Research Article

ÖĞRETMEN DAVRANIŞLARININ KAMU MESLEK ETİĞİ İLKELERİNE UYGUNLUĞU

Volume: 1 Number: 2 June 23, 2010
EN TR

ÖĞRETMEN DAVRANIŞLARININ KAMU MESLEK ETİĞİ İLKELERİNE UYGUNLUĞU

Öz

Bu çalışmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin davranışlarının “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikâ€?te yer alan etik ilkelere ne ölçüde uyduğunun ve uyma nedenlerinin kendilerinin görüşleri temelinde tespit edilmesidir. Tarama modelinin esas alındığı bu araştırma da nitel ve nicel veri toplama araçları kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında ilgili yönetmelikte yer alan etik ilkeler 18 maddelik beşli derecelendirmeli bir ankete dönüştürülmüştür. Anketin, yasal bir dokümandan oluşturulmasından dolayı geçerli olacağı varsayılmış, anketin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,89 olarak bulunmuştur. Nicel verilerin analizinde t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise her bir maddeye verilen cevabın nedenini ortaya koymak amacıyla sorulan açık uçlu sorular yoluyla nitel veriler elde edilmiştir. Bu verilerin analizinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Sivas ili merkez ilköğretim okullarında görev yapan 301 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmen davranışlarının yönetmelikte yer alan etik ilkelere uyma düzeyleri çeşitli değişkenler (cinsiyet, kıdem, ekonomik durum, mezun olduğu fakülte, öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeyi ve etiğin temel dayanağının ne olduğu) açısından incelenmiş ve bu değişkenlerin sonuçları etkileyip etkilemediğine bakılmıştır. Yapılan tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre öğretmen davranışlarının etik ilkelerine uygunluğunda; kıdem ve sosyo-ekonomik durum değişkenlerine göre düzeyler arasında (p<0.05) düzeyinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Örneğin, sosyoekonomik düzey artışı ile etik ilkelere uygunluk düzeyi artışı paralellik göstermiştir. Diğer yandan yapılan t-testi sonucunda, etiğin temel dayanağının ne olduğu değişkenine göre etiğin temel dayanağını “Dinâ€? olarak görenlerle görmeyenler arasında (p<0.05 düzeyinde) anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel verileri ile ilgili bulgularda da her bir etik ilkeye uyma nedenleri ile ilgili yasal zorunluluk ve denetim olduğu için, toplumun yararı için vb gibi cevaplarla karşılaşılmıştır. Dikkat çeken bir sonuç, öğretmenlerin etik ilkelerin hiçbirine “Pek çok (5)â€? düzeyinde uymadıklarının tespit edilmesidir. Ayrıca öğretmenlerin görevlerinde karşılaştıkları usulsüzlük ve ihlalleri yetkili makamlara bildirmeyle ilgili ilkeye “Orta (3)â€? düzeyde uydukları tespit edilmiş ve bu durum nitel verilerle de desteklenmiştir. Bu soonuçlara bakarak, önce ulusal sonra uluslar arası tabanda kabul görebilecek nitelikte yasal yeni bir “Öğretmenlik Mesleği Etik İlkeleri Belgesiâ€? nin geliştirilerek uygulanmasıyla tüm mesleklerin asıl biçimlendiricisi olan öğretmenlik mesleğiyle ilgili çok önemli bir eksikliğin giderilebileceği düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aydın, İ. (2002). Yönetsel Mesleki ve Örgütsel Etik. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  2. Aydın, İ. (2003). Eğitim ve Öğretimde Etik. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  3. Bayraktaroğlu S., Özen Kutanis R. ve Özdemir, Y. (2005). Etik davranışların yöneliminde cinsiyet faktörü: bir devlet üniversitesi örneği. Siyasette ve Yönetimde Etik Sempozyumu, 18-19 Kasım 2005. Sakarya.
  4. Betz, M., O'Connell, L. ve Shepard, J.M. (1989), Gender differences in proclivity for unethical behavior. Journal
  5. of Business Ethics, 8, 321-324
  6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem A Yayıncılık
  7. Gözütok, D. (1999). Öğretmenlerin etik davranışları. The Third International Conference On Teacher Education. Almost 2000:Crises And Challenge in Theacher Education, June 27- July 1 1999 (83-99), İsrail: Beit Berl Collage.
  8. Helvacı, M.A. (2010). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışı Gösterme Düzeyleri, Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks. 2(1), 391-410

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 23, 2010

Submission Date

June 23, 2010

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 1 Number: 2

APA
Toprakcı, D. D. E., Bozpolat, A., & Buldur, A. (2010). ÖĞRETMEN DAVRANIŞLARININ KAMU MESLEK ETİĞİ İLKELERİNE UYGUNLUĞU. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 35-50. https://izlik.org/JA62TG65GF

Creative Commons Lisansı
This journal uses a CC BY-NC-SA license.
 

[email protected]    http://www.e-ijer.com    

Postal Address: Erzene District, Istanbul Street, Ege University, Faculty of Education, 35040, İzmir/Türkiye