Okul Müdürlerinin İş Sağlığı Ve Güvenliği Yükümlülüklerine İlişkin Uygulamalarının İncelenmesi / Analysis of School Principals’ Practices Regarding Their Occupational Health and Safety Liabilities

Alper Sabuncuoğlu; Osman Ferda Beytekin

doi:10.19160/e-ijer.1049927

TR EN

Okul Müdürlerinin İş Sağlığı Ve Güvenliği Yükümlülüklerine İlişkin Uygulamalarının İncelenmesi / Analysis of School Principals’ Practices Regarding Their Occupational Health and Safety Liabilities

Öz

Bu araştırmanın amacı, resmi okullarda görev yapan okul müdürlerinin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin gerçekleştirmiş olduğu uygulamaları incelemek ve varsa eksikliklerini ortaya çıkararak, bu eksikliklerin giderilmesine yönelik önerilerde bulunmaktır. Araştırma nitel türde, betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı güz döneminde İzmir ilinin Konak ilçesinde bulunan MEB’e bağlı 12 okul müdürü oluşturmuştur. Çalışma grubunda bulunan okul müdürleri amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada veri toplamak için araştırmacı tarafından uzman görüşüne başvurularak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Okul müdürlerinin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında hayata geçirdikleri uygulamaları incelemek amacıyla okul müdürleri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırma sonucunda, okul müdürlerinin yasal bağlamda yükümlülüklerinin farkında oldukları, bu yükümlülükleri çerçevesinde görevli oldukları okullarda iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını hayata geçirmeye çalıştıkları ve maddi kaynak başta olmak üzere çeşitli sıkıntılar yaşadıkları anlaşılmıştır. Her eğitim kurumuna ya da belirli sayıda kurum için bir İSG uzmanı görevlendirilebilir, İSG için ek maddi kaynak tahsis edilerek fiziksel ortam gerekliliklerinin bu kaynaktan yararlanılarak yerine getirilmesi sağlanabilir, üst yönetimce okulların İSG mevzuatı konusunda neler yapması gerektiği denetlenebilir, bir uzman ekip tarafından periyodik olarak okullar değerlendirilebilir. Okul türleri bazında İSG araştırmalarının artırılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Analysis of School Principals’ Practices Regarding Their Occupational Health and Safety Liabilities / Okul Müdürlerinin İş Sağlığı Ve Güvenliği Yükümlülüklerine İlişkin Uygulamalarının İncelenmesi

Abstract

The aim of this study is to examine the practices of school principals working in official schools regarding their occupational health and safety obligations in their schools and if any, to reveal their deficiencies, and to make suggestions for eliminating these deficiencies. There search was conducted with descriptive survey model in qualitative research type. In this context, the study group of the study was determined by the easily accessible sampling method as 12 official school principals affiliated to Ministry of National Education in Konak district of İzmir province in the fall semester of 2018-2019 academic year. In the research, in order to collect data, semi-structured interview form developed by the researcher with expert opinion was used, face-to-face interviews were conducted with school principals in order to examine the practices implemented by school principals within the scope of occupational health and safety. The data were analyzed by content analysis method. As a result of the research, it was found out that school principals are aware of their obligations in the legal context and that they are trying to implement occupational health and safety practices in the schools they are in charge of, and that they have various problems especially financial resources.

Keywords

References

Aksoy, S., Çevik, B. & Çakıcıer, N. (2013), Gümüşova meslek yüksekokulu’nda iş güvenliği bilincinin belirlenmesi. D.Ü. Bilim ve Teknoloji Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 69-7.
Altuntaş, S. Y. (2005). İlköğretim okullarının finansman ihtiyaçlarını karşılama düzeyleri (Van ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
Andersson I.,Gunnarsson K. & Rosèn G(2015). Role of headmasters, teachers, and supervisors in knowledge transfer about occupational health and safety to pupils in vocational education. Safety and Health at Work, 6(4),317-323, ISSN 2093-7911, https://doi.org/10.1016/j.shaw.2015.07.012.
Archer,J. (1992). Campus in crisis: Coping with fear and related to serial murder, Journal of Counseling&Development, v.71,pp.96-100,USA
Aydoğan, Z. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ve bu eğitimin çevre sağlığı farkındalığına etkisi. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 261-284.
Başar, M., Akan, D. & Çiftçi, M. (2018). Mülteci öğrencilerin bulunduğu sınıflarda öğrenme sürecinde karşılaşılan sorunlar. Kastamonu Education Journal, 26(5), 1571-1578. doi:10.24106/kefdergi.427432
Berman, Dene S.,Berman Jennifer D. & Gillen M. (1999). Behavioral and emotional crisis management in adventure education.The journal of Experiential Education, v.21,n. 2,pp.96-1001.USA.
Boztuğ, Ö. & Akyol, B. (2017). İlkokullarda yönetici ve öğretmen görüşlerine göre okul güvenliği (Aydın ili efeler ilçesi örneği) . Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 4 (1) , 74-95 . DOI: 10.30803/adusobed.309072

Butcher, K. T. & Manning, M. L. (2005). Creating safe schools. Clearing House. A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, v79, n1, 55-60.
Byard RW. Accidental childhood death and the role of the pathologist. Pediatric and Developmental Pathology, 2000;3:405-18.
Cereci, C. & Çetin, R . (2019). İş sağlığı ve güvenliği mevzuatından kaynaklanan sorumluluklarına ilişkin okul müdürü görüşleri .Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi , 6 (2) , 151-162 .
Çay, E . (2019). Özel eğitim okulu yöneticilerinin iş sağlığı ve güvenliği’ ne yönelik görüşleri.Education Sciences, 14 (1) , 1-16 .
Çelikten, M. (2001). Etkili Okullarda Karar Süreci . Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 1 (11) , 1-12 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/erusosbilder/issue/23744/252917
Çetin, Ş . (2019). Okul müdürlerinin karşılaştığı sorunlar: Nitel bir inceleme .Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (4) , 1637-1647 . DOI: 10.24106/kefdergi.3204
ÇSGB, 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, T.C. Resmi Gazete, 30 Haziran 2012
Çiçek, Ö. & Öçal, M. (2016). Dünyada ve Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel gelişimi. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi , 5(11),106-129.
Dwyer, K.P.,Osher, D. & Warger, C. (1988). Early Warning, Timely Response, A Guide to Safe Schools. Washington, DC: U.S. Department of Education.
Deliönü, Ö. & Utlu, Z.(2016). Lise ve dengi okullarda iş sağlığı ve güvenliği ile iş sağlığı ve güvenliği dışındaki tehlikeler. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1514-1531. doi: 10.14687/ijhs.v13i1.3434
Dönmez, B. & Özer, N. (2010). Güvenlik kamera sistemlerinin yönetici ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi [Educational Administration: TheoryandPractice], 16 (2), 215-230.
Goodwin, R. H., Cunningham, M. L. & Childress, R. (2003). The changing role of the secondary principal. National Association of Secondary School Principals Bulletin, 87(634), 26-42.
Göksoy, S., Emen, E. & Aksoy, C. (2013). Okullarda güvenlik sorunu .Milli Eğitim Dergisi , 43 (200) , 123-139 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36551/415144
Gümüş, B.(2016). Okullarda iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ve öğretmenlerin bu konudaki bilgi düzeylerinin irdelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No: 433050).
Gürkan, H. & Toprakcı, E. (2018). İlkokul müdürlerinin mesleki gelişimi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 2, 2018, ss. 64-81, DOI: 10.19160/ijer.434582
Hasle, P. & Limborg, H. J. (2006). A review of the literature on preventive occupational health and safety activities in small enterprises. Industria lHealth, 44(1), 6-12.
Hoşgörür, V. & Arslan, İ. (2014). Okul örgütünün finansal kaynaklarının yönetimi sorunu (Yatağan İlçesi Örneği).Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (1), 91-1022
Kandemir, A. & Argon, T . (2020). İnsan kaynakları yönetiminin iş güvenliği uygulamaları açısından okul güvenliği . Kastamonu Eğitim Dergisi , 28 (3) , 1154-1167 . DOI: 10.24106/kefdergi.3590
Kaptan, S. (1998). Bilimsel araştırma teknikleri ve istatistik yöntemleri. Ankara: Tekışık Web Ofset Tesisleri.
Karakütük K., Özdoğan Özbal E. & Sağlam A. (2017). Okul yönetiminde okul güvenliğini sağlamak için yapılan uygulamalar konusunda öğretmen ve okul müdürlerinin görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3) 1214-1232
Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınevi
Korkut, G. & Tetik, A. (2013). 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun getirdiği yenilikler ve temel sorunlar. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 455-474.
Kök Sevdalı, N (2019). Okul yöneticilerinin iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve karşılaştıkları sorunlar (Yüksek Lisans Tezi). Kastamonu Üniversitesi, 2019.
Management Association, I. (Ed.). (2021). Research anthology on school shootings, peer victimization, and solutions for building safer educational institutions. IGI Global. http://doi:10.4018/978-1-7998-5360-2
Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (2014). Resmi Gazete (Sayı:29072).
Mudarri, D. (2006). Inroduction safe and healthy school environments, safe and healthy school environments. Newyork Oxford University Press.
Özkılıç, Ö. (2005). İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri. TİSK Yayınları: Ankara
Schulte P., Stephenson C.M., Okun A. H., Palassis J. & Elyce Biddle(2005).Integrating occupational safety and health ınformation ınto vocational and technical education and other workforce preparation programs. American Journal of Public Health 95, 404-411, https://doi.org/10.2105/AJPH.2004.047241
Ratcliff, D. (1995). Validity and reliability in qualitative research. http://qualitativeresearch.ratcliffs.net/Validity.pdf
Rettig M. A. (1999). Seven steps to school wide safety. Principal, v.79,pp.10-13, USA September
Schneider, T., Walker, H. & Sprague, J. (2000). Safe School Design: A Handbook For Educational Leaders- Applying The Principles Of Crime Prevention Through Environmental Design.
Srichai P.,Yodmongkol P., Chakpitak N. & Meksamoot K.,(2013). Managing school safety in thailand. Assessing the Implications and Potential of a Lean Thinking, April-June,1-17.
Symons, C. W.,Cinelli, B., James, T. C. & Groff, P. (1997). Bringing student health risks and academic achievement through comprehensive school health programs. Journal of School Health, 40(6), 220-227.
Toprakçı, E. (2017). Sınıf Yönetimi, Ankara: Pegem Yayınları 3.Baskı
Turhan, M. & Turan, M. (2012). Ortaöğretim kurumlarında güvenlik .Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi , 1 (1) , 121-142 .
Türkoğlu, Ç. & Balkan, B. (2020). Öğretmenlerin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin bilgi düzeylerinin incelenmesine yönelik bir alan araştırması. Kırklareli Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi , 6 (2) , 216-237 . DOI: 10.34186/klujes.836115
Türüdü, N.O. (2019). Öğretmenlerin iş güvenliği kültürü ile okula yönelik tutumları arasındaki ilişki. (M.S. thesis). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
Yetim, G. & Toprakcı, E. (2020). Problems faced by new school heads and suggestions for solutions,.Inonu University Journal of the Faculty of Education, 21(1), 13-32. DOI: 10.17679/inuefd.538914
Yıldırım, İ , Akan, D & Çiftçi, M . (2018). Ortaokul müdürlerine göre okul güvenliğine yönelik tehditler ve çözüm önerileri .Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 20 (2) , 135-156 . DOI: 10.26468/trakyasobed.502187
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık
Yıldırım, A. & Şimşek H. (2013) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara:Seçkin yayıncılık.
Yılmaz, K. & Altınkurt, Y. (2011). Göreve yeni başlayan özel dershane öğretmenlerinin kurumlarındaki çalışma koşullarına ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 11 (2), 635-650.
Yorio, P. L.,Willmer, D. R. & Moore, S. M. (2015). Health and safety management systems through a multi level and strategic management perspective: Theoretical and empirical considerations. Safety Science, 72, 221-228.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Alper Sabuncuoğlu ^*
0000-0001-6859-7024
Türkiye

Osman Ferda Beytekin
0000-0003-3934-0814
Türkiye

Publication Date

April 30, 2022

Submission Date

December 28, 2021

Acceptance Date

March 22, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 13 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1049927

IZ

https://izlik.org/JA38ZT92HR

Cite

RIS / Bibtex

APA

Sabuncuoğlu, A., & Beytekin, O. F. (2022). Okul Müdürlerinin İş Sağlığı Ve Güvenliği Yükümlülüklerine İlişkin Uygulamalarının İncelenmesi / Analysis of School Principals’ Practices Regarding Their Occupational Health and Safety Liabilities. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(2), 39-56. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1049927