Ortaokul Denetim Rehberinin Alanyazın ve Yasal Belgeler Temelinde İncelenmesi

Erdal Toprakcı; Ahmet Bulut

doi:10.19160/ijer.830418

EN TR

The Examination of the Supervisory Guideline of Middle School Based on Legal Documents and Literature

Abstract

The purpose of this research is to offer recommendations to researchers and implementers by analyzing the Middle School Supervisory Guideline to produce more qualified and more practical guidelines based on literature and legal documents. In this research, document analysis method was used based on qualitative research. Content analysis was used to analyze the data. The data sources of the research were published on the official web page of the National Education Ministry Inspection Board “Middle School Supervisiory Guideline”, the legal documents related to the guidance and supervision of the Ministry of National Education (legislative decree, law, regulation, directive, and circular) and the literature related to educational supervision. According to the results of the research, the Middle School Supervisiory Guideline was inconsistent with the legal documents and found that it was most "under-expressed according to the legal basis". When the Middle School Supervisiory Guideline was examined with context, it was concluded that the disunity consistent with the literature was " the literature of reference”". To avoid problems that may be caused by the guide in the supervision of middle schools, it may be suggested that the guideline should be further associated with legal documents and literature.

Keywords

Ortaokul Denetim Rehberinin Alanyazın ve Yasal Belgeler Temelinde İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı alanyazın ve yasal belgeler temelinde, daha nitelikli ve daha uygulanabilir rehberler üretme adına, Ortaokul Denetim Rehberini analize tabii tutarak araştırmacı ve uygulamacılara öneriler sunmaktır. Araştırmanın problemine uygun olarak nitel araştırma temelinde belge doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın resmi web sayfasında yayınlanan “Ortaokul Denetim Rehberi ”, Milli Eğitim Bakanlığı’nın rehber ve denetimle ilgili yasal belgeleri(kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge) ve eğitim denetimi ile ilgili alan yazın oluşturmaktadır. Araştırmanın bulguları, Ortaokul denetim rehberinin yasal belgelerle ve alan yazınla ilişkisi temelinde incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında Ortaokul denetim rehberinin yasal belgelerle tutarsız olduğu sonucuna ulaşılmış olup en çok “Yasal dayanağa göre eksik ifade edilmesi” olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ortaokul denetim rehberi alayazın bağlamlı incelendiğinde ise alanyazın ile tutarlı olduğu tutarsızlığının ise en çok “alanyazın desteği olmadığı” sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokulların denetiminde rehberden kaynaklanabilecek sorunların önüne geçebilmek adına rehberin yasal belgeler ve alanyazınla daha fazla ilişkilendirilmesi gerektiği önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akçay Güngör, A. (2020). Özel Öğrenci Etüt Eğitim Merkezi Rehberlik ve Denetim Rehberinin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 90-109. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/820632
Akyüz, Y. (2007). Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Altunya, N. (1973). Öğretmen Gözüyle İlköğretimde Teftiş. Eğitim Sen Dergisi. İnternet’ten 9 Nisan 2020’da elde edilmiştir: http://e-kutuphane.egitimsen.org.tr/df/886.pdf
Arabacı, İ.B. (1999). “MEB Teftiş Politikası”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 5 (20), 545-575.
Aydın, İ. (2005). Öğretimde Denetim Durum Saptama Değerlendirme ve Geliştirme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Aydın, M. (2000). Çağdaş Eğitim Denetimi. Hatipoğlu Yayıncılık.
Aypay A. (2010). “Denetici Profiline İlişkin Sorunlar “. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(3), 593-622.
Başar, H. (1993). Eğitim Denetçisi, Rolleri, Yeterlilikleri, Seçilmesi, Ankara: Pegem Yayıncılık.

Başar, H. (1998). Eğitim Denetçisi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Beytekin, O. F. (2017). Ortaokul Müdürlerinin Öğretimsel Denetime İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Turkish
Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. Volume 12/3, 115-128.
Bozkurt, N. (2005). Türkiye ile Bazı Avrupa Birliği Ülkelerindeki Okul Yöneticilerinin Yetiştirilme ve Atanma Süreçlerinin Karşılaştırılması. Malatya: İnönü Üniversitesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi).
Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, Quantitative, And Mixed Methods Approaches. California: Sage Publications Inc.
Demirtaş, H. ve Akarsu, M. (2016). Öğretmen Teftişini Müfettiş Yerine Okul Müdürünün Yapmasına İlişkin Öğretmen Görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 69-93. DOI: 10.17679/iuefd.17251239.
Demirtaş, H. ve H. Güneş. (2002). Eğitim Yönetimi ve Denetimi Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık.
Doğan, K . (2015). Yönetimin Bir Fonksiyonu Olarak Denetim ve Kamu Yönetimindeki Yeri. Ombudsman Akademik, (3), 107-141 . DOI: 10.32002/ombudsmanakademik.439673
Erdem, Ali Rıza (2006) Öğretimin Denetiminde Yeni Bakış Açısı: “Sürekli Geliştirme” Temeline Dayalı Öğretimin Denetimi. Selcuk University Social Sciences Institute Journal . 2006, Vol. 16, p275-294. 20p.
Glesne, C. & Peshkin, A. (1992). Becoming Qualitative Researchers An İntroduction. London: Longman Group Ltd.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2004). Supervision and instructional leadership: a development approach (6th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
Gökçe, F. (1994). “Eğitimde Denetimin Amaç ve İlkeleri”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (10):73-78
Kahraman, H. (2020). Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları Rehberlik ve Denetim Rehberinin Yasal Metinler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 123-138. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/836759
Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemi Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Kuzgun, Y. (1997) Rehberlik ve Psikolojik Danışma, Ankara: ÖSYM Yayını.
MEB. (1924). Tevhid-i Tedrisat Kanunu. 6.3.1924 tarih ve 63 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (1973). 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu. 24.6.1973 tarih ve 14574 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (1992). Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun. 12.5.1992 tarih ve 179 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (2002). Okul-Veli İşbirliği konulu Genelge (2002/27 sayılı, mülga), http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1381.pdf, Erişim tarihi 12.05.2020
MEB. (2010).5984 Sayılı MEB Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.13 Haziran 2010 tarih ve 27610 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (2011).652 Sayılı MEB Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname.14.09.2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (2012). Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=15970&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 ,Erişim tarihi 11.05.2020
MEB. (2014).6528 Milli Eğitim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.14.03.2014 tarih ve 28941 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (2014). Rehberlik ve Denetim Başkanlığı ile Maarif Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği. 24 Mayıs 2014 tarih ve 29009 sayılı Resmi Gazete.
MEB. (2015). Millî Eğitim Bakanlığının Kısa Tarihçesi, http://www.meb.gov.tr/milli-egitim-bakanliginin-kisa-tarihcesi/duyuru/8852 , Erişim tarihi 11.05.2020
MEB. (2017-a). Teftiş Kurulu Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23861&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 ,Erişim tarihi 15.05.2020
MEB. (2017-b). Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=23639&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 ,Erişim tarihi
MEB. (2017-c). Teftiş Kurulu Başkanlığı Görev, Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esaslarına Dair Yönerge, https://tkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_07/04160747_yonerge.pdf , Erişim tarihi 14.05.2020
MEB. (2018). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24736&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 , Erişim tarihi 15.05.2020
MEB. (2019). Bakanlık Maarif Müfettişleri Görev Standartları, https://tkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_06/19145017_BakanlYk_Maarif_MuYfettisYleri_GoYre v_StandartlarY.pdf , Erişim tarihi 04.06.2020
Neuman, W. L. (2012). Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar III. Cilt (5. Basım). İstanbul: Yayın Odası.
Nolan, J. F., & Hoover, L. A. (2008). Teacher Supervision & Evaluation: Theory into Practice (2nd ed.). Hoboken, N.J.: Wiley.
Ölmez Ceylan, Ö, Algam, E. (2020). İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri Denetim Rehberinin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 179-198 . Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/831894
Öz, F. (2003). Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Sisteminde Teftiş. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi Yayınları.
Özdemir, N, Altuntaş, F. (2020). Denetimde Standartlaşma Çabaları: Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Denetim Rehberi Örneği. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 79-89. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/807767
Özdemir, T. (2001). Çağdaş ve Demokratik Eğitimde Teftiş. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi. (Yayınlanmış Doktora Tezi).
Öztürk, S. (1996). Türk Eğitim Sisteminde Denetim ve Denetmen Yetiştirme Sürecinin Analizi. Malatya: İnönü Üniversitesi. (Bilim Uzmanlığı Tezi).
Pehlivan, İ. (2000). Okul-Çevre İlişkileri, (Yönetici Adaylarının Eğitimi Ders Notları), Ankara Üniversitesi Yayınları, Ankara.
Resmi Gazete (2007). 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5580.pdf , Erişim tarihi 12.05.2020
Resmi Gazete (2014). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/07/20140726-4.htm, Erişim tarihi 25.05.2020
Resmi Gazete (2018). Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/01/20180131-3.htm, Erişim tarihi 25.05.2020
Sabancı, A. ve Şahin, A. (2007). Denetmenlerin, Öğretmenlik Yeterlik Alanları Açısından Devlet İlköğretim Okulu Sınıf Öğretmenlerine Rehberlik Görevlerini Gerçekleştirme Düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 32(145),85-95.
Sergiovanni, T. J. ve Starratt, R. J. (1988). Supervision Human Perspective. The United States of America: McGraw- Hill, Inc.
Shenton, A. (2004). Strategies For Ensuring Trustworthiness İn Qualitative Research Projects. Education for Information, 22, 63-75.
Sullivan, S. ve Glanz, J. (2000). Alternative Approaches to Supervision: Cases From the Field. The Journal of Curriculum and Supervision, 15 (3), 212–235.
Şişman, M. (2007). Eğitim Bilimine Giriş. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 3. Baskı.
Taymaz, H. (1997). Eğitim Sisteminde Teftiş, Kavramlar, İlkeler, Yöntemler. Ankara: TAKAV Matbaası.
Taymaz, H. (2002). Eğitim Sisteminde Teftiş. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. 5. Baskı.
Taymaz, H. (2010). Eğitim Sisteminde Teftiş: İlkeler, Kavramlar, Yöntemler. Ankara: Pegem A Yayınları.
Tonbul, Y, Ata Çiğdem, F. (2020). Bilsem Denetim Rehberinin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 36-62. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/804118
Tonbul, Y, Ödemiş Keleş, N. (2020). Mesleki Eğitim Merkezleri Rehberlik ve Denetim Rehberi’ nin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde Tutarlılığının İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 139-153. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/803653
Toprakçı, E. (2004). Sınıf Örgütünün Yönetimi. Ankara: Ütopya Yayınevi.
Toprakçı, E. (2006). "Primary Schools and Compulsory Education in Turkey" International Journal of Educational Reform (IJER), Winter 2006. İnternet’ten 12 Haziran 2009’da elde edilmiştir: http://www.rowmaneducation.com/Journals/IJER/Winter06.shtml
Toprakçı, E. (2008). Sınıfa Dayalı Yönetim. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Toprakçı, E., Çakırer, İ., Bilbay, A., Bağcivan, E., Bayraktutan, İ. (2010). Kuram ve Uygulamada Eğitim, Denetmenleri Meslek Etiği. Educational Policy Analysis and Strategic Research, Cilt:5 Sayı:1.
Toprakçı, E. ,Dağdeviren, İ., Oflaz, G., ve Türe, E. (2010) Eğitim Fakültesi Öğretim Elemanlarının Bilim Anlayışları Temelinde Eğitimin Bilimliliği” Bilim ve Ütopya Dergis, Sayı: 190, Yıl: 10, Nisan 2010, ss. 45-56 https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2020/05/bilim-anlay%C4%B1%C5%9Flar%C4%B1-temelinde-e%C4%9Fitimin-bilimlili%C4%9Fi.pdf
Toprakçı, E. & Güngör, A. A. (2014). Türkiye’deki Siyasal Partilerin Eğitim Politikaları. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 9(1)
Toprakçı, E. ve Ayşegül Kadı (2014) “Türkiye’deki Bakanlıkların Eğitim Yönetimi ve Denetimi Alanındaki Faaliyetlerinin Yasal Belgeler Eşliğinde Analizi” Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl : 2014 Cilt :12 Sayı :4 ss. 1-18.
Toprakçı, E , Akçay, A . (2016). Türkiye’de Kamu Yararına Çalışan Derneklerin Eğitim Faaliyetlerinin Yönetimi ve Denetimi (Yasal Belgeleri Temelinde Nitel Bir Analiz) . Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 5 (1) , 29-52 . DOI: 10.30703/cije.321382
Toprakçı, E., Beytekin, O.F. ve Doğan, M. (2018).Yargıtay’ın Özel Öğretim Kurumlarına İlişkin Verdiği Kararların İncelenmesi – Investigation of the Decisions of the Supreme Court Related to Private Education Institutions, Turkish Studies Educational Sciences, Volume 13/19, Summer 2018, p. 1781-1795 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14133 ISSN: 1308-2140.
Toprakçı, E. ve Bakır, D. (2019). 2012-2017 yılları arası Milli Eğitim Bakanlığı Sayıştay denetim raporlarının incelenmesi. Y. Kondakçı, S. Emil ve K. Beycioğlu (Ed.) 14. Uluslararası Eğitim Yönetimi Kongresi içinde (s. 829-834). Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Toprakçı, E, Bakır, D. (2020). Yabancı, Azınlık ve Milletlerarası Okullar Denetim Rehberinin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 16-35. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/800326
Toprakçı, E, Özerten, K. (2020). Özel Öğrenci Yurtları Rehberlik ve Denetim Rehberinin Yasal Belgeler ve Alanyazın Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11 (3) , 199-216. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/pub/issue/58698/817509
Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 5. Baskı.
Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erdal Toprakcı
0000-0001-9552-9094
Türkiye

Ahmet Bulut ^*
0000-0003-4954-698X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

26 Kasım 2020

Kabul Tarihi

2 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 12 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.19160/ijer.830418

IZ

https://izlik.org/JA37NR79HT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Toprakcı, E., & Bulut, A. (2021). Ortaokul Denetim Rehberinin Alanyazın ve Yasal Belgeler Temelinde İncelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(1), 16-35. https://doi.org/10.19160/ijer.830418

Cited By

Kamu üniversitelerinde iş sağlığı ve güvenliği uygulama rehberi içerik analizi

Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.51177/kayusosder.1007753

Millî Eğitim Bakanlığı İnceleme-Soruşturma Rehberinin Yasal Belgeler ve Muhakkiklik (Denetçilik) Görevi Temelinde İncelenmesi

İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17679/inuefd.1389406