Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması / Development of Organizational Power Scale at Schools: A Reliability and Validity Study

Purpose: This study aims to develop a data collection scale that can be utilized to assess organizational power sources used by school principals working at public schools at primary and high school level. Method: The participants were 409 primary and secondary school teachers who took part in the study voluntarily, working in Kutahya, a city in western Turkey. Of the participants, 48.2% were female and 51.8 % were male. Their professional experience varied between 1 and 38 years. The study aimed to include teachers from different types of primary and secondary schools, and all the different types of secondary schools present in Kutahya were included. Results: Subject-related previous research, expert and school principals' opinions were referred to while writing the items included in Organizational Power Scale at Schools (OPSS). Though the previous form of OPSS included 47 items, after collection of expert opinions and pre-application process, 7 items were removed from the scale and some items were edited slightly. After necessary editions, 40-item scale was applied to the sampling group and data collected were analyzed. As a result of explanatory factor analysis, it was seen that the scale items accumulated under five factors. These factors were named as “legitimate power”, “reward power”, “coercive power”, “expert power”, and “referent power”. 3 items were removed from the scale because they had high factor loadings in more than one factor and were incompatible with other items in the factor. Factor loading values for items in “Legitimate Power” factor were found to be between 0.66 and 0.84; item-total correlations between 0.59 and 0.75; factor loading values for items in “Reward Power” factor were found to be between 0.53 and 0.73, item-total correlations between 0.50 and 0.80; factor loading values for items in “Coercive Power” factor were found to be between 0.47 and 0.77, item-total correlations between 0.43 and 0.76; factor loading values for items in “Expert Power” factor were found to be between 0.61 and 0.75, item-total correlations between 0.71 and 0.85 and factor loading values for items in “Referent Power” factor were found to be between 0.71 and 0.81, item-total correlations between 0.75 and 0.84. Variance explained together by five factors was found to be 67.94 %. Cronbach Alpha coefficients of the factors varied between 0.84–0.94 and McDonald ω coefficients varied between 0.83–0.94. Confirmatory factor analysis was made on the 37-item structure of the scale that accumulated under five factors gathered as a result of explanatory analysis. The other goodness of fit values calculated with confirmatory factor analysis was: GFI= 0.97, AGFI= 0.96, RMSEA= 0.03, RMR= 0.09, SRMR= 0.08, CFI = 0.99, NFI= 0.98, NNFI= 0.99, PGFI= 0.85. It was found out that all goodness of fit indexes gathered were at sufficient level for the model. Discussion and Conclusion: As a result, the final form of the OPSS consist of 37 items and all items are scored as; “1-never”, “2- quite rarely”, “3-sometimes”, “4-mostly” and “5-always”. There are not any items scored reversely in the scale. Total scores cannot be gathered from the whole scale. Since each factor has different number of items, score gathered from each dimension must be divided by the number of items in related factor and be transformed into an average between 1 and 5, and thus made comparable to each other. High scores gathered from a sub-dimension reveal that school principals use power in that factor more frequently. When findings related to reliability and validity of the scale are analyzed together, it could be stated that the scale is a reliable and valid scale that can be used to assess organizational power bases used by school principals working at public schools at primary and high school level In the light of the findings, it could be noted that the scale developed in the current study will close a gap in the related literature and that it is a measurement scale with sufficient psychometric qualities that can be used in future research. However, it should be stated that in the case of using the scale in private schools and private courses, ensuring reliability and validity study for these groups will be beneficial.

Yöneticilerin kullandığı gücün temelleri, örgütün, yapılan işin ve çalışanların özellikleri ile yakından ilgilidir. Bu anlamda görevleri gereği örgütün etkililiğinden ve verimliliğinden birinci derece sorumlu kişiler olan okul müdürlerinin sorumluluklarını yerine getirebilmesi, izleyenlerini etkileyebilmesine ve örgütsel amaçlar çerçevesinde yönlendirebilmesine bağlıdır.Bu çalışmanın amacı, kamu ilköğretim (ilkokul, ortaokul) ve ortaöğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin kullandığı örgütsel güç temellerini belirlemeyi sağlayacak bir veri toplama aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubu, 2011–2012 eğitim öğretim yılında Kütahya il merkezindeki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 409 öğretmenden oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin; Yasal Güç, Ödül Gücü, Zorlayıcı Güç, Uzmanlık Gücü ve Karizma Gücü olmak üzere beş faktörden ve beşli likert tipi 37 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Söz konusu beş faktörlü yapı, toplam varyansın % 66.61’ini açıklamıştır.Ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0.47 ile 0.84; madde-toplam korelasyonları 0.43 ile 0.85 arasında değişmektedir. Ayrıca ölçeğin beş faktörlü yapısı doğrulayıcı faktör analizi ile de doğrulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi ile elde edilen bulgular değerlendirildiğinde χ2/sd oranı 1.40 bulunmuştur. DFA ile hesaplanan diğer uyum iyiliği indeksleri şöyledir: GFI= 0.97, AGFI= 0.96, RMSEA=0.03, RMR= 0.09, SRMR= 0.08, CFI = 0.99, NFI= 0.98 ve NNFI= 0.99. PGFI değeri ise 0.85 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin, güvenirliğinin belirlenmesi amacıyla Cronbach Alfa ve McDonald’ın ω iç tutarlık katsayısı ile madde toplam korelasyonları incelenmiştir. Faktörlerin güvenirlik katsayıları ise 0.83 ile 0.94 arasında değişmektedir. OÖGÖ’nün “Yasal Güç” faktöründe maddelerin madde-toplam korelasyonları 0.57 ile 0.71 arasında, “Ödül Gücü” faktöründe 0.50 ile 0.81 arasında, “Zorlayıcı Güç” faktöründe 0.43 ile 0.76 arasında, “Uzmanlık Gücü” faktöründe 0.71 ile 0.85 arasında ve “Karizma Gücü” faktöründe 0.75 ile 0.84 arasında değişmektedir. Bu bulgular doğrultusunda kamu okullarında görev yapan okul müdürlerinin tercih ettikleri örgütsel güç temellerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirildiği sonucuna ulaşılmıştır