Okul Müdürlerinin Okullarına İlişkin Algıları (Bir Swot Analizi Çalışması) / Perceptions of School Principals Regarding Their Schools (A Study of a Swot Analysis)

Ramazan Özkul; Hasan Demirtaş; Mehmet Üstüner

doi:10.19160/e-ijer.1228864

EN TR

Perceptions of School Principals Regarding Their Schools (A Study of a Swot Analysis) / Okul Müdürlerinin Okullarına İlişkin Algıları (Bir Swot Analizi Çalışması)

Abstract

In this study, based on the perspective of SWOT analysis, when school principals compared their schools with other schools. The study aims to determine school principals views on the advantages/strengths, disadvantages/weaknesses, opportunities and threats of their schools. The research was designed according to the case study, one of the qualitative approaches. In this context, the study group of the research consists of 66 school principals working in public preschool, primary, secondary and high schools in Malatya in the 2021-2022 academic year. Maximum variation sampling technique was used to determine the study group. Research data were collected through a semi-structured interview form consisting of four open-ended questions. The data were analyzed by using descriptive and content analysis techniques. Data saturation was taken into account for the determined themes and categories. In order to increase the reliability of the research, first of all, the questions and the number of questions were determined by taking expert opinions during the preparation process of the research questions. As for the advantages/strengths of the school, the school principals primarily mentioned the opportunities and position of their schools, the teachers of the school in the second place, and the students in the third place. In terms of the disadvantaged/weak aspects of their schools, school principals expressed the situation and location of their school in the first place, the students of the school in the second place, and the parents in the third place. As a result of the research, school principals found their schools both advantageous/strong; both the disadvantage/weak side; see it as both an opportunity and a threat. In this context, it is recommended to conduct research to determine what inequalities are due to the opportunities and location of schools.

Keywords

Okul Müdürlerinin Okullarına İlişkin Algıları (Bir Swot Analizi Çalışması) / Perceptions of School Principals Regarding Their Schools (A Study of a Swot Analysis)

Öz

Bu çalışmada SWOT analizi perspektifinden yola çıkılarak okul müdürlerinin kendi okullarını diğer okullarla kıyasladıklarında, okullarının avantajlı/güçlü, dezavantajlı/zayıf yanlarına, fırsat ve tehditlerine ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma, nitel yaklaşımlardan durum çalışmasına göre desenlenmiştir. Bu bağlamda araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 Eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde kamuya ait okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli 66 okul müdürü oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde maksimum çeşitleme örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çeşitliliği arttırmak için farklı cinsiyetten, farklı yaş grubundan, farklı kıdemden ve farklı branşlardan olan okul müdürleri seçilmiştir. Araştırma verileri açık uçlu dört sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile toplanmıştır. Veriler betimsel ve içerik analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Belirlenen tema ve kategoriler için veri doygunluğu dikkate alınmıştır. Bu araştırmanın geçerliğinin sağlanması için ölçülmeye çalışılan durumların olabildiğince yansız ve olduğu gibi ölçülmesine dikkat edilmiştir. Araştırmanın güvenirliğinin artırılmasında, öncelikli olarak araştırma sorularının hazırlanma sürecinde uzman görüşleri alınarak sorular ve soru sayısı belirlenmiştir. Okul müdürleri okulları ile ilgili avantajlar/güçlü yönler olarak ilk sırada okullarının imkân ve konumunu, ikinci sırada okulun öğretmenlerini, üçüncü sırada ise öğrencilerini dile getirilmiştir. Okul müdürleri, okullarının dezavantajlı/zayıf yönleri açısından ilk sırada okullarının imkân ve konumundan, ikinci sırada okulun öğrencilerinden, üçüncü sırada ise velilerden kaynaklı durumları ifade etmiştir. Okul müdürleri okullarının fırsatları açısından ilk sırada okullarının imkân ve konumumu, ikinci sırada okulun öğrencilerini, üçüncü sırada ise okulun öğretmenlerini ifade etmiştir. Ayrıca okul müdürleri okulun imkân ve konumu okullarını tehdit eden unsurların başında ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda okul müdürleri okullarının imkân ve konumumu hem avantajlı/güçlü; hem dezavantajlı/zayıf yan; hem fırsat hem de tehdit olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda okulların imkân ve konumundan kaynaklı eşitsizliklerin neler olduğunu belirlemeye dönük araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

Ağar, M. (2019). İl milli eğitim müdürlerinin yeterlikleri, seçilmesi, atanması ve yetiştirilmesi (Yayınlanmış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Aköz, Ö. (2019). Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı yurt dışı okulların swot analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Aktan, C. C. (1999). 2000’li yıllarda yeni yönetim teknikleri 2 (stratejik yönetim). İstanbul: TÜGİAD.
Bozak, A., Korkmaz, C. ve Bolat, Y. (2019). What do the school directors want to change in their school buildings? An evaluation of physical competences of primary, secondary and high school buildings. International Journal of Progressive Education, 15(5), 238-256.
Bryson, J. (1995). Strategic planning for public and nonprofit organizations. Revised Edition. Bursalıoğlu, Z. (1991). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Cemaloğlu, N. (2002). Öğretmen performansının artırılmasında okul yöneticisinin rolü. Milli Eğitim Dergisi, 153-154.
Çelik, V. (2002). Okul kültürü ve yönetimi. Ankara: Pegem A Yayınları.
Çiftçi, N. (2017). Öğretmenlerin algılarına göre motivasyon kaynaklarının belirlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Erol, Y. (2019). Stratejik yönetimde SWOT analizi ve bir işletmede uygulanması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Kültür Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
ERG. (2019). Eğitimin yönetişimi ve finansmanı. https://www.egitimreformugirisimi.org/yayin/egitim-izleme-raporu-2019-egitimin-yonetisimi-vefinansmani/
Fleiss, J. L. (1981). Statistical methods for rates and proportions (2nd ed.) New York, NY: John Wiley & Sons Inc.
Flutter, J. & Rudduck, J.(2005). Student voice and the architecture of change: mapping the territory. www.educ.cam.ac.uk/randd/reportfull/0706rudduck1.doc,2
Gordis, L. (2014). Epidemiology fifth edition, Elsevier Saunders Inc. 107-110.
Guba, E. G. (1981). Criteria for assessing the trustworthiness of naturalistic inquiries. Educational Communication and Technology, 29(2), 75-91.
Gürkan, H. ve Toprakçı, E. (2018). İlkokul müdürlerinin mesleki gelişimi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9 (2), 64-81. Retrieved from http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/536345
Hatipoğlu, Z. (1995). İşletmelerde stratejik yönetim. İstanbul: Sedok Yayınları.
İçellioğlu, C. Ş. (2014). Kent turizmi ve marka kentler: Turizm potansiyeli açısından İstanbul’un SWOT analizi. Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 37-55.
Karaküçük, S. A. (2008). Okul öncesi eğitim kurumlarında fiziksel/mekânsal koşulların incelenmesi: Sivas İli Örneği. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 32 (2), 307-320.
Kaya, Y. K. (1993). Eğitim yönetimi kuram ve Türkiye’deki uygulama. Ankara: Set Ofset Matbaacılık.
Kellerman, B. (2004). Bad leadership: What it is, how it happens, why it matters? Cambridge, MA: Harvard Business School Press.
Kochhar, S. K. (2011). School administration and management. Sterling Publishers Pvt. Ltd.
Kondakçı, Y., Kurtay, M. Z., Oldaç, Y. İ. ve Şenay, H. H. (2016). Türkiye’de okul müdürlerinin sosyal adalet rolleri. Eğitim Yönetimi Araştırmaları içinde. (Ed. K. Beycioğlu, N. Özer, D. Koşar, İ. Şahin, pp.353-361). Pegem Akademi.
Köybaşı, F., Beycioğlu, K., Uğurlu, C. T. ve Özer, N. (2017). Müdürlerin okul liderliği davranışları: öğretimsel destek, ilişki ve açıklık düzeyleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24), 781-808.
Northfields, S. (2014). Multidimensional trust: how beginning principals build upon trust with their Staff. International Journal of Leadership in Education, 17, 410-441. https://doi.org/10.1080/13603124.2013.825011
Novicenic, M. M., Harvey, M., Autry, C. W. & Bond III, Edward U. (2004). Dualperspective SWOT: A synthesis of marketing intelligence and planning. Marketing İntelligence & Planning, 22(1), 84-94.
Özcan, K., Balyer, A. ve Yıldız, A. (2018). Ekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde görev yapan ortaokul müdürlerinin liderlik davranışları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 532-547.
Pickton, D. W. & Wright, S. (1998). What's current situation in strategic analysis?. Strategic Change, John Wiley & Sons, Ltd., 7, 101-109.
Shriner, M., Mullis, R. L., & Shriner, B. M. (2010). Variations in family structure and school-age children's academic achievement: A social and resource capital perspective. Marriage & Family Review, 46(6), 445-467. DOI:10.1080/01494929.2010.528709
Soylu, A. (2022). Okulun sosyal ve kültürel avantajlara ve dezavantajlara karşılık verme biçimlerine ilişkin öğrencilik deneyimleri. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 41, 1-39.
Tok, E. (2002). Okul öncesi eğitim kurumlarında yönetim sorunları (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
Toprakçı, E. (2000). Geleceğin müdürleri açısından okul müdürlerinin liderlik yeterliği, Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 24, 117-128. (Basılı dergi) Elektronik Erişim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/geleceğin-müdürleri2.pdf
Toprakçı, E. (2001-a). Okul müdürlerinin planlama yeterliği, AIBÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 57-67. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/pub/aibuefd/issue/1506/18260 İkinci erişim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/plaanlama-yeterligi.pdf
Toprakçı, E. (2001-b). Okul yönetimi süreci ve liderlik, Eğitim Araştırmaları Dergisi 1(3-4), 139-149. Erisim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/okul-yönetimi-süreci-ve-liderlik.pdf
Toprakçı, E. (2001-c). Güç merkezleri açısından okulun örgütsel farklılıkları, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 26(26), 277-287. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108501
Toprakçı, E. (2001-d) Okul müdürlerinin iletişim yeterliği. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 71(71), 29-33. Erişim: http://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/issue/view/86/83 ikinci erişim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2019/09/OKUL-MÜDÜRLERİNİN-İLETİŞİM-YETERLİLİĞİ.pdf
Toprakçı, E. (2002). Okul müdürlerinin eşgüdümleme yeterliği. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (3)3, 87-94 Erisim: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2021/01/Essgüdümleme-Yeterligi.pdf
Toprakçı, E. (2017). Sınıf Yönetimi Ankara Pegem Yayınları (3.Baskı)
Toprakçı, E. ve Gülmez, D. (2018). Velilerin penceresinden öğrencilerin eğitim hayatı (Anılar bağlamında nitel bir analiz). Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi - Journal of Qualitative Research in Education, 6(1), 253-275. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/455404
Tosun, A., Ay, M. H. ve Koçak, S. (2020). Yönetici gözüyle dezavantajlı okullar: sosyal adaletin sağlanması için çözüm önerileri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(3), 980-999. doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.8c.3s.9m
Ülgen, H. ve Mirze, S. K. (2004). İşletmelerde stratejik yönetim. İstanbul: Literatür Yayınları.
Ünsal-Özberk, E. B., Yılmaz-Fındık, L. ve Özberk, E. H. (2018). Dezavantajlı yüksek başarılı öğrencilerin okul ve öğrenci düzeyinde matematik başarılarını etkileyen değişkenlerin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 43(194), 111-129.
Vincent, C. (2017). The children have only got one education and you have to make sure it’s a good one: Parenting and parent–school relations in a neoliberal age. Gender and Education, 29(5), 541–557. DOI: 10.1080/09540253.2016.1274387
Yetim, G. ve Toprakçı, E. (2020). Göreve yeni başlayan okul yöneticilerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 13-32. DOI: 10.17679/inuefd.538914
Yıldırım, A. (1999). Nitel araştırma yöntemlerinin temel özellikleri ve eğitim araştırmalarındaki yeri ve önemi. Eğitim ve Bilim, 23(112).
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel arastırma yöntemleri. Ankara: Seckin Yayınları.
Yılmaz, A. (2012). İlköğretim okullarının fiziksel yapılarının eğitim ve öğretim açısından değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(28), 77-107.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Ramazan Özkul ^*
0000-0001-9757-6062
Türkiye

Hasan Demirtaş
0000-0003-4159-8937
Türkiye

Mehmet Üstüner
0000-0002-1724-8825
Türkiye

Publication Date

April 29, 2023

Submission Date

January 3, 2023

Acceptance Date

March 14, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 14 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1228864

IZ

https://izlik.org/JA23RT99JN

Cite

RIS / Bibtex

APA

Özkul, R., Demirtaş, H., & Üstüner, M. (2023). Okul Müdürlerinin Okullarına İlişkin Algıları (Bir Swot Analizi Çalışması) / Perceptions of School Principals Regarding Their Schools (A Study of a Swot Analysis). E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(2), 184-201. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1228864