An Examination of the Association between Visual Images and Texts in History Textbooks Published in 2018 / 2018 Yılında Yayımlanan Tarih Ders Kitaplarında Yer Alan Görsel Ögeler ile Metinler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Ali Gökalp; Erkan Dinç

doi:10.19160/e-ijer.1074569

EN TR

An Examination of the Association between Visual Images and Texts in History Textbooks Published in 2018 / 2018 Yılında Yayımlanan Tarih Ders Kitaplarında Yer Alan Görsel Ögeler ile Metinler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmada, lise tarih ders kitaplarındaki görsellerin metinlerle nasıl ilişkilendirildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, doküman analizine dayalı nitel bir araştırma olarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde hazırlanıp yayımlanan dokuzuncu, onuncu ve on birinci sınıf tarih ders kitapları oluşturmuştur. İncelenen ders kitaplarından dokuzuncu sınıflarda 234, onuncu sınıflarda 247 ve on birinci sınıflarda 188 olmak üzere toplam 669 görselin olduğu tespit edilmiştir. Bunlar ve ilgili kitapların kapak görselleri içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma bulguları dokuzuncu ve onuncu sınıf kitaplarındaki kapak görsellerinin içeriği sınırlı düzeyde yansıttıklarını, on birinci sınıf kitabındakinin ise içeriği temsil etmekten uzak kaldığını göstermiştir. Bunun yanında incelenen her bir ders kitabında görsel sayısı fazla olmasına karşın bunların büyük bir bölümünün metinlerle ilişkilendirilmesinin sınırlı bir kapsamda gerçekleştirildiği, bazı görsellerin metinlerle açık olarak ilişkilendirilerek öğrenme süreçlerinde işe koşulduğu, bazılarının ise metinlerle örtük olarak ilişkilendirildiği görülmüştür. Ayrıca, az sayıda görsel ile bu görsellerin çevrelerinde yer alan metinler arasında herhangi bir ilişkilendirilme yapılmadığı tespit edilmiştir. Ulaşılan bulgular ve yapılan tespitlerden hareketle şunlar önerilmiştir: Ders kitaplarının kapaklarında kullanılan görseller, mümkün mertebe içeriğin bütününe hitap edecek ve içerik ile ilişkili olacak şekilde tasarlanabilir. Ders kitaplarında yer verilen görseller ve metinler mümkün olduğunca birbirleriyle açıkça ilişkilendirilerek her birinin öğrenme-öğretme süreçlerine aktif katkılar sağlaması için gereken düzenlemeler yapılabilir.

Keywords

2018 Yılında Yayımlanan Tarih Ders Kitaplarında Yer Alan Görsel Ögeler ile Metinler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi / An Examination of the Association between Visual Images and Texts in History Textbooks Published in 2018

Öz

Bu araştırmada, lise tarih ders kitaplarındaki görsellerin metinlerle nasıl ilişkilendirildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, doküman analizine dayalı nitel bir araştırma olarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde hazırlanıp yayımlanan dokuzuncu, onuncu ve on birinci sınıf tarih ders kitapları oluşturmuştur. İncelenen ders kitaplarından dokuzuncu sınıflarda 234, onuncu sınıflarda 247 ve on birinci sınıflarda 188 olmak üzere toplam 669 görselin olduğu tespit edilmiştir. Bunlar ve ilgili kitapların kapak görselleri içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışma bulguları dokuzuncu ve onuncu sınıf kitaplarındaki kapak görsellerinin içeriği sınırlı düzeyde yansıttıklarını, on birinci sınıf kitabındakinin ise içeriği temsil etmekten uzak kaldığını göstermiştir. Bunun yanında incelenen her bir ders kitabında görsel sayısı fazla olmasına karşın bunların büyük bir bölümünün metinlerle ilişkilendirilmesinin sınırlı bir kapsamda gerçekleştirildiği, bazı görsellerin metinlerle açık olarak ilişkilendirilerek öğrenme süreçlerinde işe koşulduğu, bazılarının ise metinlerle örtük olarak ilişkilendirildiği görülmüştür. Ayrıca, az sayıda görsel ile bu görsellerin çevrelerinde yer alan metinler arasında herhangi bir ilişkilendirilme yapılmadığı tespit edilmiştir. Ulaşılan bulgular ve yapılan tespitlerden hareketle şunlar önerilmiştir: Ders kitaplarının kapaklarında kullanılan görseller, mümkün mertebe içeriğin bütününe hitap edecek ve içerik ile ilişkili olacak şekilde tasarlanabilir. Ders kitaplarında yer verilen görseller ve metinler mümkün olduğunca birbirleriyle açıkça ilişkilendirilerek her birinin öğrenme-öğretme süreçlerine aktif katkılar sağlaması için gereken düzenlemeler yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

References

Acun, A. (2019). The relationship between visual-text in social studies textbooks [Unpublished master’s thesis]. Uşak University.
Akbaba, B. (2013). Developing of evaluation form for high school history textbooks. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 26-41.
Alpan, B. G. (2004). Effect of the graphic design in textbooks on the achievement and attitudes toward of the students. Educational Sciences and Practice, 3(6), 193-209.
Alpargu, M., & Çelik, H. (2016). The place of women history in the current history textbooks in Turkey. International Online Journal of Educational Sciences, 8(2), 131-144. http://dx. doi.org/10.15345/iojes
Aslan, B., Okumuş, O., & Koçoğlu, Y. (2015). A research on conformity of secondary level history textbooks pertinent to students degree of development. The Journal of International Social Research, 8(37), 689-699.
Aslan, E. (1992). Turkish Republic Revolution History and Kemalism textbooks used in secondary education. In Ş. Özil & N. Tapan (Eds.) Turkey's textbooks, pp. 175-203. İstanbul: Cem Yayınevi.
Ayvacı, H., & Devecioğlu, Y. (2013). Teachers’ evaluations on 10th grade physics textbook and applicability of activities in the textbook. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 418-450.
Baş, B., & Yıldız, F. (2014). An evaluation of Turkish textbooks related to illustration text contacts. Mustafa Kemal University Journal of Graduate School of Social Sciences, 11(28), 139-151.

Baş, B., & Yıldız, F. (2015). Evaluation of Turkish 1st class textbook in term of image-text relation. International Online Journal of Education Sciences, 7(1), 230-241. http://doi.org/10.15345/iojes.2015.01.019
Batan, M. (2011). The Turks and the Turkish image in Islamic Republic of Iran’s primary and secondary school textbooks [Unpublished master’s thesis]. Marmara University.
Biljali, Ş. (2007). Ottoman image in the historical books of the Macedonian Republic [Unpublished master’s thesis]. Gazi University.
Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. http://doi.org/103316/QRJ0902027
Can, S. (2009). Tarih ders kitaplarında kadının görünen yüzü (The visible side of women in textbooks). In Proceedings of the Sakarya University International-Inter-disciplinary Women Studies Congress, Volume: II (pp. 281-290). Sakarya.
Ceylan G. (2006) Teachers' views on the quality of secondary school 10th grade history textbooks [Unpublished master’s thesis]. Marmara University.
Çelik, H. (2020). A brief overview of history textbook research. International Journal of Historical Researches, 5(2), 565-586. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.788374
Çençen N. (2017). Comparing the Turkish and Iranian history textbooks in the sample of us and the other. Journal of Human Sciences, 14(2), 1327-1337.
Daloğlu, B. K. (2013). Content analysis of national identity concept in the history coursebooks of high school: 1939s-1950s [Unpublished master’s thesis]. Gazi University.
Demircioğlu, E. (2011). Perceptions of history teachers about visual materials of 9th grade history textbooks [Unpublished master’s thesis]. Karadeniz Teknik University.
Demircioğlu, E. (2014). Views of Turkish history teachers about text and visual materials of 10th and 11th grades Turkish history textbooks in terms of gender representation: Example of Trabzon [Unpublished doctoral dissertation]. Atatürk University.
Demircioğlu, İ. H. (2013). Evaluation of the new approaches on writing history textbooks. Karadeniz Araştırmaları, 38, 119-133. http://doi.org/10.12787/KARAM706
Doyran, E. Y. (1997). Format-contents in primary school first grade textbooks. Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 7, 35-43.
Eğedemir, M. P. (2017). Investigation on visual-methodological relationship of 7th year soci̇al studi̇es course [Unpublished master’s thesis]. Uşak University.
Eisenhart, M. A., & Howe, K. R. (1992). Validity in educational research. In M. LeCompte, W. Millroy, & J. Preissle (Eds.), The Handbook of Qualitative Research in Education (642-680). Academic Press.
Ercan, G. S. (2008). Construction of causality in Turkish history textbooks [Unpublished doctoral dissertation]. Dokuz Eylül University.
Ercantürk, O. (2015). Harmony of written texts and visual of text in Turkish textbooks. Turkish Studies, 10(3), 427-454. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7826
Eroğlu, S., Akarsu, B., & Bektaş, O. (2015). Evaluation of chemistry textbooks in terms of teachers’ opinions. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 313-333.
Fuchs, E. (2011). Current trends in history and social studies textbook research. Journal of International Cooperation in Education, 14(2), 17-34. http://doi.org/10.15027/34395
Fuchs, E., & Sammler, S. (2021). Texbooks between tradition and innovation: A journey through the history of Georg Eckert Institute. Retrieved December 20, 2021 from http://repository.gei.de/bitstream/handle/11428/266/Textbooks_between_innovation_and_tradition.pdf.
Gatina, V. (2009). Ottoman/Turkish image in Russian history textbooks [Unpublished master’s thesis]. Yıldız Teknik University.
Gökdemir, Z. B. (2010). Turks and the image of Turks in Saudi Arabia’s school books [Unpublished master’s thesis]. Marmara University.
Gönen, M., Katrancı, M., Uygun, M., & Uçuş, Ş. (2011). A study of primary school students’ children’s books related to physical structures, content and illustrations. Education and Science, 36(160), 250-265.
Grever, M., & van der Vlies, T. (2017). Why national narratives are perpetuated: Literature review on new insights from history textbook research. London Review of Education, 15(2), 286-301. https://doi.org/10.18546/LRE.15.2.11
Güçlü, N., Topses, G., Yel, S., Korkmaz, A., Çakmak, M., Köksal, H., & Albayrak, F. (2001). Konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu: Hayat bilgisi 1–3 (A guide to review life studies textbooks 1-3). Nobel Publishing.
Gün, C. K. (2009). Teacher and student opinions about mathematics coursebook in 9th grade in high schools [Unpublished master’s thesis]. Adnan Menderes University.
Güneş, F. (2002). Ders kitaplarının incelenmesi (Reviewing textbooks). Ocak Yayınları.
Güven, İ., & Akagündüz, Ü. (2009). Attempts of history education for women in the Ottoman State: An Ottoman history textbook for girls. OTAM, 26, 141-164.
Güvendi Kaptan, S., & Kaptan, A. Y. (2004). Ders kitaplarındaki tasarım sorunları ve öğrencilerin öğrenme düzeylerine etkisi (Problems in Textbook Design and their Impact on Students). 13th national Congress on Education. Malatya.
Hacısalihoğlu, M. (2020). Balkan ve Karadeniz ülkelerinde güncel tarih ders kitaplarında Osmanlı/Türk imajı. Balkar.
İnal, F. N. (2010). The opinions of teachers about the primary 3rd class life sciences textbook [Unpublished master’s thesis]. Selçuk University.
İnce, Z., & Özey, R. (2018). Comparison of physical structure and visual content of geography textbook in Turkey and the Netherlands. The Journal of Social Science, 5(31), 293-311.
İşcan, A., & Cımbız A. T. (2018). A study on the compatibility level of illustrations in the 5th grade middle school Turkish textbook with the texts. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 250- 272. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-380009
Janmaat, J. G. (2006). History and national identity construction: The great famine in Irish and Ukrainian history textbooks. History of Education, 35(3), 345-368. https://doi.org/10.1080/00467600600638434
Kabapınar, Y. (1992). Müfredat programı ve ders kitapları açısından ortaöğretim’de (lise) tarih öğretimi [Unpublished master’s thesis]. Dokuz Eylül University.
Kabapınar, Y. (1998). A comparison between Turkish and English history textbooks: Design, construction and usability issues [Unpublished doctoral dissertation]. University of Leeds.
Kabapınar, Y., & Mıratkan-Camkıran, T. (2012). Examination of textbooks designed based on “The History of Turkish Revolution” curricula launched in 1981 and 2006 regarding the presentation of knowledge. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 36, 147-168.
Kara, C. (2012). The main factors that parent to pay attention as regarding to illustrations on the selection of children’s book. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 1(1), 225-232.
Karabağ, G. (2003). Avrupa Birliği ve tarih ders kitapları (The European Union and history textbooks). In N. Hayta (Ed.) Konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu tarih 9-12 (A guide for examining subject specific textbooks). (pp. 155-186). Nobel Yayın Dağıtım.
Karabağ, G. (2012). Tarih eğitimi ve ders kitabı kullanımı (history education and the use of textbooks). In İ.H. Demircioğlu & İ. Turan (Eds.) Tarih öğretiminde öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı (Educational technologies and materials design in history teaching). (pp. 39-71). Pegem Akademi.
Kayabekir, T. (2010). Assessment of the illustrations in the primary school 8th-grade Turkish course book design in terms of conformity with the text [Unpublished doctoral dissertation]. Gazi University.
Kayabekir, T., & Tepecik, Adnan (2018). A scale proposal for the assesment of the conformity of the illustrations to the text. GUJGEF, 38(1), 405-429.
Keser, H. (2004). Evaluation of the computer course textbooks used in the 4th grade of primary school in terms of design principles. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 261-280.
Kılıç, A. (2006). The additives of the illustrations used in the primary education textbooks on the visual artistic education of children. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 24-29.
Kılıç, A., & Seven, S. (2002). Konu alanı ders kitabı incelemesi (Examination of subject specific textbooks). Pegem Akademi Yayıncılık.
Kılıç, D. (2006). Ders kitabının öğretimdeki yeri (The place of textbook in teaching). In Ö. Demirel & K. Kıroğlu (Eds.) Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi (Examination of subject specific textbooks). (ss. 37-53). Pegem Akademi Yayıncılık.
Kırmıt, Ö. F. (2021). Hz Muhammed period in high school history textboooks instructed between 1923-1960. Journal of History School, 14(L), 226-261. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.47701
Koçoğlu, Y. (2014). History textbooks as a tool of peace: Corpus of Turkish-Greek history textbooks [Unpublished master’s thesis]. Atatürk University.
Laçin, A., Önal, B., Demir, B., Erdem, E., Kaplan, M., Arıca, M., Gündoğdu, S., Aydemir, V., Karakaya, Y., & Çakmak, Y. (2018). History textbook: 11. MEB Devlet Kitapları.
Levin J. R., & Mayer R. E. (1993). Understanding illustrations in text. In B.K. Britton, A. Andwoodward & M. Binkly (Eds.). Learning from textbooks: Theory and practice, pp. 95-113. Lawrence Erlbaum Associates.
Longman Dictionary of Contemporary English (2021). Textbook. Retrieved December 12, 2021 from https://www.idoceonline.com/dictionary/textbook
Merriam, S. B. (2013). Qualitative research: A guide to design and implementation. (Trans. Eds. S. Turan). Nobel Yayıncılık.
Ocak, G., Kısa, Y., & Yazıcı, S. (2013). According to the ninth and tenth grade student perceptionas of constructivist learning approach to evaluation of history textbooks (Afyonkarahisar sample). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 82-100.
Özbaran, S. (1998). Tarih öğretimi ve ders kitapları (History teaching and textbooks). Dokuz Eylül Yayınları.
Özkan, M. (2008). History subjects and education in the coursebooks which are prepared according to the primary school education system 1924, 1926, 1936, 1948 [Unpublished doctoral dissertation]. Selçuk University.
Özkan, R., & Tutkun, S. (2014). A research on cohorence of visual dimension and content in textbooks of primary school. The Journal of Acedemic Social Science Studies, 24, 371-386. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2169
Öztürk, T., & Özkan, Z. (2018). Investigation of texts and images in life science textbooks in terms of values. Journal of Qualitative Research in Education - JOQRE, 6(1), 172-204. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.6c1s8m
Pamuk, A. (2014). Kimlik ve tarih: Kimliğin inşasında tarihin kullanımı (Identity and history: the place of history in construction of identity). Yeni İnsan Yayınları.
Pingel, F. (2003). UNESCO Guidebook on textbook research and textbook revision (N. Elhüseyni, Trans.). Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı.
Punch, K. F. (2016). Introduction to social research. (D. Bayrak, H. B. Arslan and Z. Akyüz, Trans.). Siyasal Kitabevi. (Orijinal Published in 2005).
Repoussi, M., & Tutiaux-Guillon, N. (2010). New trends in history textbook research: Issues and methodologies toward a school histography. Journal of Educational Media, Memory and Society, 2(1), 154-170.
Reyhanlı-Genceci, T. (1974). The development of kulliye architecture in Ottomans [Unpublished doctoral dissertation]. Istanbul University.
Safran, M., & Ata, B. (2006). Barışçı tarih öğretimi üzerine çalışmalar (Studies on peaceful history teaching). In M. Safran (Ed.), Tarih Eğitimi Makale ve Bildiriler (History teaching: articles and papers) (pp. 61-78). Gazi Kitabevi.
Silverman, D. (2018). Interpreting qualitative data in E. Dinç (Trans. Ed.). Pegem Akademi. (Original Published in 2005).
Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2014). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (Scientifi research methods with case studies). Anı Yayıncılık.
Şahin, M. (2014). The evaluation of textbooks in terms of visual design principles. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 31-46.
Şeritoğlu, H. (2019). Ottoman image in text books in the Republican Period [Unpublished master’s thesis]. Sakarya University.
Şimşek, A. (2008). The questioning skills in perspective of interrogation learning and condition of high school’s history textbooks in history teaching. International Journal of Human Sciences, 5(1), 1-15.
Şimşek, A. (Ed.). (2018). Dünyada Türk imajı: Tarih ders kitaplarındaki durum (The image of Turks in the world: the state in history textbooks). Pegem Akademi.
Şimşek, A. (Ed.). (2019). Tarih ders kitaplarında imajlar: Devletler, halklar, kişiler (Images in history texbooks: States, nations and persons). Pegem Akademi.
Şimşek, A., & Çakmakçı, E. (2019). National struggle in primary school history textbooks of the republic period. CTAD, 15(30), 189-227.
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB) [Board of Education and Instruction (BEI)]. (2017). Taslak ders kitabı ile eğitim araçları ile bunlara ait e-içeriklerinin incelenmesinde değerlendirmeye esas olacak kriter ve açıklamalar. MEB.
Taşkın, A. (2016). Teaching ancient history in textbooks of republican Primary History / Social Studies. Kastamonu Eğitim Dergisi , 25(4), 1533-1548.
Kayabekir, T. & Tepecik, A. (2017). A scale proposal for the assessment of the conformity of the illustrations to the text. GUJGEF, 38(1), 405-429.
Tosunoğlu, M., Arslan, M., & Karakuş, İ. (2001). Konu alanı ders kitabı inceleme klavuzu (Subject specific textbook review guide). Anıttepe Yayıncılık.
Tural, A., Şahan, G., Işık, A., Özdemir, S., Uysal, H., & Yılmaz, O. (2017). Comparison of life studies course textbook in Turkey and Germany from picture-text relations and usage. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 770-782. https://doi.org/10.14686/buefad.320432
Turkish Language Institution (TDK) (2021). Textbook. Retrieved December 12, 2021 from http://www.tdk.gov.tr
Ugarkovic, U. (2017). Comparison of contemporary Serbian and Turkish history textbooks [Unpublished master’s thesis]. Ankara University.
Wach, E. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Papers, 1-10. Retrieved December 27, 2021 from https://www.researchgate.net/publication/ 259828893_Learning_about_Qualitative_Docume nt_Analysis
Yapıcı, M. (2004). Appropriateness of textbooks used in elementary schools in terms of students’ levels. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 121-130.
Yazıcı, K. & Özdemir, G. (2016). The investigation of the basic features of maps used in teaching history subject in course books. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 506-520. https://doi.org/10.21764/efd.15405
Yıldıran, N. B. (2007). The Evaluation of primary education 8th grade ICT coursebooks' appropriateness to visual presentation principles and content analysis [Unpublished master’s thesis]. Çukurova University.
Yıldırım, T. (2017). Identity discourse in history textbooks. Yeni İnsan Yayınevi.
Yıldız, F., & Baş, B. (2015). Evaluation of Turkish textbook for second grade in term of image text relation. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, 251-268.
Yüksel, E., Kapar, M. A., Bildik, F., Şahin, K., Şafak, L., Ardıç, M., Bağcı, Ö., & Yıldız, S. (2018a). Tarih 9 (Grade 9 history textbook). MEB Devlet Kitapları.
Yüksel, E., Kapar, M. A., Bildik, F., Şahin, K., Şafak, L., Ardıç, M., Bağcı, Ö., & Yıldız, S. (2018b). Tarih 10 (Grade 10 history textbook). MEB Devlet Kitapları.

Details

Primary Language

English

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Ali Gökalp ^*
0000-0002-3301-8392
Türkiye

Erkan Dinç
0000-0002-0953-3351
Türkiye

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

February 16, 2022

Acceptance Date

May 26, 2022

Published in Issue

Year 1970 Volume: 13 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.19160/e-ijer.1074569

IZ

https://izlik.org/JA28SU42YX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Gökalp, A., & Dinç, E. (2022). An Examination of the Association between Visual Images and Texts in History Textbooks Published in 2018 / 2018 Yılında Yayımlanan Tarih Ders Kitaplarında Yer Alan Görsel Ögeler ile Metinler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(3), 78-97. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1074569