Başarı Seviyesi Düşük Okullarda Okul Kültürünün İncelenmesi / Examining School Culture in Schools With Low Achievement Levels

Kemal Kayıkçı; Arzu Engür; Gül Remziye Bektaş Altıok

doi:10.19160/e-ijer.1285088

EN TR

Examining School Culture in Schools with Low Achievement Levels / Başarı Seviyesi Düşük Okullarda Okul Kültürünün İncelenmesi

Abstract

The purpose of this research is to examine the school culture characteristics of low-achieving schools, according to the opinions of administrators and teachers working in public schools with low academic success levels at the secondary school level. The research is in qualitative research method and case study design. The study group of the research consists of a total of 10 participants, consisting of 2 administrators and 8 teachers, who were working in 2 different public secondary education institutions with low TEOG success in Muratpaşa and Kepez districts of Antalya province in the 2018-2019 academic year, and were selected through easily accessible case sampling, one of the purposeful sampling methods. Research data was collected using the interview technique and a structured interview form. Descriptive analysis was performed using the NVIVO12 qualitative research package program to analyze the data. When the data obtained from the research are evaluated in general, the positive results obtained are due to the humane-supportive feature and the high participation of the employees in the decision-making, the fact that the school employees are mostly in solidarity, sincerely sharing their feelings and thoughts in relationships and adopting the strategy of compromise instead of conflict, and the fact that good human relations are given more importance. It has been observed that there are features. However, it has been concluded that the negative characteristics are that human values are seen as more valuable than academic success, that reward efforts are not considered sufficient, that employees tend to obey the rules with the idea of avoiding work disruptions by believing in the need to avoid mistakes, that the work done for the development of employees is insufficient and that there is not much interest in the activities carried out.

Keywords

Başarı Seviyesi Düşük Okullarda Okul Kültürünün İncelenmesi / Examining School Culture in Schools With Low Achievement Levels

Öz

Bu araştırmanın amacı ortaokul kademesinde akademik olarak başarı seviyesi düşük resmi okullarda çalışan yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine göre başarı seviyesi düşük okulların okul kültürü özelliklerini incelemektir. Araştırma nitel araştırma yönteminde ve durum çalışması desenindedir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Antalya ili Muratpaşa ve Kepez ilçesine bağlı, TEOG başarısı düşük 2 farklı resmi ortaöğretim kurumunda görev yapmakta olan ve amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla seçilen 2 yöneticiden ve 8 öğretmenden oluşan toplam 10 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma verileri görüşme tekniğinden yararlanılarak, yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde NVIVO12 nitel araştırma paket programı kullanılarak betimsel analizi yapılmıştır. Yapılan araştırmada elde edilen veriler genel olarak değerlendirildiğinde insancıl–destekleyici olma özelliğinin ve çalışanların karara katılımlarının yüksek olmasının, çoğunlukla okul çalışanlarının dayanışma içinde olmasının, ilişkilerde içtenlikle duygu ve düşüncelerini paylaşmalarının ve çatışma yerine uzlaşma stratejisini benimsemelerinin, insan ilişkilerinin iyi olmasının daha çok önemsenmesinin elde edilen olumlu özellikler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte insani değerlerin akademik başarıdan daha değerli görülmesi, ödüllendirme çalışmalarının yeterli görülmemesi, çalışanların hatalardan kaçınma gereğine inanarak işlerin aksamaması düşüncesi ile kurallara uyma eğiliminde olması, çalışanların gelişimi için yapılan çalışmaların yetersiz olması ve yapılan faaliyetlere ilginin çok olmaması ise elde edilen negatif özellikler olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akan, D. (2016). Okul Kültürü bağlamında ilköğretim kurumlarında etkili okul değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 1096-1116.
Akın İ. (2022). Başarılı Okullardaki yöneticilerin yönetici yeterliklerinin kurum kültürü ile uyumu. İbn Haldun Üniversitesi Eğitim Kurumları İşletmeciliği Anabilim, Yüksek Lisans Tezi.
Atay, K. (2001). Ögretmen Yönetici ve denetmenlerin bakıs açısından okul kültürü ve ögretmen verimliligine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 179-194.
Aydın, M. (2013). Eğitimde Örgütsel davranış. Ankara: Gazi Kitabevi.
Aydın, M. (2014). Eğitim yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi.
Ayık, A., Ada, Ş. (2009). İlköğretim okullarında oluşturulan okul kültürü ile okulların etkililiği arasındaki ilişki. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 429-446.
Clinton Herndon B. (2007) An analysıs of the relatıonshıps between servant leadershıp, school culture, and student achıevement, the Faculty of the Graduate School, Dissertation Thesis, University of Missouri, Columbi.
Creswell, J. W. (2014). Research design. qualitataive, quantiative and mixed methods approaches. 4th. ed. Lincoln: Sage Publications.

Çobanoğlu, F. ve Badavan, Y. (2017). Başarılı okulların anahtarı: etkili okul değişkenleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(26), 114-134.
Cooke, R. A. ve Rousseau, D.M. (1988). Behavioral norm and expectations: a qantitative approach to assessment of organizational culture. Group and Organization Studies, 13(3), 245-273., https://doi.org/10.1177/105960118801300302
Deal, T. E. & Peterson, K. D. (1998). How leaders ınfluence the culture of schools. Educational Leadership, 56(1), 27-30.
Demirtaş, H. ve Güneş, H. (2002). Eğitim Yönetimi ve denetimi Sözlüğü. Ankara: Anı Yayıncılık.
Demirtaş, Z. (2010). Okul kültürü ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 35(158), 3-13.
Doğan, S. (2014). Okul kültürünün akademisyen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 207-230.
Deniz Ö., Deniz İ., Demir M. Z., Dağ S. ve Şık Y. (2022). Etkili okul ve etkili okul yönetiminde rol oynayan öğeler, The Journal of Academic Social Science , 10(133), s. 332-353.
Erdoğan, H. (2017). Okul kültürünün etkilendiği ve etkilediği faktörler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(12), 51-68.
Gezer, B. (2005). Okul kültürünün öğrenci başarısı üzerindeki etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Graham, W. (2018). Correlation between ınstructional school culture and student achievement in an urban district (Thesis, Concordia University, St. Paul). Retrieved from https://digitalcommons.csp.edu/cup_commons_grad_edd/206
Gruenert S. (2005). Correlations of collaborative school cultures with student achievement, NASSP Bulletin, 89(645), 43-55.
Himmetoğlu B. (2014) İlkokullardaki öğretmen görüşlerine göre okul kültürü ile yöneticilerin çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
Johns-Klein, J. (2019). An evaluatıon of school culture and ıts ımpact on student achıevement, Clemson University, Dissertations Thesis., https://digitalcommons.nl.edu/diss/436
Karaca, İ., Özcan, M., Karamustafaoğlu, N. ve Karaca, N. (2021). Öğretmenlerin görev yaptıkları okullar bağlamında okul kültürü algılarının incelenmesi. Eurasıa Journal Of Teacher Educatıon, 2(1), 42-54.
Karadağ, E., Kılıçoğlu, G. ve Yılmaz, D. (2014). Örgütsel sinizm, okul kültürü ve okul başarısı: Bir yapısal eşitlik modelleme çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 89-113.
Koçak, S. ve Ay, M. H. (2020). Lise öğrencilerinin demokratik okul kültürü algısı ile akademik isteklilikleri arasındaki ilişkide okul bağlılığının aracılık rolü. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 959-990.
Koşar, S., Çalık, T. (2011). Okul yöneticilerinin yönetimde gücü kullanma stilleri ile örgüt kültürü arasındaki ilişki. Kuram Ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(4), 581-603.
Lee, S. K., Kevin, Y. (2004). Corporate culture and organizational performance. Journal of Managerial Psycholog, 19(4), 340-359.
Macneil A. J., Prater D. L. ve Busch S. (2009). The effects of school culture and climate on student achievement, International Journal of Leadership in Education, 12 (1), 73–84.
Narsap H. (2006). Genel ve meslekî liselerde örgüt kültürü, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Özdemir, Y. (2021). Analysis of the relationship among leadership styles, school culture and student achievement, Journal of Research in Social Sciences and Language,1(1), 77-90.
Özgür Deniz Ö., Deniz İ., Demir M., Z., Dağ S. ve Şık Y. (2022). Etkili okul ve etkili okul yönetiminde rol oynayan öğeler, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(133). 332-353.
Özuylası A. (2021). Okul yöneticilerinin paylaşılan liderlik davranışları ile okul kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
Piotrowsky J., W. (2016). The ımpact of leadershıp on school culture and student achıevement, Dissertation thesis, Clemson University.
Quin, J. L., Deris, A. R., Bischoff, G., & Johnson, J. T. (2015). The correlation between leadership, culture, and student achievement. The Online Journal of New Horizons in Education, 5(2), 55-62.
Sarpkaya, R. (2014). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Sezgin F. (2007). İlköğretim okulu öğretmenlerinin bireysel ve örgütsel değerlere ilişkin önem sıralamaları, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1) 59-85.
Şahin Fırat N. (2010) Okul müdürü ve öğretmenlerin okul kültürü ile değer sistemlerine ilişkin algıları, Eğitim ve Bilim, 35 (156), 71-83.
Şahin M. (2023). Okullarda örgüt kültürü, Örgütsel Davranış Çalışmaları Dergisi, 3(1), 73-90.
Şişman, M. (2007). Örgütler ve kültürler, Ankara: Pegama Yayıncılık.
Terzi, A. (2005). İlköğretim okullarında örgüt kültürü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, (43), 423-442.
Toprakçı, E. (1995) Okul örgütünün amaçlar açısından kendine özgü yönleri, Eğitim Yönetimi Dergisi, 1(1), 113-120 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108751
Toprakçı, E. (1996). Okul Örgütünün teknoloji açısından kendine özgü yönleri, Eğitim Yönetimi Dergisi, 2(1), 139-149. Erisim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/teknoloji-acisindan.pdf
Toprakçı, E. (2017) Sınıf yönetimi, (3.Baskı) Ankara: Pegama Yayıncılık.
Yaman M. (2018), Okul Müdürlerinin İnovasyon Yeterlilikleri ile Okul Kültürü Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Marmara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldız Ö., Yıldız M., Çiçek Ö. ve Elhakan Börü A. (2023). Okul yöneticilerinin okul kültürüne ilişkin görüşleri, Ulusal Eğitim Dergisi, 3(2). 280-593.
Yılmaz E. G. (2010). Okul Kültürü Öğrenci Başarısı İlişkisi: İstanbul İli İlköğretim Okullarında Ampirik Bir Araştırma Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kemal Kayıkçı
0000-0003-3330-5452
Türkiye

Arzu Engür ^*
0000-0002-3659-1004
Türkiye

Gül Remziye Bektaş Altıok
0009-0000-0435-6264
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

22 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 6

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1285088

IZ

https://izlik.org/JA39JJ44CD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kayıkçı, K., Engür, A., & Bektaş Altıok, G. R. (2023). Başarı Seviyesi Düşük Okullarda Okul Kültürünün İncelenmesi / Examining School Culture in Schools With Low Achievement Levels. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(6), 20-39. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1285088