The Relationship between Faculty Members’ School Culture and Burnout Levels Based on the Perceptions of Teacher Candidates/Öğretmen Adaylarının Algılarına Göre Akademisyenlerin Okul Kültürü ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Assist.Prof.Dr.Seyithan Demirdağ

EN

The Relationship between Faculty Members’ School Culture and Burnout Levels Based on the Perceptions of Teacher Candidates/Öğretmen Adaylarının Algılarına Göre Akademisyenlerin Okul Kültürü ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Abstract

Abstract: This study aimed to determine the relationships between school culture and burnout levels of faculty members in the department of education at a university based on the perceptions of teacher candidates, who were in their senior years. The quantitative study included 181 teacher candidates and was designed as a relational descriptive model. Two instruments were used for data collection: School Culture Scale (SCS) and Maslach Burnout Inventory (MBI). SCS was used to determine school culture and MBI was used to measure burnout levels of faculty in a university located in Zonguldak province, Turkey. The findings of the study suggested that there were significant relationships between school culture and burnout levels of faculty members in higher education based on the perceptions of teacher candidates. In addition, the results showed that burnout levels of faculty members had negative effects on the success of the school culture at the university. Keywords: School culture, burnout levels, teacher candidates of principals Özet: Bu çalışmanın amacı, bir üniversitenin son sınıf öğrencileri olan öğretmen adaylarının algılarına göre okul kültürü ile eğitim bölümündeki akademisyenlerin tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmada tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu model ile geçmişten günümüze kadar var olan durumların betimlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 58’i kadın ve 123’ü erkek olmak üzere Zonguldak’taki bir üniversiteden toplam 181 öğretmen adayı seçkisiz olmayan yöntemle yer almıştır. Çalışmada 5’li Likert tipinde iki ölçek kullanılmıştır: Okul Kültür Ölçeği (OKÖ) ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ). Elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda, öğretmen adaylarının algılarına göre okul kültürü ile akademisyenlerin tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bulgulara göre, akademisyenlerin tükenmişlik davranışlarının okul kültürü üzerinde olumsuz etkileri olduğu tespit edilmiştir. Keywords: Okul kültürü, tükenmişlik, öğretmen adayları

Kaynakça

Abel, M.H., & Sewell, J. (1999). Stress and burnout in rural and urban secondar school teachers. Journal of Educational Research, 92(5), 287-293.
Alemdar, A. G. M. Y., & Köker, N. E. (2013). Öğrencilerin okul kültürü algısı üzerine amprik bir araştırma: Ege üniversitesi iletişim fakültesi örneği. Global Media Journal: Turkish Edition, 3(6).
Ardıç, K., & Polatçı, S. (2008). Tükenmişlik sendromu akademisyenler üzerinde bir uygulama (GOU örneği). Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 69-96.
Arı, G. S., & Bal, E. Ç. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Celal Bayar Üniversitesi Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15(1), 131-148.
Arslan, H., Kuru, M., & Satıcı, A. (2005). İlköğretim ve ortaöğretim okullarındaki örgüt kültürünün karşılaştırılması. Kocaeli Üniversitesi Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 44, 449-472.
Balcı, A. (2002). Etkili okul geliştirme. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Barth, R.S. (2002). The culture builder. Educational Leadership, 59(8), 6-11.
Başaran, İ. E. (1982). Örgütsel davranış. Ankara: Ekinoks.

Celep, C. (2002). İlköğretim okullarında öğrenme kültürü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 8(3), 356-373.
Çam, O. (1989). Hemşirelerde tükenmişlik ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi.
Çelik, V. (2009). Okul kültürü ve yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.
Deal, T. E., & Peterson, K. D. (1991). The principal's role in shaping school culture (Vol. 1). US Dept. of Education, Office of Educational Research and Improvement, Programs for the Improvement of Practice.
Demirtaş, Z. (2010). Okul kültürü ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 35, 3-13.
Demirtaş, Z., & Ekmekyapar, M. (2012). İlköğretim okulu yöneticilerinin değerlere dayalı yönetim uygulamalarının okul kültürüne etkisi. Fırat Üniversitesi Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 18(4), 523-544.
Dorman, J. P. (2003). Relationship between school and classroom environment and teacher burnout: A Lisrel analysis. Social Psychology of Education, 6(2), 107-127.
Engels, N., Hotton, G., Devos, G., Bouckenooghe, D., & Aelterman, A. (2008). Principals in schools with a positive school culture. Educational Studies, 34(3), 159-174.
Erdem F., İşbaşı, Ö.J., (2001). Eğitim kurumlarında örgüt kültürü ve öğrenci alt kültürünün algılamaları. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 1, 33-57.
Ertürk, E., & Keçecioğlu, T. (2012). Çalışanların iş doyumları ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiler: Öğretmenler üzerine örnek bir uygulama. Ege Akademik Bakış Dergisi, 12(1), 39-52.
Fırat, N. Ş. (2010). Okul müdürü ve öğretmenlerin okul kültürü ile değer sistemlerine ilişkin algıları. Eğitim ve Bilim, 35, 72-83.
Freudenberger, H. J. (1986). The issues of staff burnout in therapeutic communities. Journal of Psychoactive Drugs, 18(3), 247-251.
Friedman, I. A. (1991). High and low-burnout schools: School culture aspects of teacher burnout. The Journal of Educational Research, 84(6), 325-333.
Girgin, G. (2010). Öğretmenlerde tükenmişliğe etki eden faktörlerin araştırılması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 32-48.
Gizir, S. (2008). Örgütsel değişim sürecinde örgüt kültürü ve örgütsel öğrenme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 182-196.
Gündüz, B. (2006). Öğretmenlerde tükenmişliğin akılcı olmayan inançlar ile bazı mesleki ve kişisel değişkenlere göre yordanması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(26), 17-33.
Gündüz, B., Çapri, B., & Gökçakan, Z. (2013). Mesleki tükenmişlik, işle bütünleşme ve iş doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 30-49.
Hakanen, J. J., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43(6), 495-513.
Heck, R. H., & Marcoulides, G. A. (1996). School culture and performance: Testing the invariance of an organizational model. School Effectiveness and School Improvement, 7(1), 76-95.
Izgar, H. (2001). Okul yöneticilerinde tükenmişlik. İstanbul: Nobel.
Lavian, R. H. (2012). The impact of organizational climate on burnout among homeroom teachers and special education teachers (full classes/individual pupils) in mainstream schools. Teachers and Teaching, 18(2), 233-247.
MacNeil, A. J., Prater, D. L., & Busch, S. (2009). The effects of school culture and climate on student achievement. International Journal of Leadership in Education, 12(1), 73-84.
Maslach, C., Jackson, S. E., & Leiter, M. P. (1981). Maslach Burnout Inventory: MBI. Consulting Psychologists Press.
Maslach, C., & Jackson, S.E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2, 99-113.
Maslowski, R. (2006). A review of inventories for diagnosing school culture. Journal of Educational Administration, 44(1), 6-35.
Özdemir A. (2006). Okul kültürünün oluşturulması ve çevreye tanıtılmasında okul müdürlerinden beklenen ve onlarda gözlenen davranışlar. Türk Eğitim Bilim Dergisi, 4(4), 411-433.
Peterson, K.D. (2002). Positive or negative. Journal of Staff Development, 23(3), 10-15
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th Edition). San Francisco: Jossey Bass.
Schein, E.H. (1985). Organizational culture and leadership: A dynamic view. San Francisco: JosseyBass Publishers.
Şıklar, E., & Tunalı, D. (2015). Çalışanların tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi: Eskişehir örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(33).
Şimşek, Y. (2003). Okul müdürlerinin iletişim becerileri ile okul kültürü arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Terzi, A. R. (2005). İlköğretim okullarında örgüt kültürü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 43, 423-442.
Tuğrul, B., & Çelik, U. P. E. (2002). Normal çocuklarla çalışan anaokulu öğretmenlerinde tükenmişlik. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(12), 1-11.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Assist.Prof.Dr.Seyithan Demirdağ

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 7 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA97LJ99PU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demirdağ, A. (2016). The Relationship between Faculty Members’ School Culture and Burnout Levels Based on the Perceptions of Teacher Candidates/Öğretmen Adaylarının Algılarına Göre Akademisyenlerin Okul Kültürü ile Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(3). https://izlik.org/JA97LJ99PU