Siber Şiddet ile İlgili İki Ölçeğin Geçerliliği ve Güvenilirliği: Siber Obsesif Takip Ölçeği (SOTÖ) ve Siber Flört Şiddeti Ölçeğinin (SFŞÖ) Türkçeye Uyarlanması / The Validity and Reliability Studies of the Scales of Cyber-Obsessional Pursuit (COPS) and Cyber Dating Abuse (CDAS): Adaptation to Turkish

Bu çalışmada Siber Obsesif Takip Ölçeği (SOTÖ) ve Siber Flört Şiddeti Ölçeği (SFŞÖ) Türkçeye uyarlanmıştır. Bu çalışmanın verileri, SOTÖ’nün çalışma grubu 405 üniversite öğrencisi (244 kadın ve 161 erkek) ve SFŞÖ’nün çalışma grubu 344 üniversite öğrencisi (204 kadın ve 140 erkek) olmak üzere toplam 749 kişiden elde edilmiştir. Çalışmanın verileri Siber Obsesif Takip Ölçeği (SOTÖ), Siber Flört Şiddeti Ölçeği (SFŞÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. SOTÖ ve SFŞÖ’nün yapı geçerliği Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach α iç tutarlık güvenirlik katsayısı ile incelenmiştir. AFA’ya göre SOTÖ’nün Türkçe formunda toplam 15 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapı elde edilmiştir. SOTÖ’nün DFA ile test edilen 3 faktörlü 15 maddelik yapısının kabul edilebilir uyum indeksi değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. DFA sonucunda SOTÖ modelinin doğrulandığı görülmüştür. SFŞÖ’nün AFA sonuçları incelendiğinde SFŞÖ’nün Zorbalık ölçeğinin 11 madde ve iki alt boyuttan oluştuğu; SFŞÖ’nün Mağduriyet Ölçeğinin ise 11 maddelik tek boyuttan oluştuğu görülmüştür. Son aşamada SFŞÖ’nün Zorbalık ve Mağduriyet ölçeklerindeki 7 ortak madde üzerinden tekrarlanan AFA’ya göre, SFŞÖ’nün Türkçe formunun 7 maddeden oluşan tek faktörlü bir yapıda olduğu belirlenmiştir. 7 maddelik SFŞÖ Kısa Formu için yapılan DFA sonucunda, Zorbalık ve Mağduriyet modellerinin her ikisinin de kabul edilebilir uyum indeksi değerlerine sahip olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik analizine göre SOTÖ’nün Cronbach α iç tutarlık güvenirlik katsayısı ölçeğin bütünü için .79; SFŞÖ’nün Cronbach α iç tutarlılık güvenirlik katsayısı Zorbalık Ölçeği için .78 ve Mağduriyet Ölçeği için .87 olarak saptanmıştır. SOTÖ ve SFŞÖ’nün geçerlik ve güvenirlik analizlerinden elde edilen bulgular bir arada ele alındığında, her iki ölçeğin siber şiddeti (obsesif takip ve flört şiddeti) ölçen geçerli ve güvenilir birer ölçme aracı olduğu ifade edilebilir.

In the current study, the scales of Cyber-Obsessional Pursuit (COPS) and Cyber Dating Abuse (CDAS) were adapted to Turkish culture. The data of this study were obtained from a total of 749 participants. The study group of COPS consists of 405 university students (244 women and 161 men), and the study group of CDAS consists of 344 university students (204 women and 140 men). The data of the study were collected using the COPS, CDAS and the Personal Information Form. The construct validity of COPS and CDAS was tested by Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). The reliability of the instruments was examined according to Cronbach's alpha. According to EFA results of the CDAS, it is seen that the Perpetration scale of the CDAS consists of 11 items and two sub-dimensions; it was seen that the Victimization Scale of the CDAS consists of a single dimension with 11 items. According to EFA, which was repeated over 7 common items of Perpetration and Victimization Scales, it was determined that the Turkish form of the CDAS had a single factor structure consisting of 7 items. As a result of CFA for the 7-item CDAS, it was determined that both Perpetration and victimization models have acceptable fit index values. According to the reliability analysis, the Cronbach’s α internal consistency reliability coefficient of COPS was 0.79 for the whole scale. The Cronbach’s α internal consistency reliability coefficient of the CDAS was determined as 0.78 for the Perpetration Scale and 0.87 for the Victimization Scale. When the analyzes of the validity and reliability of the COPS and CDAS are evaluated as a whole, it can be said that these scales are valid and reliable instruments that measures cyber violence.