Ortaöğretim Öğrencilerinin Algıladıkları Duygusal İstismar İle Adil Dünya İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi / Investigation of the Emotional Abuse Perceived by High School Students and Their Beliefs in a Just World

Ayfer Doğan Arslan; Mehmet Kanak

doi:10.19160/e-ijer.1016024

EN TR

Investigation of the Emotional Abuse Perceived by High School Students and Their Beliefs in a Just World / Ortaöğretim Öğrencilerinin Algıladıkları Duygusal İstismar İle Adil Dünya İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

The aim of this study is to investigate of the emotional abuse perceived by high school students and their beliefs in a just World. In the research, a relational model which obtains information through comparison from quantitative models has been used. The study group of the research consisted of a total of 539 students from 6 different high schools studying at the secondary education level in a medium-sized city center in the Central Anatolia Region in the 2018-2019 academic year. “Personal Information Form”, “Psychological Maltreatment Questionnaire” and “Belief in a Just World Scale” were used for data collection. The data were analyzed using the SPSS 19.0 software. According to the results of the study, a weak negative meaningful relationship is seen between the Psychological Maltreatment Questionnaire and the Belief in a Just World Scale. A negative meaningful relationship is seen between the Psychological Maltreatment Questionnaire and the subscales of General Belief in a Just World and Personal Belief in a Just World of the Belief in a Just World Scale. A negative meaningful relationship is seen between the Belief in a Just World Scale and the subscales of Terrorising, Denying Emotional Reaction, Inclining to Crime and Refusal/Isolation of the Psychological Maltreatment Questionnaire. A negative meaningful relationship is seen between the sub-scales of Terrorising, Denying Emotional Reaction and Refusal/Isolation of the Psychological Maltreatment Questionnaire and the subscales of General Belief in a Just World and Personal Belief in a Just World of the Belief in a Just World Scale. A negative meaningful relationship is seen between the sub-scale of Inclining to Crime of the Psychological Maltreatment Questionnaire and the subscale of Personal Belief in a Just World of the Belief in a Just World Scale. As the level of emotional abuse perceived by high school students increases, the level of belief in a just world decreases.

Keywords

Ortaöğretim Öğrencilerinin Algıladıkları Duygusal İstismar İle Adil Dünya İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi / Investigation of the Emotional Abuse Perceived by High School Students and Their Beliefs in a Just World

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin algıladıkları duygusal istismar ile adil dünya inançları arasındaki ilişkinin ortaya konmasıdır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden karşılaştırma yoluyla bilgi elde edilen ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında İç Anadolu Bölgesinde bulunan orta ölçekli bir il merkezinde ortaöğretim kademesinde öğrenim gören 6 farklı liseden toplam 539 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Psikolojik İstismar Ölçeği" ve "Adil Dünya İnanç Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, SPSS 19.0 programı kullanılmıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin algıladıkları duygusal istismar düzeyi ile adil dünya inançları arasındaki ilişkinin belirlenmesi için yapılan analiz sonucunda "Psikolojik İstismar Ölçeği" puan ortalamaları ile "Adil Dünya İnanç Ölçeği" puan ortalamaları arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yıldırma/Aşağılama, Duygusal Tepkiyi Reddetme ve Reddetme/İzolasyon alt boyutları ile Genel Adil Dünya İnancı alt boyutu, Kişisel Adil Dünya İnancı alt boyutu ve "Adil Dünya İnanç Ölçeği"; Suça Yöneltme alt boyutu ile Kişisel Adil Dünya İnancı alt boyutu ve "Adil Dünya İnanç Ölçeği" arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ergenlerin algıladıkları duygusal istismar düzeyi arttıkça, adil dünya inançlarının zayıfladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alves, H. & Correia, I. (2010). Personal and general belief in just world as judgement norms. International Journal of Psychology, 45 (3), 221-231.
Arslan, G. (2015). Psikolojik İstismar Ölçeği (PİÖ) geliştirme çalışması: Ergenlerde psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), 727-738.
Arslan, G. & Kabasakal, Z. (2014). Algılanan duygusal/psikolojik istismar ölçeği kısa formu-II: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10 (2), 491-510.
Baykuzu, G. (2016). Üniversite öğrencilerinde travmatik yaşantılar, travma sonrası stres belirtileri, yasal yollara başvuru tercihleri ve adil dünya inancı arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.
Begue, L. & Bastounis, M. (2003). Two spheres of belief justice: extensive support for the bidimensional model of belief in a just world. Journal of Personality, 71 (3), 435-463.
Bitiş, E. (2017). Alkol kullanım bozukluğunda duygusal istismar algısının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi.
Bostan, B. C. (2018). Ergenlerde algılanan psikolojik istismar ve öznel iyi oluş ilişkisinde, psikolojik sağlamlık ve sosyal bağlılığın rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi.
Brassard, M. R., Hart, S. N., Baker, A. A. L., & Chiel, Z. (2019). The APSAC monograph on psychological maltreatment (PM). The American Professional Society on the Abuse of Children (APSAC).

Brown, S. M., Rienks, S., McCrae, J. S., & Watamura, S. E. (2019). The co-occurrence of adverse childhood experiences among children investigated for child maltreatment: A latent class analysis. Child abuse & neglect, 87, 18-27.
Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
Correia, I. & Dalbert, C. (2008). School bullying: belief in personal justworld of bullies, victims and defenders. Europian Psychologist, 13 (4), 248-254.
Dalbert, C. (1999). The world is more just for me than generally: about the personal belief in a just world. Social Justice Research, 12 (2), 79-98.
Dalbert, C. (2002). Beliefs in a just world buffer against anger. Social Justice Research, 15 (2), 123-145.
Dalbert, C. & Siegler, I. (1993). The belief just world and perceptions of discrimination. The Journal of Psychology, 127 (4), 465-474.
Dalbert, C. & Stoeber, J. (2006). The personal belief in just world domain-specific beliefs about justice at school and in the family: a longitudinal study with adolescent. International Journal of Behavioral Development, 30 (3), 200-207.
Danışman, G. & Berberoğlu, E. (2016). Suça yönelen ergenlerde, çocukluk döneminde örseleyici yaşantılara maruz kalma düzeyi ile adil dünya inancı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17 (2), 111-119.
Demir, A. (2012). Akran zorbalığına karışan ve karışmayan ilköğretim öğrencilerinin utanç ve suçluluk duygularının ve adil dünya inançlarının incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
Dinleyici, M. & Dağlı, F. Ş. (2016). Duygusal ihmal, istismar ve çocuk hekiminin rolü. Osmangazi Tıp Dergisi, 38 (2), 18-27.
Erdem Çevikbaş, P. (2018). Ortaokul ve lise öğrencilerinin adil dünya inançlarının denetim odağı ve anne baba tutumu açısından gelişimsel olarak incelenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi.
Ertuğ, H. İ. (2018). Üniversite öğrencilerinde algılanan duygusal istismar ve ruminasyon ilişkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide andreference. Pearson.
Gibbs, A., Dunkle, K., & Jewkes, R. (2018). Emotional and economic intimate partner violence as key drivers of depression and suicidal ideation: A cross-sectional study among young women in informal settlements in South Africa. PloS one, 13(4), e0194885.
Giray, F. S. (2009). Suç işlemiş ve işlememiş ergenlerin adil dünya inancı ve bağışlayıcılık tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
Göregenli, M. (2013). Ayrımcılık: Çok boyutlu yaklaşımlar. İçinde M. Çınar ve M.A. Ceyhan (Eds). Ayrımcılığın meşrulaştırılması (1. Baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. ss. 61-73.
Hafer, C. L. & Begue, L. (2005). Experimental research on just-world theory: problems, developments and future challenges. Psychological Bulletin, 131 (1), 128-167.
Hamarman, S. &Bernet, W. (2000). Evaluating and reporting emotional abuse in children: parent-based, action-based focus aids in clinicaldecision-making. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 39 (7), 928-930.
JanoffBulman, R. & Wortman, C.B. (1977). Attributions of blameandcoping in there al world: Severe accident victims react to their lot. Journal of Personality and Social Psychology. 35 (5). 351-363.
Kanak, M. (2015). Okul öncesi öğretmen adaylarının duygusal ihmal ve istismara yönelik bilgi ve farkındalıklarına destek eğitim programının etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
Kanak, M., & Pekdoğan, S. (2020). 3-6 Yaş çocuğa sahip ebeveynlerin duygusal istismar potansiyellerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(4), 1029-1046. http://dx.doi.org/10.30703/cije.594156
Kantürk, Y. E. (2014). Psikolojik danışmanlık ve eğitim merkezlerine başvuran çocuklar annelerin çocukluk dönemi istismar yaşantıları, depresyon düzeyleri, kendini açma davranışları ve annelerin ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir çalışma (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
Karahan, A. S. (2021). Adil dünya inancının yakın kişilerarası ilişkiler açısından ele alınması. Humanistic Perspective, 3(3), 626-642.
Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemi. (16. Baskı). Nobel.
Kars, Ö. (1994). Çocuk istismarı ve ihmalinin nedenleri ve okul başarısına etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi.
Kıral, G. (2009). Türkiye'de yaşayan kadınların görelik yoksunluk ve adil dünya inancı ile siyasal katılım düzeyleri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi.
Orhaner, G. (2018). Yetişkin bireylerde algılanan duygusal istismar düzeyleri ile benlik saygısı arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi.
Otto, K. & Dalbert. C. (2005). Beliefs in just world and its functions for young prisoners. Journal of Research in Personality,39, 559- 573.
Özyurt, Ş. E. (2016). Ergenlikte algılanan duygusal istismar ve bağlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
Polat, O. (2001). Çocuk ve şiddet. Der Yayınları
Polat, O. (2015). Şiddet. (1. Basım) Seçkin Yayıncılık.
Şimşek, S. & Önder, F. C. (2011). Ergenlerde davranış problemlerinin, anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 10 (3), 1124-1137.
Tiftik, N. (2012). Adam öldürme eylemi nedeniyle hüküm giymiş olan kadınlarda, çocukluk örselenme yaşantılarına maruz kalma düzeyi, adil dünya inancı ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
Toprakçı, E.(2017) Sınıf Yönetimi. Ankara: Pegem Yayınları (3.Baskı)
Uğur, D. (2007). Dünyayı algılama ve geleceğe dair umutsuzluk: depresyon tanısı alan ve almayan kişilerde adil dünya inancı (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi.
Yalçın, S. (2007). Ergenlerde algılanan duygusal istismar ile uyum düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Yörükoğlu, A. (2007). Çocuk ruh sağlığı. Özgür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ayfer Doğan Arslan
0000-0002-5867-8696
Türkiye

Mehmet Kanak ^*
0000-0003-3583-5545
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2021

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 13 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1016024

IZ

https://izlik.org/JA24KN69RW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Doğan Arslan, A., & Kanak, M. (2022). Ortaöğretim Öğrencilerinin Algıladıkları Duygusal İstismar İle Adil Dünya İnançları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi / Investigation of the Emotional Abuse Perceived by High School Students and Their Beliefs in a Just World. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(3), 18-30. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1016024

Cited By

The effects of childhood emotional abuse on mental health in adulthood: A systematic literature review

Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi

https://doi.org/10.33400/kuje.1613982