Ekolojik Okuryazarlığa Yönelik Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Görüş ve Önerileri / Opinions and Suggestions of Social Studies Teachers on Ecological Literacy

The increase in ecological problems day by day leads to irreparable dangers. This situation obliges people to live in harmony with other living things and the environment. It also increases the importance of ecology science. Therefore, ecological literacy is a qualified basis for the sustainable development of individuals. As a matter of fact, it is necessary to educate students with ecological awareness and environmentally sensitive behaviors. Social studies teachers have a central role for students to care about the sustainability of life and become responsible citizens. In this research, social studies teachers' views and awareness of ecological literacy are examined. 34 social studies teachers working in different provinces of Turkey participated in this research in which qualitative research method was used. Data was collected with a structured interview form consisting of open-ended questions prepared by the researcher. The data obtained in the research were analyzed by content analysis. It has been seen that the definitions of ecology, ecological literacy, the aims of ecological literacy and the characteristics of the ecologically literate individual are similar to the literature. In addition, the teachers emphasized that an active citizen is ecologically literate and that the social studies course is related to the science of ecology. Teachers expressed views on different principles, theories, strategies, methods, techniques and activities in the implementation of ecological literacy education. In addition, teachers drew attention to the difficulties that may be encountered before, during and after ecological literacy education.

Ekolojik sorunların günden güne artması telafisi olmayan tehlikelere yol açmaktadır. Bu durum insanların diğer canlılar ve çevre ile uyumlu yaşamasını zorunlu kılmakta ve ekoloji biliminin önemini artırmaktadır. Dolayısıyla bireylerin sürdürülebilir kalkınmasında ekolojik okuryazarlık nitelikli bir temel oluşturmaktadır. Nitekim çevreye duyarlı davranışlara sahip öğrencilerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Öğrencilerin yaşamın sürdürülebilirliğini önemsemeleri ve sorumlu vatandaşlar olmaları için sosyal bilgiler öğretmenlerinin merkezi bir rolü bulunmaktadır. Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik okuryazarlığa ilişkin görüşleri ve farkındalıkları incelenmektedir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmaya Türkiye’nin farklı illerinde görev yapan 34 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Öğretmenlerin yaptığı ekoloji, ekolojik okuryazarlık tanımlarının, ekolojik okuryazarlığın amaçlarının ve ekolojik okuryazar bireyin özelliklerinin literatür ile benzer olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmenler etkin bir vatandaşın ekolojik okuryazar olduğunu ve sosyal bilgiler dersinin ekoloji bilimi ile ilişkili olduğunu vurgulamıştır. Öğretmenler ekolojik okuryazarlık eğitiminin uygulanmasında farklı ilke, kuram, strateji, yöntem, teknik ve etkinlikler hakkında görüş belirtmiştir. Ayrıca öğretmenler ekolojik okuryazarlık eğitimi öncesi, sırası ve sonrasında karşılaşılabilecek güçlüklere dikkat çekmişlerdir.