Çocukların Dünya’nın Şekli ve Gece-Gündüz Kavramlarına Yönelik Zihinsel Modelleri

Sinem Güçhan Özgül; Berrin Akman; Mesut Saçkes

doi:10.19160/ijer.379293

TR EN

Çocukların Dünya’nın Şekli ve Gece-Gündüz Kavramlarına Yönelik Zihinsel Modelleri

Öz

Bu çalışma 60-72 aylık çocukların Dünya’nın şekli ve Gece-Gündüz kavramlarına ilişkin zihinsel modellerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Kuzeybatı Anadolu’da bulunan bir büyükşehrin merkez ilçesindeki bir anaokuluna devam eden ve yaşları 60-72 aylar arasında değişen 31 kız 25 erkek toplam 56 çocuk oluşturmaktadır.

Bu araştırmanın amacı kapsamında iç içe karma yöntem yaklaşımına uygun olarak nicel ve nitel veri toplama araçlarından elde edilen veriler birlikte ve nicel olarak analiz edip yorumlanmıştır. Bu araştırmada kullanılan veri toplama araçları “Dünya-2 Testi” ve “Dünya ve Gece-Gündüz Görüşme Protokolü”dür.

Araştırmanın bulgularına göre çocukların tümünün Dünya’nın şekli ve gece gündüz kavramlarına ilişkin sentetik zihinsel modellere sahip olduğu görülmektedir. Dünya’nın şekline ilişkin bulgular çocukların büyük çoğunluğunun düzleştirilmiş dünya modeline sahip olduklarını göstermektedir. Bununla birlikte, simit dünya modeli benzer kültürler ve yakın coğrafyalarda yapılan çalışmalarda olduğu gibi bu çalışmada da ortaya çıkmıştır. Gece-gündüz oluşumuna ilişkin bulgular çocukların bu kavramları ve olguları büyük çoğunlukla Güneş’in hareketlerine atfettiklerini, sınırlı sayıda çocuğun ise bu kavramları Allah ile ilişkilendirdiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Dünya,gece-gündüz,zihinsel modeller

Kaynakça

Akman, B., & Güçhan Özgül, S. (2015). Role of Play in Teaching Science in the Early Childhood Years. In Research in Early Childhood Science Education, 237–258. Springer Publishing.
Akman, B., Üstün, E., & Güler, T. (2003). 6 yaş çocuklarinin bi̇li̇m süreçleri̇ni̇ kullanma yetenekleri̇. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 11–14.
Alabay, E. (2013). Scıencestart !Tm destekli fen eğitim programının 60-72 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine ve bilimsel tutuma güvenme ve yönelime etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Ünivesitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Ampartzaki, M., & Kalogiannakis, M. (2016). Astronomy in Early Childhood Education : A Concept-Based Approach. Early Childhood Education Journal, 44(2), 169–179. http://doi.org/10.1007/s10643-015-0706-5
Bartsch, K., & Wellman, H. (1989). Young Children’s Attribution of Action to Beliefs and Desires, Child Development, 60, 946–964.
Blown, E. J., & Bryce, T. G. K. (2006). Knowledge Restructuring in the Development of Children ’ s Cosmologies Knowledge Restructuring in the Development of Children’s. International Journal of Science Education, 28(12), 1411–1462. http://doi.org/10.1080/09500690600718062
Bryce, T. G. K., & Blown, E. J. (2013). Children’s Concepts of the Shape and Size of the Earth , Sun and Moon. International Journal of Science Education, 35(3), 388–446. http://doi.org/10.1080/09500693.2012.750432
Bulunuz, M. (2013). Teaching science through play in kindergarten: does integrated play and science instruction build understanding? European Early Childhood Education Research Journal, 21(2), 226–249. http://doi.org/10.1080/1350293X.2013.789195

Carey, S. (1985). Conceptual Change in Childhood, Massachusetts: MIT Press.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2007). Designing and conducting mixed methods research.Thousand Oaks, CA: Sage.
Eshach, H., & Fried, M. N. (2005). Should science be taught in early childhood? Journal of Science Education and Technology, 14(3), 315–336. http://doi.org/10.1007/s10956-005-7198-9
French, L. (2004). Science as the center of a coherent, integrated early childhood curriculum. Early Childhood Research Quarterly, 19(1), 138–149. http://doi.org/10.1016/j.ecresq.2004.01.004
Gelman, R., & Brenneman, K. (2004). Science learning pathways for young children. Early Childhood Research Quarterly, 19(1), 150–158. http://doi.org/10.1016/j.ecresq.2004.01.009
Gelman, S. A. (2005). Early conceptual development. In K. McCartney & D. Phillips (Eds.), Blackwell Handbook of Early Childhood Development. Singapore: Blackwell Publishing.
Gopnik, A., & Astington, J. W. (1988). Children’ s Understanding of Representational Change and Its Relation to the Understanding of False Belief and the Appearance-Reality Distinction. Child Development, 59(1), 26–37.
Güçhan Özgül, S., & Saçkes, M. (2015). Adaptation of EARTH-2 Scale for Turkish Kindergartners. EECERA (Özet bildiri) (Yayın No:2154415) Barcelona, İspanya.
Hannust, T., & Kikas, E. (2007). Children’s knowledge of astronomy and its change in the course of learning. Early Childhood Research Quarterly, 22(1), 89–104. http://doi.org/10.1016/j.ecresq.2006.11.001
Hayes, B. K., Goodhew, A., Heit, E., & Gillan, J. (2003). The role of diverse instruction in conceptual change. Journal of Experimental Child Psychology, 86, 253–276. http://doi.org/10.1016/j.jecp.2003.09.002
Kallery, M. (2011). Astronomical Concepts and Events Awareness for Young Children. International Journal of Science Education, (October 2013), 341–369. http://doi.org/10.1080/09500690903469082
Kampeza, M. (2006). Preschool children’s ideas about the Earth as a cosmic body and the day / night cycle. Journal of Science Education, 7(2), 119–122.
Kikas, E. (1998). The impact of teaching on students’ definitions and explanations of astronomical phenomena. Learning and Instruction, 8(5), 439–454. http://doi.org/10.1016/S0959-4752(98)00004-8
Küçüközer, H., & Bostan, A. (2010). Ideas of kındergarten students on the day-nıght cycles , the seasons and the moon phases. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 6(2), 267–280.
Mantzicopoulos, P., Patrick, H., & Samarapungavan, A. (2008). Young children’s motivational beliefs about learning science. Early Childhood Research Quarterly, 23(3), 378–394. http://doi.org/10.1016/j.ecresq.2008.04.001
N.R.C. (1996). National Science Education Standards. Science Education. http://doi.org/0-309-54985-X Nussbaum, J., & Novak, J. D. (1976). An Assessment of Children’s Concepts of the Earth Utilizing Structured Interviews, Science Education, 60(4), 535–550.
Özsoy, S. (2012). Is the Earth Flat or Round? Primary School Children’s Understandings of the Planet Earth:The Case of Turkish Children. International Electronic Journal of Elementary Education, 4(2), 407–415.
Panagiotaki, G., Nobes, G., & Banerjee, R. (2006). Children ’ s representations of the earth : A methodological comparison. British Journal of Developmental Psychology, 24, 353–372. http://doi.org/10.1348/026151005X39116
Panagiotaki, G., Nobes, G., & Potton, A. (2009). Journal of Experimental Child Mental models and other misconceptions in children ’ s understanding of the earth. Journal of Experimental Child Psychology, 104(1), 52–67. http://doi.org/10.1016/j.jecp.2008.10.003
Patrick, H., Mantzicopoulos, P., & Samarapungavan, A. (2009). Motivation for learning science in kindergarten: Is there a gender gap and does integrated inquiry and literacy instruction make a difference. Journal of Research in Science Teaching, 46(2), 166–191. http://doi.org/10.1002/tea.20276
Plummer, J. D., Kocareli, A., Slagle, C., Diane, J., Kocareli, A., & Slagle, C. (2014). Learning to Explain Astronomy Across Moving Frames of Reference : Exploring the role of classroom and planetarium-based instructional contexts, 693(October 2016). http://doi.org/10.1080/09500693.2013.843211
Saçkes, M. (2015). Kindergartners’ Mental Models of the Day and Night Cycle: Implications for Instructional Practices in Early Childhood Classrooms, Educational Sciences: Theory and Practice, 15(4), 997–1006. http://doi.org/10.12738/estp.2015.4.2741
Saçkes, M., & Korkmaz, H. İ. (2015). Anaokulu Çocuklarının Dünyanın Şekline İlişkin Zihinsel Modelleri, İlköğretim Online, 14(2), 734–743.
Saçkes, M., Flevares, L. M., & Trundle, K. C. (2010). Four- to six-year-old children’s conceptions of the mechanism of rainfall. Early Childhood Research Quarterly, 25(4), 536–546. http://doi.org/10.1016/j.ecresq.2010.01.001
Saçkes, M., Smith, M. M., & Trundle, K. C. (2016). US and Turkish preschoolers ’ observational knowledge of astronomy. International Journal of Science Education, 38(1), 116–129. http://doi.org/10.1080/09500693.2015.1132858
Saçkes, M., Trundle, K. C., & Smith, M. M. (2015). Development of Scientific Concepts During Childhood. In International Encyclopedia of Social & Behavioral Sciences (2nd edition). Elsevier.
Saçkes, M., Trundle, K. C., Bell, R. L., & O’Connell, A. a. (2011). The influence of early science experience in kindergarten on children’s immediate and later science achievement: Evidence from the Early Childhood Longitudinal Study. Journal of Research in Science Teaching, 48(2), 217–235. http://doi.org/10.1002/tea.20395
Samarapungavan, A. L. A., Mantzicopoulos, P., & Patrick, H. (2008). Learning Science Through Inquiry in Kindergarten. Science Education, 92(March 2007), 868–908. http://doi.org/10.1002/sce.20275
Samarapungavan, A., Patrick, H., & Mantzicopoulos, P. (2011). What Kindergarten Students Learn in Inquiry-Based Science Classrooms. Cognition and Instruction, 29(4), 416–470. http://doi.org/10.1080/07370008.2011.608027
Samarapungavan, A., Vosniadou, S., & Brewer, W. F. (1996). Mental models of the earth, sun, and moon: Indian children’s cosmologies. Cognitive Development, 11(4), 491–521. http://doi.org/10.1016/S0885-2014(96)90015-5
Siegal, M., Butterworth, G., & Newcombe, P. A. (2004). Culture and children’s cosmology. Developmental Science, 7(3), 308–324. http://doi.org/10.1111/j.1467-7687.2004.00350.x
Sneider, C. I., & Ohadi, M. M. (1998). Unraveling Students ’ Misconceptions about the Earth ’ s Shape and Gravity. Scandinavian Journal of Educational Research, 82(2), 265–284.
Straatemeier, M., van der Maas, H. L. J., & Jansen, B. R. J. (2008). Children’s knowledge of the earth: a new methodological and statistical approach. Journal of Experimental Child Psychology, 100(4), 276–96. http://doi.org/10.1016/j.jecp.2008.03.004
Tao, Y., Oliver, M., & Venville, G. (2013). Chinese and Australian children’s understandings of the Earth: A cross cultural study of conceptual development. Cultural Studies of Science Education, 8(2), 253–283. http://doi.org/10.1007/s11422-012-9415-1
Trundle, K. C., & Saçkes, M. (2012). Science and early education. Handbook of Early Childhood Education, 240–258. Tu, T. (2006). Preschool Science Environment: What Is Available in a Preschool Classroom? Early Childhood Education Journal, 33(4), 245–251. http://doi.org/10.1007/s10643-005-0049-8
Valanides, N., Gritsi, F., Kampeza, M., & Ravanis, K. (2000). Changing Pre-school Children’s Conceptions of the Day/Night Cycle. International Journal of Early Years Education, 8(1), 27–39. http://doi.org/10.1080/096697600111725
Vosniadou, S., & Brewer, W. F. (1992). Mental models of the earth: A study of conceptual change in childhood. Cognitive Psychology, 24(4), 535–585. http://doi.org/10.1016/0010-0285(92)90018-W
Vosniadou, S., & Brewer, W. F. (1994). Mental models of the day/night cycle. Cognitive Science, 18, 123–183. http://doi.org/10.1016/0364-0213(94)90022-1
Vosniadou, S., Skopeliti, I., & Ikospentaki, K. (2004). Modes of knowing and ways of reasoning in elementary astronomy. Cognitive Development, 19(2), 203–222. http://doi.org/10.1016/j.cogdev.2003.12.002
Wellman, H. M., & Gelman, S. A. (1998). Knowledge acquisition in foundational domains. Handbook of Child Psychology: Volume 2: Cognition, Perception, and Language.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sinem Güçhan Özgül ^*
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-5702-2150
Türkiye

Berrin Akman
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Mesut Saçkes
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

16 Ocak 2018

Kabul Tarihi

15 Şubat 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 9 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.19160/ijer.379293

IZ

https://izlik.org/JA38HU75AE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güçhan Özgül, S., Akman, B., & Saçkes, M. (2018). Çocukların Dünya’nın Şekli ve Gece-Gündüz Kavramlarına Yönelik Zihinsel Modelleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 66-88. https://doi.org/10.19160/ijer.379293

Eğlenceli Fen Etkinlikleri Aracılığıyla Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Bazı Fen Kavramlarıyla İlgili Zihinsel Modellerinin İncelenmesi

e-International Journal of Educational Research

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1150398

Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitiminde Kukla Yapım-Oynatım Uygulamalarının Öğretmen Adaylarının Eleştirel ve Yaratıcı Düşünmeleri Üzerine Etkisi

Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi

https://doi.org/10.56423/fbod.1095842

BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TÜRKÇE ETKİNLİKLERİNİN OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARININ DÜNYA’NIN ŞEKLİ VE GECE GÜNDÜZ KAVRAMLARINI ANLAYIŞLARINA ETKİSİ

Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.31795/baunsobed.581256

“Yıldız, kuyruklu yıldız ve takımyıldızı” kavramlarına ilişkin öğrencilerin zihinsel modellerinin belirlenmesi ve eğitim düzeylerine göre karşılaştırılması

Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.33400/kuje.1222937

Farklı Sınıf Düzeylerindeki Öğrencilerin Erime ve Çözünmeye Yönelik Bilgi Yapıları Gelişim Sürecinin Kavramsal Değişim Teorilerine Göre İncelenmesi

Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.34056/aujef.1304122

İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN FEN BİLİMLERİ DERSİ ERİME VE ÇÖZÜNME KAVRAMLARINA İLİŞKİN BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.56677/mkuefder.1557413

Türkiye’de Astronomi Eğitiminde Model Kullanımı Konulu Araştırmalar Üzerine Sistematik Bir Derleme

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.53444/deubefd.1583136

Çocukların Dünya’nın Şekli ve Gece-Gündüz Kavramlarına Yönelik Zihinsel Modelleri

Çocukların Dünya’nın Şekli ve Gece-Gündüz Kavramlarına Yönelik Zihinsel Modelleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Children’s Mental Models about the Shape of the Earth and Day-Night Concepts

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Jigsaw II Tekniğinin Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Erime ve Çözünme Kavramlarına Yönelik Bilgi Yapılarına Etkisi

Thematic Review of Studies about Preschool Astronomy Education in Turkey1

5 Yaş Çocuklarının Zihinlerindeki Bilim İnsanı İmajı İçerisinde Stem Alanlarının Yer Alma Durumlarının İncelenmesi

Eğlenceli Fen Etkinlikleri Aracılığıyla Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Bazı Fen Kavramlarıyla İlgili Zihinsel Modellerinin İncelenmesi

Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitiminde Kukla Yapım-Oynatım Uygulamalarının Öğretmen Adaylarının Eleştirel ve Yaratıcı Düşünmeleri Üzerine Etkisi

BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TÜRKÇE ETKİNLİKLERİNİN OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARININ DÜNYA’NIN ŞEKLİ VE GECE GÜNDÜZ KAVRAMLARINI ANLAYIŞLARINA ETKİSİ

How do gifted elementary students perceive Earth’s shape and gravity?

Teknoloji Temelli Kazanılan Bilimsel Kavramlara Yönelik Çocukların Görüşleri: Düşünme Haritaları

La construction des connaissances en astronomie chez l’enfant d’école élémentaire : influence du contexte culturel

“Yıldız, kuyruklu yıldız ve takımyıldızı” kavramlarına ilişkin öğrencilerin zihinsel modellerinin belirlenmesi ve eğitim düzeylerine göre karşılaştırılması

Farklı Sınıf Düzeylerindeki Öğrencilerin Erime ve Çözünmeye Yönelik Bilgi Yapıları Gelişim Sürecinin Kavramsal Değişim Teorilerine Göre İncelenmesi

İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN FEN BİLİMLERİ DERSİ ERİME VE ÇÖZÜNME KAVRAMLARINA İLİŞKİN BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Türkiye’de Astronomi Eğitiminde Model Kullanımı Konulu Araştırmalar Üzerine Sistematik Bir Derleme