ÜSTBİLİŞSEL STRATEJİ KULLANIMININ OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ ÖĞRETMENİ ADAYLARININ KAVRAMSAL ANLAYIŞLARININ TUTARLIĞINA ETKİSİ

The purposes of the study was to examine the relationship between the coherency of preservice early childhood teachers' conceptual understandings and their level of metacognitive strategy use and the type of conceptual understandings they construct after instruction. A total of 52 preservice early childhood teachers participated in the study. Participants were enrolled in a science method course, which was part of the early childhood education program. All 52 participants were interviewed before and after instruction. Two data gathering techniques were used in the study: a self-report instrument and semi-structured interviews. To measure participants' use of metacognitive strategies, the Motivated Strategies for Learning Questionnaire was used. To reveal the participants' understanding of moon phases, semi-structured interviews were conducted before and after instruction. Data obtained through interviews were analyzed using constant comparative method of analysis to reveal participants conceptual profiles and the coherency of their conceptual understandings. To make statistical analysis possible, participants' pre- and post-conceptual understandings were scored with rubrics designed for this study. Quantitative data were analyzed using a partial least squares path analysis with observed variables. Results demonstrated that participants with high a metacognitive state were more likely to construct coherent mental models. In other words, these participants' conceptual understandings of the cause of lunar phases included a single, coherent, causal explanation before instruction. They were also more likely to construct coherent mental models after instruction. These results suggest that learners' metacognition should be promoted to help them construct coherent understandings of natural phenomena.

Genişletilmiş Özet Problem: Öğrencilerin, dünyanın şekli, gündüz ve gece döngüsü ve ayın evreleri gibi çeşitli astronomi kavramlarına ilişkin anlayışlarını inceleyen araştırmalar öğrencilerin farklı düzeydeki tutarlıkta kavramsal anlayışlar oluşturduklarını ortaya koymuştur. Bazı öğrenciler tek bir zihinsel modelden oluşan içsel olarak tutarlı kavramsal anlayışlar oluştururken diğerleri birden fazla zihinsel modelleri içerebilen içsel olarak tutarsız kavramsal anlayışlar oluşturmaktadır. Alan yazın üstbilişsel becerilerin öğrencilerin kavramsal anlayışlarının yapısı ile ilişkili olabileceğini önermektedir. Bu çalışmada okul öncesi eğitimi öğretmen adaylarının üstbilişsel stratejileri kullanma düzeylerinin onların kavramsal anlayışlarının tutarlığı üzerine olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca katılımcıların ayın evrelerine ilişkin öğretim almadan önceki kavramsal anlayışlarının tutarlığının onların öğretim aldıktan sonraki kavramsal anlayışları üzerine olan etkisi de incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışmada deneysel olmayan ex-post-facto araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler modellenmiş ve kısmi en küçük kareler yol analizi tekniği ile test edilmiştir. Araştırmada katılımcıların ayın evrelerine ilişkin kavramsal anlayışları yarı yapılandırılmış bireysel görüşme yöntemi ile değerlendirilmiştir. Görüşmeler ayın evrelerine ilişkin verilen öğretimden önce ve sonra olmak üzere toplam 52 okul öncesi eğitimi öğretmen adayı ile iki kez yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler sürekli mukayese yöntemi ile analiz edilmiş ve dereceli puanlama anahtarı kullanılarak puanlanmıştır. Katılımcıların üstbilişsel stratejileri kullanma becerileri Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin Üstbiliş alt ölçeği ile değerlendirilmiştir. Kısmi en küçük kareler yol analizi SmartPLS yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan öğretmen adaylarının dokuz tanesinin öğretim öncesinde içsel olarak tutarlı olmayan kavramsal anlayışa sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğretim sonrasında içsel olarak tutarlı olmayan kavramsal anlayışa sahip katılımcı sayısının iki olduğu gözlenmiştir. Sonuçlar üstbilişsel strateji kullanımının katılımcıların öğretim öncesi kavramsal anlayışlarının içsel tutarlığını yordamadığını, fakat öğretim sonrası kavramsal anlayışlarının içsel tutarlığının anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Buna ek olarak, araştırmada ayrıca, katılımcıların öğretim öncesi kavramsal anlayışlarının içsel tutarlığının onların öğretim sonrası kavramsal anlayışlarının içsel tutarlıklarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu da bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmanın bulguları, üstbiliş ve kavramsal anlayışın yapısı arasında ilişki olabileceğini ifade edilen alan yazını desteklemektedir. Araştırmada üstbilişsel stratejileri sıklıkla kullanan katılımcıların kullanmayanlara göre daha büyük olasılıkla içsel olarak tutarlı kavramsal anlayışlar geliştirebileceği bulunmuştur. Bu nedenle öğrencilerin içsel olarak tutarlı kavramsal anlayışlar geliştirmesini desteklemek için onları üstbilişsel stratejileri kullanmaya teşvik edici ortamlar hazırlanmalı ve bu ortamlar öğretim etkinliklerinin bir parçası haline getirilmelidir.