Yıl 2013, Cilt 4, Sayı 1, Sayfalar 47 - 62 2013-02-18

İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals

Yrd.Doç.Dr.Meral Uras Başer [1] , Bil.Uzm.Adem Özel [2]

252 592

Bu çalışmanın amacı ilköğretim okul müdürlerinin iş doyum düzeylerini ve bu düzeyin cinsiyet, yaş, meslekte ve yöneticilikte geçen süre, eğitim düzeyi, sendika üyeliği, yöneticilik görevinden dolayı ödül alıp almama ve görev yapılan yerleşim yeri değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Bu amaçla 2010-2011 öğretim yılında Denizli ilindeki 338 ilköğretim okul müdürünün tümüne Kişisel Bilgi Formu ve Minnesota İş Doyum Ölçeği'nden oluşan bir veri toplama aracı uygulanmış, geri dönen ve tüm soruları yanıtlayan 198 ilköğretim okul müdürü araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Elde edilen bulgulara göre, Denizli İli'nde çalışan ilköğretim okul müdürlerinin iş doyum düzeyi ortalaması 3.64 olup “oldukça memnunum” aralığına girmektedir. Okul müdürlerinin iş doyum düzeyleri cinsiyet, yaş, meslekte geçen süre, yöneticilikte geçen süre, eğitim durumu, sendika üyeliği ve yöneticilik görevinden dolayı ödül alma değişkenlerine göre farklılık göstermezken, görev yapılan yerleşim yeri değişkenine göre iş doyum düzeyleri farklılık göstermekte, şehir merkezinden köylere gidildikçe iş doyum düzeyi düşmektedir. Anahtar Sözcükler: İş doyumu, ilköğretim okul müdürü, demografik değişkenler, mesleksel değişkenler. Extended Abstract Problem and Purpose: How people feel about their jobs and its different aspects can be considered as job satisfaction. It is the extent to which people like or dislike their jobs. Job satisfaction is a frequently studied subject matter because of its impacts on work effort and productivity, employee absenteeism and staff turnover in the eyes of many researchers. These positive impacts of job satisfaction on organizational effectiveness have increased the importance of the concept in the literature. The aim of this study is to determine the job satisfaction level of primary school principals. Independent variables of the study are gender, age, seniority, duration on management task, level of education, professional union membership, having any prize on management and school location (city center, county or village). Method: The descriptive survey method has been selected in order to answer the research questions. All school principals working for Denizli province primary schools have been considered as the sample of the study. The data collection instrument was administered to 338 principals through e-mail, but 198 questionnaires (58% of population) has been filled out properly and returned. Instrument: The data was gathered by Minnesota Satisfaction Questionnaire developed by Davis, Weiss, England and Lofquist in 1967. The calculated Alpha Coefficient (.84) in this study proves the reliability of the instrument. The selected demographic and professional characteristics of the subjects such as gender, age, seniority, duration on management task, level of education, professional union membership, having prize or not on management and school location have been collected by “personal information form”. Kolmogorov Simirnov test showed that the data obtained was normally distributed. For this reason, the data was analyzed by employing independent t-test and one-way anova. The satisfaction level of the school principals was assessed according to the arithmetic means between the ranges statistically determined as follows: 1-1.80: highly dissatisfed, 1.81-2.60: dissatisfied, 2.61-3.40 little satisfied, 3.41-4.20: fairly satisfied, 4.21-5.00: highly satisfied. Findings: Analysis indicated that the overall job satisfaction level of the school principals is in the “fairly satisfied” range (N: 198, X=3.64). A “highly satisfied” rating was assigned for job satisfaction by 15.15 % of the school principals. “Fairly satisfied” group's mean is 3.83 and its percentage is established 50 % of the whole respondents. “Little satisfied” principals' group has 3.03 arithmetic mean and its percentage is 31%. Only 3.54 % of the respondents expressed some degree of overall dissatisfaction with their jobs. Analyses yielded no significant differences among job satisfaction scores of the respondents in regard to gender, age, seniority, duration in management task, level of education, professional union membership, having prize or not on management. However, there was a significant difference among the principals' job satisfaction levels in terms of the school location. When the location of school where principals works shift from the city center to rural areas, their job satisfaction levels tend to decrease. The principals working for the schools in the city center have the higher job satisfaction than the principals working for the schools located in the counties and villages. The least job satisfaction level was found in the group which works in the villages' schools. Recommendations: Although the overall job satisfaction level of school principals was found “fairly satisfied”, lack of percentage of “highly satisfied” group and the groups expressing dissatisfaction in some degree show that there are some factors reducing the job satisfaction of the school principals. Some analytic research focusing related to these factors must be done. This study revealed that the principals working in the villages' schools have the lowest job satisfaction level. Thus, some measures must be taken by the authority for making the conditions more attractive for the school principals who work in rural areas. Keywords: Job satisfaction, primary school principal, demographic variables, professional variables
Bu çalışmanın amacı ilköğretim okul müdürlerinin iş doyum düzeylerini ve bu düzeyin cinsiyet, yaş, meslekte ve yöneticilikte geçen süre, eğitim düzeyi, sendika üyeliği, yöneticilik görevinden dolayı ödül alıp almama ve görev yapılan yerleşim yeri değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Bu amaçla 2010-2011 öğretim yılında Denizli ilindeki 338 ilköğretim okul müdürünün tümüne Kişisel Bilgi Formu ve Minnesota İş Doyum Ölçeği’nden oluşan bir veri toplama aracı uygulanmış, geri dönen ve tüm soruları yanıtlayan 198 ilköğretim okul müdürü araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Elde edilen bulgulara göre, Denizli İli’nde çalışan ilköğretim okul müdürlerinin iş doyum düzeyi ortalaması 3.64 olup “oldukça memnunum” aralığına girmektedir. Okul müdürlerinin iş doyum düzeyleri cinsiyet, yaş, meslekte geçen süre, yöneticilikte geçen süre, eğitim durumu, sendika üyeliği ve yöneticilik görevinden dolayı ödül alma değişkenlerine göre farklılık göstermezken, görev yapılan yerleşim yeri değişkenine göre iş doyum düzeyleri farklılık göstermekte, şehir merkezinden köylere gidildikçe iş doyum düzeyi düşmektedir
İş doyumu, ilköğretim okul müdürü, demografik değişkenler, mesleksel değişkenler
  • Ataklı, A. ve Dikmetaş, E. (2003). “The Job Satisfaction of the Manager and Clinic Secretary”. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, No.8.
  • Bender, K.A. and Sloane, P.J. (1998). “Job Satisfaction, Trade Unions and exit-voice Revisited”. Industrial and Labor Relations Review. 51, pp. 222-240.
  • Bilgiç, R. (1998). “The Relationship Between Job Satisfaction and Personal Characteristics of Turkish Workers”. Journal of Psychology, September, 132-5, pp. 549-558.
  • Bindhu, C. M. and Sudheeeshkumar, P. K. (2005), ‘‘Job Satısfaction and Stres Coping Skills of Primary School Teachers’’ Education Resources Information Center, N/AED49258.
  • Bodur, S. ve Güler, S. (1997), “Sağlık Yöneticilerinin İş Doyumu”, Genel Tıp Dergisi, 7 (1),4-12.
  • Boydak, M. (2007), ‘‘Öğretmenlerin Çalışma Koşulları ile İş Doyumları Arasındaki İlişki’’ Makalelerle Mardin III. Eğitim, Kültür, Edebiyat. Mardin Tarihi İhtisas Kütüphanesi Yayın no: 9, s.128–148.
  • Brown, M., Hohenshil, T.H. and Brown, D. (1998). “School Psychologists’ Job Satisfaction in the USA: A National Study”. Scooh Psychology International Journal. V.19, No.1, pp.79-89
  • Brown, S. P. and Peterson, R.A. (1993). “Antecedents and consequences of salesperson job satisfaction: meta-analysis and assessment of causal effects”. Journal of Marketing Research, Vol.30, No.1, pp. 63-77.
  • Brush, D. H., Moch, M. K., and Pooyan, A. (1987) “Individual Demographic Differences and Job”. Journal of Occupational Behaviour. Vol.8, pp.139-156.
  • Darling-Hammond, L. (1995). “Policy for restructuring”. In A. Lieberman (Ed.) The work of restructuring schools:Building from the ground up. (pp.157-175). New York:Teachers College Pres.
  • Demirer, H., Güreş, N. ve Akgül, V. (2010) “Organizational Commitment and Job Satisfaction: The Influence of Individual and Organizational Factors on Sales Persons’ Work Attitudes in Travel Agencies”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Cilt:7, Sayı:14, s.41-62.
  • Erdwins, C, J., Buffardi, L, C., Casper, W. J. and O'Brien, A. S., (2001), “The Relationship of Women's Role Strain to Social Support, Role Satisfaction, and Self-efficacy”, Family Relations, 50 (3), pp. 230-238.
  • Ergene, T. (1994), “Müfettiş Adaylarının İş Doyumu Düzeyleri”, I. Eğitim Bilimleri Kongresi Kitabı, Adana: Çukurova Üniversitesi, 2
  • Evans, Linda.(1997) “Addressing problems of conceptualization and construct validity in researching teachers’ job satisfaction.” Educational Research.Winter, Volume 39, Number 3.
  • Finley, W. H. (1991). High School Principal Job Satisfaction. Unpublished Doctoral Dissertation. Memphis State University. Memphis, Tennessee.
  • Fresko, B., Kfir, D. and Nasser, F. (1997). “Predicting teacher commitment”. Teaching and teacher education. Vol.13, No.4 pp.429-438
  • Hampton, D.R., Summer, C.E. and Webber, R. A. (1982). Organizational Behavior and the Practice of Management. Fourth Edition. Scott, Foresman and Company: Illinois.
  • Hargreaves, A. (1994). Changing teachers, changing times. Toronto: OISE Press.
  • Herzberg, F. (1966), “The Motivation-Hygiene Theory”. In Organization Theory Selected Readings. (Ed. D.S. Pugh,1990). Third Edition. Penguin Books. Middlesex.
  • Hoover, J.H. and Askhus, B.P. (1998). “Staying, leaving, and job satisfaction in a rural/ remote state: A matter of roots” Proceedings of the American Council on Rural Special Education, Charleston, NC.
  • Hoy, W.K., and Miskel, C. (1991). Educational Administration: Theory, Research and Practice. 4th Edition. New York: McGraw-Hill.
  • Iaffaldano, M.R. and Muchinsky, P. M. (1985). Job satisfaction and job performance: A meta-analysis. Psychological Bulletin. 97, pp. 251-273.
  • Judge, T. A., Thoresen, C.J., Bono, J. E., and Patton, G. K. (2001). The job satisfaction- job performance relationship: A Qualitative and quantitative review. Psychological Bulletin, 127, pp. 376-407.
  • Kartal, S. (2005), ‘‘ İlköğretim Okulu Yönetici ve Öğretmenlerinin Örgütsel Sosyalleşmeleri Ankara İli Örneği’’, Ege Eğitim Dergisi, s 6 (2), s.99–112.
  • Kemp, P.E. (1967). “Commitment and Job Satisfaction”. Journal of Cooperative Extension. Fall, pp.171- 177.
  • Krejcie, R. V. and Morgan, D. W., (1970), “Determining sample size for research activities” Educational and Psychological Measurement, 30, 608.
  • Lee, R. and Wilbur, E. R., (1985). “Age, Education, Job Tenure, Salary, Job Characteristics, and Job Satisfaction: A Multivariate Analysis”. Human Relations, 38-8, pp. 781-791.
  • Lunenburg, F. C. and Ornstein, A. C. (1996). Educational Administration: Concepts and Practices. Second Edition. Wadsworth Publishing Company, California.
  • Ma, X. and MacMillan, R. B., (1999). “Influences of Workplace Conditions on Teachers’ Job Satisfaction”. The journal of Educational Research. Vol.93, No.1, pp.39-47.
  • Montana, P.J and Charnov, B. H. (2000). Management. Third Edition. Barron’s Educational Series, Inc.: New York.
  • Moore, J.E. (2000). “One road to turnover: an Examination of work exhaustion in technology professionals”. MIS Quarterly. Vol.24, No.1, pp.141-168.
  • Moser K. (1997). “Commitment in organizations”. Psychologies. Vol. 41, No.4, pp.160-170.
  • Nord, W. (1972). Concepts and Controversy in Organizational Behavior. (Ed.Walter R. Nord). Goodyear Publishing Company, Inc. Pacific Palisades, California.
  • Organ, D. W. (1988). A restatement of the satisfaction-performance hypothesis. Journal of Management. 14, pp. 547-557.
  • Önder, E., ve Taş, A.(2009). “Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlük Personelinin İş Doyum Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Alan Çalışması” Milli Eğitim-National Education, Güz,184. S.71-81.
  • Özdayı, N. (1993), “Resmi ve Özel Liselerde Çalışan Öğretmenlerin İş Tatmini Durumlarının Karşılaştırılması”, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul.
  • Öztürk, A. ve Deniz, M.E. (2008). “Okulöncesi Öğretmenlerinin Duygusal Zeka Yetenekleri, İş Doyumları ve Tükenmişlik Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. İlköğretim Online, 7 (3), s.578-599.
  • Özyurt, A. (2004), “İstanbul Hekimlerinin İş Doyum ve Tükenmişlik Düzeyleri”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimler Enstitüsü: İstanbul.
  • Somech, A. and Drach- Zahavy, A. (2000). “Understanding extra-role behavior in schools: the relationships between job satisfaction, sense of efficacy, and teachers’ extra-role behavior”. Teaching and Teacher Education. Vol.16, pp. 649-659
  • Sousa-Poza, A. and Sousa-Poza, A.A. (2000). “Well-being at work: a cross national analysis of the levels and determinants of job satisfaction”. Journal of Socio-Economics, Vol.29, No.6, pp.517-538.
  • Thompson, D., and Mc Namara, J. (1997). “Job Satisfaction in Educational Organizations: A Synthesis of Research Findings”. Educational Administration Quarterly. 33 (1), pp.1-31.
  • Tosun, M. (1981). “Örgütsel Etkililik”, Yönetim Psikolojisi II.Ulusal Sempozyumu, Ankara: TODAİE Yayınları 401, s.13-15.
  • Wexley K. N. and Yukl, G. A.(1977) “Organizational Behavior And Personnel Psychology”. Homewood, III. Irwin-Dorsey Limited George Town,Ontario.
  • Wiggins, D. J. (1984). “Personality- Environmental Factors Related Job Satisfaction
  • Of School Counselors”, Vocational Guidance Quarterly. 33, pp.169-177.
  • Yelboğa, A. (2007). “Bireysel Demografik Değişkenlerin İş Doyumu İle İlişkisinin Finans Sektöründe İncelenmesi”. Sosyal Bilimler Dergisi. Aralık, 4(2).
  • Yıldırım, F., (1996). “Banka Çalısanlarında İş Doyumu ve Algılanan Rol Çatısması ile Tükenmislik Arasındaki İliski”, Yayımlanmamıs Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Birincil Dil tr;en
Konular
Dergi Bölümü Eğitim Bilimleri ve Alan Eğitimi Bilimleri
Yazarlar

Yazar: Yrd.Doç.Dr.Meral Uras Başer

Yazar: Bil.Uzm.Adem Özel

Bibtex @ { ijer105392, journal = {e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi}, issn = {}, eissn = {1309-6265}, address = {Mustafa Ersoy}, year = {2013}, volume = {4}, pages = {47 - 62}, doi = {}, title = {İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals}, key = {cite}, author = {Uras Başer, Yrd.Doç.Dr.Meral and Özel, Bil.Uzm.Adem} }
APA Uras Başer, Y , Özel, B . (2013). İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4 (1), 47-62. Retrieved from http://www.e-ijer.com/issue/8021/105392
MLA Uras Başer, Y , Özel, B . "İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals". e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 4 (2013): 47-62 <http://www.e-ijer.com/issue/8021/105392>
Chicago Uras Başer, Y , Özel, B . "İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals". e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 4 (2013): 47-62
RIS TY - JOUR T1 - İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals AU - Yrd.Doç.Dr.Meral Uras Başer , Bil.Uzm.Adem Özel Y1 - 2013 PY - 2013 N1 - DO - T2 - e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 47 EP - 62 VL - 4 IS - 1 SN - -1309-6265 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals %A Yrd.Doç.Dr.Meral Uras Başer , Bil.Uzm.Adem Özel %T İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals %D 2013 %J e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi %P -1309-6265 %V 4 %N 1 %R %U
ISNAD Uras Başer, Yrd.Doç.Dr.Meral , Özel, Bil.Uzm.Adem . "İlköğretim Okulu Müdürlerinin İş Doyum Düzeyleri/Analyzing the Job Satisfaction Levels of Primary School Principals". e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 4 / 1 (Şubat 2013): 47-62.