Görsel Sanatlar Dersi Ekseninde Değerler Eğitimi ile İlgili Yapılmış Çalışmaların Bibliyometrik Analizi / Bibliometric Analysis of Researches on Values Education in Visual Arts Lesson

This research aims to analyze the researches in Turkish related to values education in visual arts course in reference to publication year, publication type, distribution of theses according to universities, research topic, method, prominent values and main results with bibliometric analysis method. As a result of the scanning, a total of 24 data were reached, including 10 master's theses, 4 doctoral theses, 7 articles, 2 book chapters and 1 full text paper. It was seen that quantitative method; descriptive survey as research model; scales as data collection tool, descriptive analysis method in the analysis of researches was mostly used in researches. As a subject, studies that determine the views of visual arts lesson teachers about values education and reveal the contribution of values education to students in this direction are in the majority. It has been seen that the values of cooperation, respect, love, tolerance, responsibility, patriotism, justice and patience are mostly included in the researches. In addition to quantitative studies measuring the effectiveness of the subjects and activities determined in the visual arts course on values with experimental methods, qualitative studies examining the effect of the visual arts course on value acquisition are also substantial. When the studies are examined, especially the quantitative studies show that the activities applied to gain values give positive results because the visual arts lesson is more concrete and permanent than other lessons. This study presents a general viewpoint on how effective the values education embedded in visual arts education is or will be, especially on school-age children. Demonstrating the values gained or planned to be gained through visual arts education through experimental studies has a determining and guiding quality for the literature. However, when the results are examined, it is striking that the lack of academic studies on values education in the visual arts course.

Bu araştırma, değerler eğitimi ile ilgili görsel sanatlar dersi özelinde yapılan araştırmaları yayın yılı, yayın türü, tezlerin üniversitelere göre dağılımı, araştırma konusu, yöqntemi, öne çıkan değerler ve başlıca sonuçlar açısından bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Yapılan tarama sonucunda 10 yüksek lisans tezi, 4 doktora tezi, 7 makale, 2 kitap bölümü ve 1 tam metin bildiri olmak üzere toplamda 24 veriye ulaşılmıştır. Çalışmalarda çoğunlukla nicel yöntem; araştırma modeli olarak betimsel tarama; veri toplama aracı olarak ölçek ve araştırmaların analizinde betimsel analiz yönteminin kullanıldığı görülmüştür. Konu olarak, görsel sanatlar dersi öğretmenlerinin değerler eğitimi hakkındaki görüşlerini ortaya koyup öğrencilere olan katkısını belirleyen çalışmalar çoğunluktadır. Çalışmalarda en çok yardımlaşma, saygı, sevgi, hoşgörü, sorumluluk, vatanseverlik, adalet, sabır değerlerine yer verildiği görülmüştür. Görsel sanatlar dersinde belirlenen farklı konuların, etkinliklerin değerler üzerindeki etkililiğini deneysel yöntemlerle ölçen nicel çalışmaların yanında, değer kazanımında görsel sanatlar dersinin etkisini inceleyen nitel çalışmalar da azımsanmayacak boyuttadır. Genel olarak incelenen çalışmalara bakıldığında özellikle nicel çalışmalar şunu gösteriyor ki değerleri kazandırmaya yönelik uygulanan etkinlikler, görsel sanatlar dersinin diğer derslere oranla daha somut ve kalıcı olması nedeniyle olumlu sonuçlar vermektedir. Bu çalışma, görsel sanatlar eğitiminin içerisine yedirilen değerler eğitiminin özellikle okul çağındaki çocuklar üzerinde ne derece etkili olduğu veya olacağı ile ilgili genel bir bakış açısı sunmaktadır. Görsel sanatlar eğitimi ile kazandırılan veya kazandırılması planlanan değerlerin deneysel çalışmalarla ortaya konulması alan yazın için belirleyici ve yönlendirici bir niteliğe sahiptir. Ancak elde edilen sonuçlar incelendiğinde görsel sanatlar dersinde değerler eğitimini konu edinen akademik çalışmaların azlığı dikkat çekicidir.