Araştırma Makalesi

Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Çevre Algılarının Kelime İlişkilendirme Aracılığıyla Belirlenmesi / Determining the Environmental Perceptions of Pre-Service Science Teachers through Word Association

Cilt: 5 Sayı: 4 24 Mart 2015
PDF İndir
EN TR

Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Çevre Algılarının Kelime İlişkilendirme Aracılığıyla Belirlenmesi / Determining the Environmental Perceptions of Pre-Service Science Teachers through Word Association

Öz

Bu çalışmada, Fen Bilimleri öğretmen adaylarının çevre algılarını belirlemek için 122 kişiye Kelime İlişkilendirme Testi uygulanmıştır. Uygulamada; “Çevre” anahtar kavram olarak verilmiş ve ayrıca, öğretmen adaylarının bu anahtar kavramla ilgili cümle kurmaları istenmiştir. “Çevre” anahtar kavramına ilişkin sonuçlar doğal çevre”, “yapay çevre”, “çevre sorunları” ve “duygu ve durumlar” olmak üzere dört ana tema altında değerlendirilmiştir. Bunlardan doğal çevre teması; “canlı öğeler”, “cansız öğeler” ve “ekolojik kavramlar” alt temaları altında incelenmiştir. .Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının çoğunun hem doğal hem de yapay çevreyle ilgili zihinsel şemalarının mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Ancak öğretmen adaylarının, doğal çevreyle ilgili algıları yapay çevre ile ilgili algılarından daha fazla çeşitlilik göstermektedir. Canlı varlıklardan özellikle ağaç, insan, hayvan, çiçek ve arkadaş/komşu kelimeleri çevre ile daha fazla ilişkilendirilmiştir. Ayrıca çevre kavramını aile ve toplumla da ilişkilendirmiş oldukları tespit edilmiştir. Birçok öğretmen adayının kurmuş olduğu cümlelerden çevrenin, insan odaklı olarak algılandığı anlaşılmaktadır. Cansız varlıklarla ilgili yanıt sayısının ise az olduğu görülmüştür. Birçok öğretmen adayı tarafından çevrenin hem canlı hem de cansız öğelerden oluşan; tabiat/doğa, orman ve ekosistem olduğu şeklinde yanıtlar verilmiştir. Doğal çevre kadar olmasa da katılıcıların yapay çevreyle ilgili algılarının da çeşitli olduğu söylenebilir. Kirlilik, çöp gibi yanıtların, sıkça verilmesi, zihinlerde çevreyle sorunların da ilişkilendirdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcıların algılarında çevrenin; temiz, düzen, sevgi, dostluk gibi çevresel durum ve duygularla da ilişkilendirdikleri anlaşılmıştır. Kelime ilişkilendirme yöntemiyle elde edilen sonuçlar, günümüz bilimsel öğretilerinde yer alan bütünleşik, düzenli ve kendi içinde işlevselliği olan bir çevre kavramı algısı konusunda, bir takım eksikliklerin bulunduğu gerçeğinin, bir kez daha vurgulanmasına neden olmaktadır. Çevreyle ilgili kavram ve durumların, çevre bilimi verileri çerçevesinde öğretimlerinin tasarlanması ve uygulamasında, bunların dikkate alınarak sürdürülmesine ihtiyaç olduğu anlaşılmaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atasoy, B. (2004). Fen öğrenimi ve öğretimi. Asil Yayın Dağıtım. 2. baskı: Ankara.
  2. Ayas, A. (2005). Kavram öğrenimi. Çepni, S. (Ed). Fen ve teknoloji öğretimi (65-90). Ankara: PegemA Yayıncılık.
  3. Aydın, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin “çevre” kavramına ilişkin metaforik algıları. Doğu Coğrafya Dergisi, 26,25-44.
  4. Bahar, M., Özatlı, N.S. (2003). Kelime iletişim test yöntemi ile lise 1. Sınıf öğrencilerinin canlıların temel bileşenleri konusundaki bilişsel yapılarının araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 75–85.
  5. Bahar, M., Johnstone, A. H., Sutcliffe, R. G. (1999). Investigation of students' cognitive structure in elementary genetics through word association tests. Journal of Biological Education, 33(3), 134–141.
  6. Barraza, L. (1999). Children's drawings about the environment. Environmental Education Research, 5(1), 49-66.
  7. Demirkaya, H. (2009). Prospective primary school teachers’ understanding of the environment: A qualitative study. European Journal of Educational Studies, 1(1), 75-81.
  8. Desjean-Perrotta, B., Moseley, C., and Cantu, L.E. (2008). Preservice teachers' perceptions of the environment: Does ethnicity or dominant residential experience matter?. The Journal of Environmental Education, 39(2), 21-32,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mart 2015

Gönderilme Tarihi

30 Eylül 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 5 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özata Yücel, A., & Özkan, P. (2015). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Çevre Algılarının Kelime İlişkilendirme Aracılığıyla Belirlenmesi / Determining the Environmental Perceptions of Pre-Service Science Teachers through Word Association. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 41-56. https://doi.org/10.19160/e-ijer.37841

Cited By

Öğretmen Adaylarının Öğretmen Algısı

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.21666/muefd.460666

This journal uses a CC BY-NC-SA license.
 

[email protected]        http://www.e-ijer.com       

Posta Adres: Erzene Mahallesi, İstanbul Caddesi, Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 35040, Bornova/İzmir