistic Analysis

Cilt: 14 Sayı: 5 22 Ekim 2023
PDF İndir
EN TR

Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretiminde “in” Yerel Edatı: Derlem Dilbilimsel Bir İnceleme / The Local Preposition “in” in Teaching German as a Foreign Language: A Corpus Linguistic Analysis

Öz

Yabancı bir dil öğrenilirken o dilin bütün dilbilgisi yapısı da dil ile birlikte öğrenilmektedir. Bu dilbilgisi yapılarından birisi de Almanca ders kitaplarında veya dil bilgisi kitaplarında “Lokalpräpositionen (yerel edatlar)” olarak adlandırılan dil bilgisi konusudur. Bu edatlar “aus, bei, mit, nach, von, seit, zu, an, neben, auf, hinter, in, unter, vor ve zwischen” olarak sayılabilir. Bu edatlar bazen Türkçe ile benzerlik göstermekte bazen ise büyük ayrımlar oluşturmaktadır. Çünkü farklı dil ailesine sahip iki dilde her zaman dil bilgisi konuları örtüşmemektedir. Bu çalışmada, “in” edatının Deutscher Wortschatz ve DWDS derlemlerinde kullanım sıklıkları, yerelleştirme bağlamında hangi kelimelerle ne sıklıkla kullanıldıkları incelenmiş ve derlem dilbilimsel açıklamalar getirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı “in” edatının ne kadar sıklıkla kullanıldığını inceleyerek, en sık hangi kelimelerle birlikte aynı dizimde yer aldığını ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseninden faydalanılmıştır. DWDS derlemi ile “Deutscher Wortschatz” portalı, veri analizi ve veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışma, Almancada en çok kullanılan edatlardan biri olan ve “içinde” anlamını taşıyan “in” edatı ile sınırlandırılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz ve doküman analizinden faydalanılmıştır. Derlemlerin oluşturulmasında sözlü ve yazılı metinler belirli bir sisteme göre kodlanarak elektronik ortamda arşivlenmektedir. Derlemlerde yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar şu şekildedir: “in” edatının DWDS derlemine göre en yüksek derece olan 6 sıklık derecesinde Deutscher Wortschatz’a göre yine 1 sıklık derecesinde bulunduğu ve en sık “der, den, Deutschland, diesem, einem, Richtung, Berlin, dieser, Europa, die vb.” kelimelerle aynı dizimde bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışma diğer yerel edatların derlem dilbilimsel analizine örnek teşkil etmektedir ve çalışmadan elde edilen veriler yabancı dil olarak Almanca dersler bağlamında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akol Göktaş, S. (2021, November). “Dort” ve “hier” gösterim kelimelerinin DWDS derleminde sıklık ve eş dizim analizi: Derlem dilbilimsel bir araştırma. In K. Maree, N.J. Ece & T. Fırat (Eds.), 3rd international congress on life, social and health sciences in a changing world proceedings book (pp. 165-173). Papers presented at 3rd International Congress on Life, Social and Health Sciences in a Changing World, Turkey, USA: Iscya Publishing House.
  2. Akol Göktaş, S. (2022). Alman dilindeki büyük derlemlerin ve güncel derlem dilbilimin tanıtımı. In M., Seyhan-Yücel, H., Köksal, M. T., Öncü, L., Coşan, H. Asutay (Eds.), Germanistik im digitalen wandel / dijital dönüşümünde germanistik (pp. 84-99). Edirne: Trakya Üniversitesi Yayınları No: 276.
  3. Aksan, Y., Özel, S.A., Bektaş, Y., Aksan, M., Demirhan, U.U., Mersinli, Ü. & Yılmazer, H. (2016, Şubat). Türkçe tümcelerin sonunu belirlemed eaçık kaynak/ücretsiz yazılımlar ve performans analizleri (pp. 727-734). Paper presented at Akademik Bilişim’14-XVI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri, Mersin Üniversitesi.
  4. Barbaresi, A. & Geyken, A. (2020). Die webkorpora im DWDS – strategien des korpusaufbaus und nutzungsmöglichkeiten. In K., Marx, H., Lobin & A., Schmidt (Eds.), Deutsch in sozialen medien. Interaktiv, multimodal, vielfältig (pp. 345–348). Jahrbuch des Instituts für Deutsche Sprache. Berlin: De Gruyter.
  5. Bayerlein, O., Demme, S., Funk, H. & Kuhn, C. (2007). Studio D A1. Berlin: Cornelsen Verlag.
  6. Bellavia, E. (2007). Erfahrung, imagination und sprache. Die bedeutung der metaphern der alltagssprache für das fremdsprachenlernen am beispiel der deutschen präpositionen. Tübingen: Gunter Narr Verlag.
  7. Bryant, D. (2012). Lokalisierungsausdrücke im erst- und zweitspracherwerb: Typologische, ontogenetische und kognitionspsychologische überlegungen zur sprachförderung in DaZ. Hohengehren: Baltmannsweiler- Schneider Verlag.
  8. Bubenhofer, N. (2009). Sprachgebrauchsmuster: Korpuslinguistik als methode der diskurs- und kulturanalyse. Berlin, New York: De Gruyter.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

22 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

24 Eylül 2023

Kabul Tarihi

12 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Akol Göktaş, S. (2023). Yabancı Dil Olarak Almanca Öğretiminde “in” Yerel Edatı: Derlem Dilbilimsel Bir İnceleme / The Local Preposition “in” in Teaching German as a Foreign Language: A Corpus Linguistic Analysis. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(5), 494-508. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1365404

This journal uses a CC BY-NC-SA license.
 

[email protected]        http://www.e-ijer.com       

Posta Adres: Erzene Mahallesi, İstanbul Caddesi, Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 35040, Bornova/İzmir