Root Values in Geography Textbooks /Coğrafya Ders Kitaplarında Kök Değerler

Abdullah Türker; Erkan Dündar; Ufuk Sözcü

doi:10.19160/e-ijer.1278950

EN TR

Root Values in Geography Textbooks /Coğrafya Ders Kitaplarında Kök Değerler

Abstract

In the regulation of social life and the acquisition of values, which is one of the requirements of being an individual, the education that starts in the family should be continued in schools. For this purpose, ten values were included as root values in the Geography Course Curriculum, which was updated in 2018 as in all curricula. This research, was conducted by document analysis, one of the qualitative research approaches. A total of seven geography textbooks at the secondary education level, which were approved as textbooks by the Ministry of National Education and which were open to access via the Education Information Network (EBA), were examined and subjected to descriptive analysis. In order to increase the reliability of the research, direct quotations were made from the points where the root values were mentioned in the textbook. As a result of the research, it was seen that root values were emphasised in a total of 274 points in geography textbooks. While the grade level in which the root values were most frequently mentioned was 10th grade, the most repeated root values were responsibility and patriotism. The least emphasised root values in the textbooks were honesty, justice and patience. The unit with the highest number of root values is natural systems. In the light of the research results, it is recommended to increase the number of outcomes associated with root values in the curriculum and to give more priority to root values in the review and acceptance processes of textbooks.

Keywords

Coğrafya Ders Kitaplarında Kök Değerler / Root Values in Geography Textbooks

Öz

Toplumsal yaşamın düzenlenmesi ve birey olmanın gerekliliklerinden biri olan değerlerin kazandırılmasında ailede başlayan eğitimin okullarda devam ettirilmesi gerekir. Bu amaçla 2018 yılında tüm öğretim programlarında olduğu gibi güncellenen Coğrafya Dersi Öğretim Programı’nda da kök değerler olarak on değere yer verilmiştir. Bu çalışmada öğretim programında yer verilen ve kazanımlarla ilişkilendirilen kök değerlerin en önemli yansıması olan ders kitapları incelenmiştir. Ders kitaplarında kök değerlerin yer alma durumlarının incelendiği bu araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi ile yürütülmüştür. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından ders kitabı olarak onaylanan ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden erişime açık olan ortaöğretim kademesindeki toplam yedi coğrafya ders kitabı incelenerek betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın güvenirliğini artırmak adına kök değerlerin ders kitabında geçtiği noktalardan doğrudan alıntılar yapılmıştır. Araştırma sonucunda coğrafya ders kitaplarında toplam 274 noktada kök değerlere vurgu yapıldığı görülmüştür. Kök değerlerin en fazla yer bulduğu sınıf düzeyi 10. sınıf olurken en fazla tekrarlanan kök değerler ise sorumluluk ve vatanseverlik olmuştur. Ders kitaplarında en az yer verilen kök değerler ise dürüstlük, adalet ve sabır değerleridir. Kök değerlerin en fazla yer aldığı ünite ise doğal sistemlerdir. Araştırma sonuçları ışığında öğretim programında kök değerlerle ilişkilendirilen kazanımların sayısının artırılması ile ders kitaplarının incelenme ve kabul süreçlerinde kök değerlere daha fazla öncelik verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktan, O., & Padem, S. (2013). İlköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında kullanılan okuma metinlerinde yer alan değerler [Values in the reading passages that are used in elementary school 5th grade social sciences textbook]. Asian Journal of Instruction, 1(2), 44-55.
Akyüz, Y. (2021). Türk eğitim tarihi [Turkish education history] (34th edition), Ankara: Pegem.
Aslan, H. İ., Coşkun-Keskin, S., & Önder, S. (2019). Ortaokul 6. sınıf İngilizce ders kitaplarında yer verilen değerler, [Values in the 6th grade english textbooks]. Journal of the International Scientific Research, 4(2), 355-371. https://doi.org/10.21733/ibad.551643
Artvinli, E. (2011). Ortaöğretim coğrafya eğitiminde değerler ve ders kitaplarına yansıması [Values in secondary education geography education and its reflection on textbooks]. Values Education Symposium “Values Education with Social and Institutional Aspects”, Eskişehir.
Aydın, M. Z. (2010). Okulda değerler eğitimi [Values education at school]. Eğitime bakış dergisi, 6 (18), 16-20.
Brand, D. L. (1999). Educating for character in the united states army: A study to determine the components for an effective curriculum for values educatıon in basic training units, Unpublished Ph. D. Thesis, South Carolina: South Carolina University.
Çetin, İ., Mutluoğlu, A., Yazlık, D. Ö., & Erdoğan, A. (2021). Ortaöğretim dokuzuncu sınıf matematik ders kitaplarının kök değerler çerçevesinde incelenmesi [Mathematics textbooks in secondary education within the framework of root values]. Journal of Education for Life, 35(2), 715-732. https://doi.org/10.33308/26674874.2021352297
Çifçi, T. & Ünaldı, Ü. E. (2014). Remarks and Vıews of Geography Teachers on Current Sıtuatıon of Value Educatıon. Zeitschrift Für Die Welt Der Türken, 6(2), 81-99.

Cummings, W. K. (2009). Globalization, social capital, and values: The case of the pacific basin, J. Zajda and H. Daun (Eds.), Global Values Education: Teaching Democracy and Peace, Dordrecht Heidelberg London New York: Springer.
Değirmenci, Y. (2018). Coğrafya dersi öğretim programında değerler [Values in geography teaching curriculum]. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 429-450. https://doi.org/10.7596/taksad.v7i1.1311
Ekiz, D. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Ankara: Anı.
Erbaş, A. A. (2021). Sosyal bilgiler öğretim programındaki değerlerin sosyal bilgiler ders kitaplarına yansımaları [Reflections of values in social studies curriculum on social studies textbooks]. ODU Journal of Social Sciences Research, 11(1), 23-40. https://doi.org/10.48146/odusobiad.779737
Güçlü, H. (2019). Sosyal bilgiler ders kitaplarının değerler eğitimi açısından değerlendirilmesi [Evaluation of textbooks of social studies in terms of values education ]. (Unpublished master thesis) Recep Tayyip Erdoğan University. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Access Date: 17/03/2023
Günör, R. B. (2021). Etik değerler veya değer’in etik boyutu [Ethical values or the ethical dimension of value]. N. Gökalp (Ed.), Değer çalışmaları [ Value studies] içinde, Ankara: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Değer Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi. (ss.83-96).
Güzel Candan, D., & Ergen, G. (2014). 3. sınıf hayat bilgisi ders kitaplarının temel evrensel değerleri içermesi bakımından incelenmesi [Analysis of the 3th class life science textbooks about that including basic universal values]. Usak University Journal of Social Sciences, 7(1), 134-161.
Harris, E. L. (1991). Identifying integrated values education approaches in secondary schools. Unpublished Ph. D. Thesis, Texas A&M University, Texas, USA.
Hatay-Uçar, F., & Çetinkaya, S. (2021). İlkokul hayat bilgisi ders kitaplarında değerler eğitimi [Value education in primary school life science textbooks]. Journal of Oltu Faculty of Humanities and Social Sciences, 2(2), 271-291.
Huckle, J. F. (1983). Values education through geography: a radical critique, Journal of geography, 82 (2), 59-63.
Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (2010). The ımpact of social ınterdependence on values education and student (eds. Well-being. T. Lovat et al.) International research handbook on values education and student wellbeing. Springer Science, Business Media B.V.
Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods]. Ankara: Nobel.
Katılmış, A., & Balcı, A. (2017). Coğrafya öğretmeni adaylarının değerler eğitimine yönelik görüşlerinin incelenmesi [The investigation of geography teacher candidate’s opinions’ towards values education]. Marmara Geographical Review, 35. 1-12. https://doi.org/10.14781/mcd.291011
Kılcan, B. (2022). Eğitim ve değer [Education and value], N. Gökalp & Günör, R (Ed.), Değer çalışmaları-II [Value studies-II] içinde, Ankara: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Değer Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi. (ss.35-59).
Kılcan, T. (2020). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulları matematik ders kitaplarında yer alan kök değerlerin incelenmesi [Investigation of the root values in mathematics textbooks of middle school and imam hatip secondary schools]. International Journal of New Approaches in Social Studies, 4(2), 248-266. https://doi.org/10.38015/sbyy.816641
Köksal, K., Yaylacı Kılıç, Z., Yel, Ü., Erbaş, S., & Kılcan, B. (2022). Sosyal bilgiler ders kitaplarının kök değerler açısından incelenmesi [Examining of social studies textbooks in terms of root values]. Bayterek International Journal of Academic Research (BIJAR), 5(2), 74-87. https://doi.org/10.48174/buaad.52.1
Kuş, Z., Merey, Z., & Karatekin, K. (2013). İlköğretim 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan değerler [Values found in elementary 4th and 5th grade social studies textbooks]. Journal of Values Education, 11(25), 183-214.
Küçükoğlu, A., Albayrak, F. ve Serin, N. (2020). Değerler eğitimi bağlamında Türkçe dersi: Program ve ders kitaplarının karşılaştırmalı incelenmesi [Values education in turkish course: a comparative review of the curriculum and textbooks]. Journal of Mother Tongue Education, 8(4), 1499-1518. https://doi.org/10.16916/aded.797893
MoNE (MEB) (Ministry of National Education / Milli Eğitim Bakanlığı), (2018). Ortaöğretim coğrafya dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx
Muç, K., & Pamuk, A. (2020). Tarih ders kitaplarında değerler ve değer aktarım yaklaşımları [Values and value transfer approaches in history textbooks]. Turkish History Education Journal, 9(2), 532-548. https://doi.org/10.17497/tuhed.793708
Oğuz Haçat, S., & Demir, F. B. (2020). Sosyal bilgiler ders kitaplarının değerler açısından incelenmesi [Analysis of social studies textbooks in terms of values]. Journal of History School, 49, 4443-4466. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.46733
Özay Köse, E., & Gül, Ş. (2020). Ortaöğretim 9. ve 10. sınıf biyoloji ders kitaplarında yer alan değerler [Values found in secondary 9th and 10th grade biologytextbooks]. IBAD Journal of Social Sciences, (6), 35-45. https://doi.org/10.21733/ibad.635316
Öztürk, T., & Özkan, Z. S. (2018). Hayat bilgisi ders kitaplarındaki metin ve görsellerin değerler açısından incelenmesi [Investigation of texts and ımages in life science textbooks in terms of values]. Journal of Qualitative Research in Education – JOQRE 6(1), 172-204. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c1s8m
Planinc, R. T. (2008). Geographical Education and Values of Space: A Comparative Assessment from Five European Countries. International Research in Geographical and Environmental Education, 17 (1). 56-88.
Robb, B. (1998). What is values education - and so what? The Journal of Values Education, 1, 1-11. Rokeach, M. (1973). The nature of human values. New York: Free Press.
Sarıbaş, M., & Akça, D. (2020). Ortaöğretim Coğrafya Dersi (9., 10., 11. ve 12. Sınıflar) Öğretim Programında Vatanseverlik Değeri ve Bu Değere İlişkin Öğrenci Metaforları [Patrıotısm value and student metaphors related to thıs value in the curriculum of secondary education geography course (9.,10,11. and 12. Grades)]. Kapadokya Coğrafya Dergisi, 1(2).
Sayın, V., Orbay, K., & Altunay Şam, E. (2019). 5. sınıf matematik ders kitabının değerlerimiz açısından incelenmesi [Research of 5th grade mathematics textbook in terms of our values]. IBAD Journal of Social Sciences, (Special Issue)161-171.https://doi.org/10.21733/ibad.605040
Shobha, S. & Kala, N. (2015). Value education towards empowerment of youth a holistic approach. Procedia - social and behavioral sciences 172. 192-199.
Slater, F. & Lambert, D. (1998) Introduction: examining values in geographical and environmental education, İnternational research in geographical and environmental education, 7 (2), 140-141.
Tabak, S. & Yaylak, E. (2020). The place of root values in social studies textbook, International Journal of Eurasian Education and Culture, 5(8), 1-51.
Toomey, R. (2009). The double helix and ıts implications for the professional lifelong learning of teachers, T. Lovat and R. Toomey (Eds.), Values education and quality teaching, Science+Business Media B.V.: Springer.
Toprakçı, E. (2021) ‘Değerlerli’ uzaktan öğretim [Distance education with 'values'] Hürriyet Gazetesi, Eğitim Haberleri (04.01.2021), https://www.hurriyet.com.tr/egitim/degerlerli-uzaktan-ogretim-41705164
Türkmenoğlu, M., Akyol, P., & Çağımlar, Z. (2021). Türkçe ve hayat bilgisi ders kitaplarındaki metinlerin değerler açısından karşılaştırılması [Comparison of texts in Turkısh and life science textbooks in terms of values]. National Education Journal, 1(1), 20–33.
Yaman, E. (2012). Değerler eğitimi. Eğitimde yeni ufuklar [Values education. New horizons in education]. Ankara: Akçağ.
Yaylacı, A. F. (2020). Değerlere dayalı okul ve yönetimin imkânı [Possibility of values-based school and management]. S. Z. Genç ve A. Beldağ (Ed.), Karakter ve Değer Eğitimi-Farklı bakışlar örnek etkinlikler [Character and Value Education-Different perspectives sample activities] (2. Baskı). içinde, Ankara: Pegem. (ss.113-132).
Yılar, R. (2016). İlettiği değerler açısından ilkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerinde incelemeler [Reviews on Turkish elementary school textbooks interms of the value message]. Journal of Bayburt Education Faculty (BAYEF), 11(2) ,490-506.
Yıldırım, A., & Şimşek, M. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences] (11th edition). Ankara: Seçkin.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Türker ^*
0000-0003-3839-2735
Türkiye

Erkan Dündar
0000-0003-0807-0030
Türkiye

Ufuk Sözcü
0000-0002-6809-4774
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2023

Kabul Tarihi

15 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1278950

IZ

https://izlik.org/JA88LP46CJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Türker, A., Dündar, E., & Sözcü, U. (2023). Root Values in Geography Textbooks /Coğrafya Ders Kitaplarında Kök Değerler. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(4), 90-107. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1278950

Cited By

LİSE ÖĞRENCİLERİNİN KÖK DEĞERLERE SAHİP OLMA DURUMUNUN TARİH VE COĞRAFYA ÖĞRETMENLERİNİN PERSPEKTİFİNDEN İNCELENMESİ

Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.30561/sinopusd.1582577

The Examination of Turkish High School Chemistry Textbooks for Values

Journal of Computer and Education Research

https://doi.org/10.18009/jcer.1689808