Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Social and Physical Structure of Seljuk Cities in Terms of City History

Yıl 2019, Sayı: 9, 39 - 64, 30.06.2019

Öz

Cities consist of
places of worship, education, cultural and health structures, neighborhoods,
residences in which they live, working places, shopping centers, transportation
and infrastructure that these places need. All kinds of environmental factors in
the city, neighborhood, residence or people's environment determine the
relationship of these people with these places and shape their lifestyle with
their beliefs. At the same time, it will affect the social life of the next
generations from life styles to beliefs. It is a fact that Islamic cities are
embodied without neglecting certain criteria and special needs. Where the
Seljuk cities are located in this fiction and whether they conform to the
definition and definition of the city in the western sense has always been a
subject of controversy. To clarify this issue to a certain extent, to reveal
the characteristics of the Seljuk city texture to reveal, it is a fact that
these civilizations will contribute to the evaluation of a different jihad and
solve some problems. The social and physical structure of the Seljuk cities
constitutes one of the first and most important steps of this kind of research.

Kaynakça

  • Abdülkerim bin Şeyh Musa. Makâlât-ı Seyyid Harun. Ankara: TTK Basımevi, 1991.Ahmed bin Lütfullah, Müneccimbaşı. Müneccimbaşıya Göre: Anadolu Selçukileri (çev. Hasan Fehmi Turgal). İstanbul: Türkiye Yayınları, 1935.Armağan, Mustafa. "Osmanlı Şehrine Kavramsal Bir Yaklaşım". Osmanlı 5. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 1999: 536-544.Artuk, İbrahim - Artuk, Cevriye. “Ortaçağ’da Bazı Anadolu Şehirlerine Verilen Unvanlar”. Türk Kültürü Araştırmaları 24/2 (1986): 65-69.Aslanapa, Oktay. “Türk Denizciliği ve Selçuklu Tersaneleri”. Türk Kültürü 146 (1974): 69-77.Baykara, Tuncer. “Ulu Cami. Selçuklu Şehirlerinde İskânı Belirleyen Bir Kaynak Olarak”. 60/227 TTK Belleteni (1996): 33-57.Baykara, Tuncer. Anadolu’nun Selçuklular Devrindeki Sosyal ve İktisadi Tarihi Üzerinde Araştırmalar. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, 1990.Baykara, Tuncer. “Türkiye Selçuklularında Bazı Vergilere Dair”. IX. Türk Tarih Kongresi: 21-25 Eylül 1981 Ankara (Kongreye Sunulan Bildiriler) 2, Ankara: TTK Basımevi, 1988: 685-697.Bayram, Mikâil. Ahi Evren ve Ahi Teşkilatı’nın Kuruluşu, Konya 1991. Benevolo, Leonardo. Avrupa Tarihinde Kentler, trc. Nur Nirven, İstanbul: Afa Yayınları, 1995.Cunbur, Müjgân. “Ahilerin Kurduğu Yerleşim Merkezleri”. Türk Kültürü Dergisi 277 (1986): 312-319.Çadırcı, Musa. "Anadolu Kentlerinde Mahalle". Tarihten Günümüze Anadolu Konut ve Yerleşme Habitat II, İstanbul 1996: 257-263.Çağatay, Neşet. Bir Türk Kurumu Olan Ahilik. Ankara: TTK Basımevi, 1997.Değerli, Ayşe. "Osmanlı Şehirlerinin Savunma Sistemi: Konya Örneği". Merhaba Gazetesi Akademik Sayfalar 7/35 (2007): 547-550.Eravşar, Osman. "Anadolu Selçuklularında İdari Mekân Olarak Devlethane". I. Uluslararası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000) 1, Konya 2001: 281-297.Eravşar, Osman. “Ortaçağ Anadolu Kentlerinde Değişim ve Gelişim". Anadolu Selçuklu Şehirleri ve Uygarlığı Sempozyumu Bildirileri. (2009): 260-269.Erkiletlioğlu, Halit – Güler, Oğuz. Türkiye Selçuklu Sultanları ve Sikkeleri. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları, 1996.Karpuz, Haşim. “Konya'nın Selçuklu Kent Dokusu ve Son Yıllarda Yıkılan Anıtları”. I. Uluslararası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000) 2 (2001): 1-11.Kuban, Doğan. “Anadolu Kentlerinin Tarihsel Gelişimi Üzerine Gözlemler”. Türk ve İslâm Sanatı Üzerine Denemeler, İstanbul 1982.Küçükdağ, Yusuf. “Konya Kalesi’nin Ahmedek Bölümüne Dair”. I. Uluslar Arası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000), (2001): 83-93.Özcan, Koray - Yenen, Zekiye. “Anadolu-Türk Kent Tarihine Katkı: Anadolu Selçuklu Kenti (XII. Yüzyılın Başından XIII. Yüzyılın Sonuna Dek)”. Megaron 5/2 (2010): 55-66.Özcan, Koray. “Anadolu’da Selçuklu Dönemi Yerleşme Sistemi ve Kent Modelleri”. İTÜ Dergisi/A Mimarlık, Planlama, Tasarım 6/1 (2007): 3-15.Özergin, M.K. Anadolu Selçukluları Çağında Anadolu Yolları. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1959.Rogers, J.M. “Waqs and Patronage in the Seljuk Anatolia; The Epigraphic Evidence”, Anatolian Studies. 1976, 26: 69-103.Sümer, Faruk. Yabanlu Pazarı Selçuklular Devrinde Milletlerarası Büyük Bir Fuar. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayını, 1985.Tanyeli, Uğur. Anadolu Türk Kentinde Fiziksel Yapının Evrim Süreci. İstanbul 1987.Turan, Osman. “Selçuk Kervansarayları”. TTK Belleteni 10/39 (1946): 471-496.Turan, Osman. “Selçuklular Zamanında Sivas Şehri”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi 9/4 (1951): 447-457. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. “13. ve 14. Asırlarda Anadolu’da Ticaret”. Ülkü Mecmuası 1/4 (1933): 287-291. http://sozluk.gov.tr/ ulaşma tarihi 04.07.2019.

Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı

Yıl 2019, Sayı: 9, 39 - 64, 30.06.2019

Öz

Şehirler, insanların vücuda getirip inşa ettikleri,
ibadethanelerden, eğitim, kültür ve sağlık yapılarından, mahallelerden, içinde
yaşadıkları konutlardan, çalışma mekânlarından, alış-veriş mekânlarından, bu
mekânların ihtiyaç duyduğu ulaşım ve altyapı gibi tesislerden teşekkül eder. Yaşanılan
şehir, mahalle, konut veya insanların çevrelerinde vücut bulan her türlü çevresel
etmen, insanın bu mekânlarla olan ilişkisini belirlemekte ve inançlarıyla
birlikte hayat tarzını şekillendirmektedir. Aynı zamanda kendisinden sonra
gelecek olan nesillerinin de hayat tarazlarından inançlarına kadar her türlü
sosyal yaşamını etkileyecektir. İslam şehirlerinin belli kıstasları ve özel
gereksinimleri ihmal etmeden vücut bulduğu bir hakikattir. Selçuklu kentlerinin
bu kurgunun neresinde bulunduğu, batılı anlamda şehir tanımına ve tarifine uyup
uymadığı daima tartışıla gelen bir mevzu olmuştur. Bu konuyu bir nebze
aydınlatmak, Selçuklu şehir dokusunun hangi özelliklere sahip olduğunu ortaya
koymak, bu medeniyetlerin farklı bir cihetten değerlendirilmesine ve bazı
problemlerin çözülmesine katkıda bulunacağı bir hakikattir. Selçuklu
şehirlerinin sosyal ve fiziki yapısı bu tür bir araştırmanın ilk ve en mühim
basamaklarından birini teşkil etmektedir. 

Kaynakça

  • Abdülkerim bin Şeyh Musa. Makâlât-ı Seyyid Harun. Ankara: TTK Basımevi, 1991.Ahmed bin Lütfullah, Müneccimbaşı. Müneccimbaşıya Göre: Anadolu Selçukileri (çev. Hasan Fehmi Turgal). İstanbul: Türkiye Yayınları, 1935.Armağan, Mustafa. "Osmanlı Şehrine Kavramsal Bir Yaklaşım". Osmanlı 5. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 1999: 536-544.Artuk, İbrahim - Artuk, Cevriye. “Ortaçağ’da Bazı Anadolu Şehirlerine Verilen Unvanlar”. Türk Kültürü Araştırmaları 24/2 (1986): 65-69.Aslanapa, Oktay. “Türk Denizciliği ve Selçuklu Tersaneleri”. Türk Kültürü 146 (1974): 69-77.Baykara, Tuncer. “Ulu Cami. Selçuklu Şehirlerinde İskânı Belirleyen Bir Kaynak Olarak”. 60/227 TTK Belleteni (1996): 33-57.Baykara, Tuncer. Anadolu’nun Selçuklular Devrindeki Sosyal ve İktisadi Tarihi Üzerinde Araştırmalar. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, 1990.Baykara, Tuncer. “Türkiye Selçuklularında Bazı Vergilere Dair”. IX. Türk Tarih Kongresi: 21-25 Eylül 1981 Ankara (Kongreye Sunulan Bildiriler) 2, Ankara: TTK Basımevi, 1988: 685-697.Bayram, Mikâil. Ahi Evren ve Ahi Teşkilatı’nın Kuruluşu, Konya 1991. Benevolo, Leonardo. Avrupa Tarihinde Kentler, trc. Nur Nirven, İstanbul: Afa Yayınları, 1995.Cunbur, Müjgân. “Ahilerin Kurduğu Yerleşim Merkezleri”. Türk Kültürü Dergisi 277 (1986): 312-319.Çadırcı, Musa. "Anadolu Kentlerinde Mahalle". Tarihten Günümüze Anadolu Konut ve Yerleşme Habitat II, İstanbul 1996: 257-263.Çağatay, Neşet. Bir Türk Kurumu Olan Ahilik. Ankara: TTK Basımevi, 1997.Değerli, Ayşe. "Osmanlı Şehirlerinin Savunma Sistemi: Konya Örneği". Merhaba Gazetesi Akademik Sayfalar 7/35 (2007): 547-550.Eravşar, Osman. "Anadolu Selçuklularında İdari Mekân Olarak Devlethane". I. Uluslararası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000) 1, Konya 2001: 281-297.Eravşar, Osman. “Ortaçağ Anadolu Kentlerinde Değişim ve Gelişim". Anadolu Selçuklu Şehirleri ve Uygarlığı Sempozyumu Bildirileri. (2009): 260-269.Erkiletlioğlu, Halit – Güler, Oğuz. Türkiye Selçuklu Sultanları ve Sikkeleri. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Yayınları, 1996.Karpuz, Haşim. “Konya'nın Selçuklu Kent Dokusu ve Son Yıllarda Yıkılan Anıtları”. I. Uluslararası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000) 2 (2001): 1-11.Kuban, Doğan. “Anadolu Kentlerinin Tarihsel Gelişimi Üzerine Gözlemler”. Türk ve İslâm Sanatı Üzerine Denemeler, İstanbul 1982.Küçükdağ, Yusuf. “Konya Kalesi’nin Ahmedek Bölümüne Dair”. I. Uluslar Arası Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Kongresi Bildirileri (11-13 Ekim 2000), (2001): 83-93.Özcan, Koray - Yenen, Zekiye. “Anadolu-Türk Kent Tarihine Katkı: Anadolu Selçuklu Kenti (XII. Yüzyılın Başından XIII. Yüzyılın Sonuna Dek)”. Megaron 5/2 (2010): 55-66.Özcan, Koray. “Anadolu’da Selçuklu Dönemi Yerleşme Sistemi ve Kent Modelleri”. İTÜ Dergisi/A Mimarlık, Planlama, Tasarım 6/1 (2007): 3-15.Özergin, M.K. Anadolu Selçukluları Çağında Anadolu Yolları. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1959.Rogers, J.M. “Waqs and Patronage in the Seljuk Anatolia; The Epigraphic Evidence”, Anatolian Studies. 1976, 26: 69-103.Sümer, Faruk. Yabanlu Pazarı Selçuklular Devrinde Milletlerarası Büyük Bir Fuar. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayını, 1985.Tanyeli, Uğur. Anadolu Türk Kentinde Fiziksel Yapının Evrim Süreci. İstanbul 1987.Turan, Osman. “Selçuk Kervansarayları”. TTK Belleteni 10/39 (1946): 471-496.Turan, Osman. “Selçuklular Zamanında Sivas Şehri”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi 9/4 (1951): 447-457. Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. “13. ve 14. Asırlarda Anadolu’da Ticaret”. Ülkü Mecmuası 1/4 (1933): 287-291. http://sozluk.gov.tr/ ulaşma tarihi 04.07.2019.
Toplam 1 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Din Araştırmaları
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Abdurrahman Okuyan

Yayımlanma Tarihi 30 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi 5 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı Yıl 2019 Sayı: 9

Kaynak Göster

APA Okuyan, A. (2019). Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi(9), 39-64.
AMA Okuyan A. Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. Haziran 2019;(9):39-64.
Chicago Okuyan, Abdurrahman. “Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal Ve Fiziki Yapısı”. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 9 (Haziran 2019): 39-64.
EndNote Okuyan A (01 Haziran 2019) Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 39–64.
IEEE A. Okuyan, “Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı”, Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 9, ss. 39–64, Haziran 2019.
ISNAD Okuyan, Abdurrahman. “Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal Ve Fiziki Yapısı”. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 (Haziran 2019), 39-64.
JAMA Okuyan A. Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019;:39–64.
MLA Okuyan, Abdurrahman. “Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal Ve Fiziki Yapısı”. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 9, 2019, ss. 39-64.
Vancouver Okuyan A. Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019(9):39-64.