Okul Psikolojik Danışmanlarının Gözünden Mülteci Öğrenciler / Refugee Students through the Perspective of School Psychological Counselors

Bu araştırmada okul psikolojik danışmanlarının çalıştıkları eğitim kurumunda bulunan mülteci öğrencilerin karşı karşıya kaldığı problemlere ilişkin görüşleri ile bu problemlere yönelik çözüm önerilerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmış ve çalışma iç içe geçmiş tek durum deseni ile desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu Eskişehir ili Odunpazarı ve Tepebaşı ilçe merkezlerinde bulunan ve MEB bünyesinde resmi öğretim kurumlarında görev yapan 10 okul psikolojik danışman oluşturmaktadır. Katılımcılar kartopu örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Hazırlanan görüşme soruları için uzman görüşleri alındıktan sonra görüşme formuna son şekli verilmiştir. Katılımcı grup ile yapılan görüşmeler, çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiş ve 15-35 dakika arası değişen uzunlukta sürmüştür. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin kodlaması yapıldıktan sonra, kodlama yapılan verilerin temaları yazılmıştır. Araştırmanın geçerliliğine katkı sağlamak için, bulgular bölümünde katılımcı grubun doğrudan alıntılarına yer verilmiş ayrıca katılımcı teyidi gerçekleştirilmiştir. Veri analizinin güvenirliğine katkı sunmak için, veri analizi esnasında iki uzman tarafından sonuçların birbiri ile tutarlılığı kontrol edilmiştir. Veri toplama ve analiz bölümleri ayrıntılı açıklanarak, çalışmanın güvenirliğine katkı sunmak amaçlanmıştır. Araştırmada mülteci öğrencilerin Türkçeyi yeterli düzeyde bilmiyor olmaları nedeniyle iletişim becerilerinin zayıf, kendilerini anlatma ve ifade etme yeteneklerinin yetersiz olduğu, akademik anlamda başarısızlık, sosyal uyum problemleri, çevresiyle iletişim kuramama, okuma-yazma öğrenme noktasında zorlanma gibi sorunlar yaşadıkları sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca psikolojik danışmanların mülteci öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlamakta zorlandıkları ve buna bağlı olarak bu öğrencilere psikolojik destek sunma noktasında güçlük yaşadıkları, sınıf öğretmenlerinin de mülteci öğrencileri güçlü koşulsuz kabullerinin, bu öğrencilerin diğer öğrenciler tarafından kabul edilmesinde yardımcı olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda okul psikolojik danışmanlarına, sınıf öğretmenlerine ve süreçte yer alan diğer çalışanlara öneriler sunulmuştur.

In this study, it was aimed to determine the opinions of school psychological counselors about the problems faced by refugee students in the educational institution they work in, and solution suggestions for these problems. In this study, case study, one of the qualitative research methods, was used and the study was designed with a embedded single case design. The participant group of the research consists of 10 school psychological counselors working in official education institutions within the Ministry of National Education, located in the Odunpazarı and Tepebaşı district centers of Eskişehir. Participants were determined by snowball sampling method. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. After receiving expert opinions for the prepared interview questions, the interview form was given its final form. The interviews with the participant group were conducted online and lasted between 15-35 minutes. The data were analyzed by content analysis method. After coding the data, the themes of the coded data were written. In order to contribute to the validity of the research, direct quotations of the participant group were included in the findings section, and participant confirmation was carried out. In order to contribute to the reliability of the data analysis, two experts checked the consistency of the results with each other during the data analysis. In the study, it was concluded that refugee students have poor communication skills, insufficient ability to express and express themselves, and experience problems such as academic failure, social adaptation problems, inability to communicate with their environment, and difficulties in learning to read and write. In line with these results, suggestions were presented to school psychological counselors, classroom teachers and other employees involved in the process.