Öğretmen Adaylarının Eleştirel Dinlemeye Yönelik Tutumları / Attitudes of Pre-Service Teachers towards Critical Listening

Konuşmada aktarılanları incelemek, derinliğine inmek, karşılaştırmak, doğruluğunu, geçerliliğini ve tutarlılığını değerlendirmek şeklinde tanımlanan eleştirel dinleme, algılamanın ve eleştirel düşünmenin bir birleşimi olarak kabul edilir. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının eleştirel dinlemeye yönelik tutumlarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesinde İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ve Türkçe Öğretmenliği programlarında öğrenim gören 267’si kadın, 110’u erkek olmak üzere toplam 377 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının eleştirel dinleme tutumlarının cinsiyete, öğrenim görülen programa, sınıf düzeyine, genel not ortalamasına, günlük ortalama dinleyici olarak geçirilen süreye, anne ve baba eğitim durumuna göre incelendiği araştırmanın verileri Taşkın (2017) tarafından, öğretmen adaylarına yönelik geliştirilmiş olan “Eleştirel Dinleme Tutum Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21.0 Paket Programından yararlanılmış, iki değişken için bağımsız gruplar t-testi ve ikiden fazla değişken için tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının eleştirel dinleme tutumlarında öğrenim görülen programa, günlük ortalama dinleyici olarak geçirilen süreye, anne ve baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılığın bulunmadığı; ölçeğin değerlendirme boyutunda cinsiyet değişkenine göre kadın öğrenciler, ölçeğin tamamında ve kavrama-analiz boyutlarında sınıf düzeyi değişkenine göre 4. sınıf öğrencileri lehine, ölçeğin tamamında ve analiz boyutunda genel not ortalamasına göre not ortalaması 3,51-4,00 olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının yüksek düzeyde eleştirel dinleme tutumuna sahip olmaları, araştırmanın bir diğer bulgusu olarak öne çıkmıştır.

Critical listening, which is defined as examining, delving into, comparing, evaluating the accuracy, validity and consistency of what is conveyed in speech, is considered a combination of perception and critical thinking. The aim of this study is to examine pre-service teachers' attitudes towards critical listening in terms of various variables. The descriptive survey model, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group consisted of a total of 377 pre-service teachers, with 267 female and 110 male, who were studying in the Primary Education Mathematics Teaching, Classroom Education, Social Studies Teaching and Turkish Language Teaching programs at the Faculty of Education of Bartın University. The data of the study, in which the critical listening attitudes of pre-service teachers were examined according to gender, the program studied, grade level, GPA, the average daily time spent as a listener, and education level of parents, were collected with the "Critical Listening Attitude Scale" developed by Taşkın (2017) for pre-service teachers. SPSS 21.0 Package Program was used to analyse the data. Independent groups t-test was used for two variables and one-way analysis of variance was used for more than two variables. According to the research findings, it was seen that there was no significant difference in the critical listening attitudes of the pre-service teachers according to the program studied, the average daily time spent as a listener, and the education level of the parents. According to the research findings, a significant difference was found in favour of female students according to the gender variable in the evaluation dimension of the scale, in favour of the 4th grade students according to the grade level variable in the whole scale and the comprehension-analysis dimensions, in favour of students with a GPA of 3,51-4,00 according to the overall GPA in the whole scale and the analysis dimension. Another finding of the study was that pre-service teachers had a high level of critical listening attitude.