Eğitim Alanında Coğrafi Bilgi Sistemleri İle İlgili Yapılmış Araştırmalara Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz / A Bibliometric Analysis of the Research on Geographic Information Systems in Field of Education

Bu araştırmanın amacı eğitim alanında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile ilgili yayımlanan akademik çalışmaları bibliyometrik analiz yöntemi ile incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma sürecinde WoS veri tabanlarında “Geographic Information System” ve “GIS” anahtar kelimeleri kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Arama kriteri olarak “doküman başlığı, özet, anahtar kelime” seçilerek 1990-2022 yılları arasında yayımlanan yayınlar araştırmaya dâhil edilmiştir. WoS‘ta eğitim araştırmaları ve eğitim disiplinleri kategorilerinde ulaşılan 1.124 akademik çalışmaya ait bibliyometrik veri, çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Araştırmada CBS ile ilgili olarak en fazla yayın yapılan yılların 2009 ve 2012, en fazla yayın yapılan dilin İngilizce olduğu, çalışmaların büyük bir kısmını makalelerin oluşturduğu, yayın yapan yazarların çalıştığı ya da desteklendiği kurumların başında Pensilvanya Commonwealth Yüksek Öğretim Sistemi’nin, Türk üniversitelerinden ise 16 tane üniversitenin yer aldığı, yayın yapılan kaynakların başında Journal Of Geography In Higher Education dergisinin olduğu, yayın yapılan ülkelerin başında ABD’nin olduğu, 2000’li yıllardan sonra her geçen yıl konuya ilişkin yayınlara yapılan atıf sayısının arttığı, CBS ile ilgili yapılan bilimsel yayınlarda en çok CBS ve Coğrafi Bilgi Sistemleri kavramlarının kullanıldığı bulgularına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim alanında yayınlanmış CBS içerikli yayınlarla ilgili olarak birçok bileşene yönelik bir çerçeve ortaya konulmuştur.

Bu araştırmanın amacı eğitim alanında Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile ilgili yayımlanan akademik çalışmaları bibliyometrik analiz yöntemi ile incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma sürecinde WoS (Web of Science) veri tabanlarında “Geographic Information System” ve “GIS” anahtar kelimeleri kullanılarak literatür taraması yapılmıştır. Arama kriteri olarak “doküman başlığı, özet, anahtar kelime” seçilerek 1990-2022 yılları arasında yayımlanan yayınlar araştırmaya dâhil edilmiştir. WoS‘ta eğitim araştırmaları ve eğitim disiplinleri kategorilerinde ulaşılan 1.124 akademik çalışmaya ait bibliyometrik veri, çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Araştırmada CBS ile ilgili olarak en fazla yayın yapılan yılların 2009 ve 2012, en fazla yayın yapılan dilin İngilizce olduğu, çalışmaların büyük bir kısmını makalelerin oluşturduğu, yayın yapan yazarların çalıştığı ya da desteklendiği kurumların başında Pensilvanya Commonwealth Yüksek Öğretim Sistemi’nin, Türk üniversitelerinden ise 16 tane üniversitenin yer aldığı, yayın yapılan kaynakların başında Journal Of Geography In Higher Education dergisinin olduğu, yayın yapılan ülkelerin başında ABD’nin olduğu, 2000’li yıllardan sonra her geçen yıl konuya ilişkin yayınlara yapılan atıf sayısının arttığı, CBS ile ilgili yapılan bilimsel yayınlarda en çok CBS ve Coğrafi Bilgi Sistemleri kavramlarının kullanıldığı bulgularına ulaşılmıştır. Ulaşılan bu bulgular doğrultusunda araştırma sonucunda CBS ile ilgili yapılmış yayınların trendlerini belirlemeye yönelik olarak Wos dışında Scopus, EBSCO, Google Scholar gibi farklı veri tabanlarından elde edilen verilerle çalışmaların yapılması, eğitim araştırmaları kategorisi dışındaki disiplinlerde de CBS ile ilgili yapılmış çalışmaların eğilim ve trendlerini belirlemeye yönelik çalışmaların yapılması ve Türkiye’nin ülkeler arası iş birliğinde az bağlantıya sahip olduğu bulgusundan hareketle CBS üzerine çalışan Türkiye’deki araştırmacıların diğer ülkelerdeki araştırmacılar ile iş birliğine dayalı bir biçimde çalışmalarını gerçekleştirmeleri önerilmiştir.