Yükseköğretimde Yabancı Dil Akreditasyonu: Türkiye’de Hizmet Sunan Kalite Güvence Kuruluşlarının İncelenmesi / Foreign Language Accreditation in Higher Education: A Study On Quality Assurance Organizatıons in Türkiye

The idea of quality as a part of internationalization in higher education has also gained importance, and accreditation studies have gained momentum in recent years. In this context, it is evaluated by national and international quality assurance organizations in foreign language education activities offered in higher education institutions, although it is slightly later than other fields. For this reason, the aim of this study is to examine and compare the quality assurance organizations that supervise and accredit the foreign language education offered in higher education institutions in line with certain quality standards, and to present a holistic perspective on accreditation, which is an intense and costly process, for institutions that plan to accredit foreign language services. In this context, all quality assurance organizations (2 national and 3 international organizations) providing services for foreign language teaching in higher education institutions in Turkey were examined. In this study, qualitative research methods were utilized and the document analysis approach, which is one of the methodologies in case studies was utilized. The written institutional papers on the web pages of quality assurance institutions were evaluated and the data were analyzed with the categorical analysis technique, one of the content analysis types, and the findings were interpreted comparatively. The examinations revealed that as of the date of the study, 10 national universities and 46 universities (20 state-run and 26 foundation universities) in Turkey were evaluated by the international quality assurance organization. In the examination of these organizations, their institutional structures, organizational objectives, inspection procedures and quality standards, validity periods and wage policies are emphasized. According to the results of the study, it has been revealed that the criteria applied by quality assurance organizations in their evaluations have comprehensive standards for all basic areas such as administration and management, learning and teaching, assessment and certification, student affairs, staff profile and development, and learning environment. However, it has been concluded that there are serious differences between the validity periods of the accreditation or approvals given by the quality assurance organizations and the wage policies. For this reason, at the end of the study, recommendations regarding the way and method to be followed in the selection of the quality assurance organization and afterwards are given to the institutions considering applying for accreditation. The recommendations are also provided for national quality assurance bodies to initiate accreditation studies for languages other than English.

Yükseköğretimde uluslararasılaşmanın bir alt boyutu olarak kalite kavramı da önem kazanmış ve akreditasyon çalışmaları son yıllarda hız kazanmıştır. Bu bağlamda diğer alanlara göre biraz daha geç olsa da yükseköğretim kurumlarında sunulan yabancı dil eğitim-öğretim faaliyetlerinde ulusal ve uluslararası kalite güvence kuruluşları tarafından değerlendirmeye alınmaktadır. Bu sebeple bu çalışmanın amacı, yükseköğretim kurumlarında sunulan yabancı dil eğitimini belirli kalite ölçütleri doğrultusunda denetleyen ve belgeleyen kalite güvence kuruluşlarının incelenerek karşılaştırılması ve yabancı dil hizmetlerini akredite etmeyi planlayan kurumlara yoğun ve maliyetli bir süreç olan akreditasyon ile ilgili bütüncül bir bakış açısı ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında sunulan yabancı dil öğretimine yönelik hizmet sunan tüm kalite güvence kuruluşları (2 ulusal ve 3 uluslararası) incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması yönteminin doküman analizi tekniğiyle yürütülen bu çalışmada kalite güvence kuruluşlarının web sayfalarında bulunan yazılı kurumsal dokümanlar analiz edilmiş ve veriler içerik analiz türlerinden kategorisel analiz tekniği ile çözümlenerek bulgular karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Yapılan incelemeler çalışmanın yapıldığı tarihi itibariyle Türkiye’de 10 üniversitenin ulusal ve 46 üniversitenin (20 devlet ve 26 vakıf) uluslararası kalite güvence kuruluşu tarafından değerlendirmeye alındığını ortaya koymuştur. Kalite güvence kuruluşlarının incelenmesinde kuruluş süreçleri ve amaçları, kurumsal yapı ve dayanakları, değerlendirme süreçleri, değerlendirme ölçütleri ve değerlendirme türleri ile ücretleri üzerinde durulmuştur. Çalışma sonucuna göre kalite güvence kuruluşlarının değerlendirmelerinde kullandıkları ölçütlerin, yönetim ve organizasyon, öğrenme ve öğretme faaliyeti, ölçme ve değerlendirme, öğrenci ve personel işleri, fiziki koşullar gibi temel alanların tümüne yönelik kapsayıcı ölçütlere sahip olduğu görülmüştür. Ancak kalite güvence kuruluşlarının verdikleri akreditasyon veya onayların geçerlilik süreleri ile ücret politikaları arasında ciddi farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple çalışmanın sonunda akreditasyona başvurmayı düşünen kurumlara kalite güvence kuruluşun seçiminde ve sonrasında izlenmesi gereken yol ve yöntem ile ilgili önerilere yer verilmiştir. Önerilerde ayrıca ulusal kalite güvence kuruluşları için İngilizce dışındaki diller için de akreditasyon çalışmalarını başlatmaları tavsiyesinde bulunulmuştur.